1Doesn’t wisdom cry out? Doesn’t understanding raise her voice?
1Haddaba xigmaddu sow ma dhawaaqin? Waxgarashaduna codkeedii sow kor uma qaadin?
2On the top of high places by the way, where the paths meet, she stands.
2Waxay taagan tahay meelaha sarreeya Oo jidka agtiisa ah, meesha waddooyinku ku kulmaan.
3Beside the gates, at the entry of the city, at the entry doors, she cries aloud:
3Oo waxay ka qaylisaa irdaha agtooda, Meesha magaalada laga soo galo, Iyo meesha albaabbada laga soo galoba.
4“To you men, I call! I send my voice to the sons of mankind.
4Nimanyahow, idinkaan idiin dhawaaqayaa, Oo codkayguna wuxuu u yeedhayaa binu-aadmiga.
5You simple, understand prudence. You fools, be of an understanding heart.
5Garaadlaawayaashow, miyir lahaada, Nacasyadoy, waxgarasho qalbiga ku haysta.
6Hear, for I will speak excellent things. The opening of my lips is for right things.
6I maqla, waayo, waxaan ku hadlayaa waxyaalo wanaagsan, Oo waxaan bushimaha u kala qaadayaa waxyaalo qumman.
7For my mouth speaks truth. Wickedness is an abomination to my lips.
7Maxaa yeelay, afkaygu run buu ku hadlayaa; Oo bushimahayguna shar bay karhaan.
8All the words of my mouth are in righteousness. There is nothing crooked or perverse in them.
8Erayada afkayga oo dhammi waa xaq, Oo innaba wax qalloocan ama maroorsan lagama helo.
9They are all plain to him who understands, right to those who find knowledge.
9Iyagu dhammaantood waa u cad yihiin kii wax garanaya, Oo waana u qumman yihiin kuwa aqoonta hela.
10Receive my instruction rather than silver; knowledge rather than choice gold.
10Edbintayda qaata, lacagse ha qaadanina, Oo aqoontana ka hor doorta dahabka saafiga ah.
11For wisdom is better than rubies. All the things that may be desired can’t be compared to it.
11Waayo, xigmaddu waa ka sii wanaagsan tahay luulka, Oo wax alla waxa la damci karo oo dhanna iyada lalama simi karo.
12“I, wisdom, have made prudence my dwelling. Find out knowledge and discretion.
12Anigoo xigmad ahu, waxaan la fadhiyaa miyir, Oo waxaan helaa aqoon iyo digtoonaan.
13The fear of Yahweh is to hate evil. I hate pride, arrogance, the evil way, and the perverse mouth.
13Rabbiga ka cabsashadiisu waa in sharka la naco. Kibirka, iyo madaxweynaanta, iyo jidka sharka, Iyo afka qalloocan ayaan anigu necbahay.
14Counsel and sound knowledge are mine. I have understanding and power.
14Talo iyo xigmad anigaa iska leh, Oo waxaan ahay waxgarasho, xoogna waan leeyahay.
15By me kings reign, and princes decree justice.
15Boqorradu gacantayday wax ku xukumaan, Oo amiirraduna amarkaygay garta ku gooyaan.
16By me princes rule; nobles, and all the righteous rulers of the earth.
16Taliyayaasha iyo saraakiisha iyo weliba xaakinnada dunida oo dhammuna Anigay wax iigu taliyaan.
17I love those who love me. Those who seek me diligently will find me.
17Anigu kuwa i jecel waan jeclahay, Oo kuwa aad iyo aad ii doonaana way i heli doonaan.
18With me are riches, honor, enduring wealth, and prosperity.
18Anigaa iska leh taajirnimo iyo sharaf. Iyo weliba maal raagaya iyo xaqnimoba.
19My fruit is better than gold, yes, than fine gold; my yield than choice silver.
19Midhahaygu way ka sii wanaagsan yihiin dahab, haah, oo xataa dahab aad u wanaagsan way ka sii wanaagsan yihiin, Oo waxa ii kordhaana way ka sii wanaagsan yihiin lacag la doortay.
20I walk in the way of righteousness, in the midst of the paths of justice;
20Anigu waxaan ku socdaa jidka xaqnimada, Iyo waddooyinka garta dhexdooda,
21That I may give wealth to those who love me. I fill their treasuries.
21Si aan kuwa i jecel uga dhigo inay maal dhaxlaan, Oo aan khasnadahooda ugu buuxiyo.
22“Yahweh possessed me in the beginning of his work, before his deeds of old.
22Rabbigu wuxuu i lahaan jiray bilowgii jidkiisa Iyo shuqulladiisii hore ka hor.
23I was set up from everlasting, from the beginning, before the earth existed.
23Aniga aakhirada hore waa lay taagay, waxaan jiray bilowgii ugu horreeyey, Ama intaan dunidu jirin ka hor.
24When there were no depths, I was brought forth, when there were no springs abounding with water.
24Anigu waxaan dhashay intaan moolal jirin ka hor, Iyo intaanay jirin ilo biyo ka buuxaan.
25Before the mountains were settled in place, before the hills, I was brought forth;
25Intaan la qotomin buuraha Iyo kuraha ka hor ayaan anigu dhashay,
26while as yet he had not made the earth, nor the fields, nor the beginning of the dust of the world.
26Intaanuu isagu samayn dhulka iyo berrimmada, Amase ciiddii dunida ugu horraysay.
27When he established the heavens, I was there; when he set a circle on the surface of the deep,
27Markuu samooyinka hagaajiyey anigu waan joogay, Markuu xariijinta ku wareejiyey moolka dushiisa,
28when he established the clouds above, when the springs of the deep became strong,
28Markuu cirka sare taagay, Markii ilaha moolku xoog yeesheen,
29when he gave to the sea its boundary, that the waters should not violate his commandment, when he marked out the foundations of the earth;
29Markuu badda xad u yeelay Si aan biyuhu amarkiisa ugu xadgudbin, Markuu aasaaskii dhulka dhigay,
30then I was the craftsman by his side. I was a delight day by day, always rejoicing before him,
30Markaas anigu isagaan dhinac joogay, anigoo ah sidii hawlhoggaamiye, Oo anigu maalin kasta faraxiisaan ahaa, Oo mar kasta hortiisaan ku rayrayn jiray;
31Rejoicing in his whole world. My delight was with the sons of men.
31Waxaan ku rayrayn jiray inta dhulkiisa la degay, Oo waxaan ku farxi jiray binu-aadmiga.
32“Now therefore, my sons, listen to me, for blessed are those who keep my ways.
32Haddaba sidaas daraaddeed, wiilashoy, bal i maqla; Waayo, waxaa barakaysan kuwa jidadkayga xajiya.
33Hear instruction, and be wise. Don’t refuse it.
33Edbinta dhegaysta, oo caqli yeesha, Oo ha diidina.
34Blessed is the man who hears me, watching daily at my gates, waiting at my door posts.
34Waxaa barakaysan ninka i maqla, Oo maalin kasta irdahayga igu dhawra, Oo albaabbadayda igu suga.
35For whoever finds me, finds life, and will obtain favor from Yahweh.
35Waayo, ku alla kii i helaa wuxuu helaa nolol, Oo Rabbiguna raalli buu ka ahaan doonaa.Laakiinse kii igu dembaabaa naftiisuu wax yeelaa, Kuwa aniga i neceb oo dhammu waxay jecel yihiin dhimasho.
36But he who sins against me wrongs his own soul. All those who hate me love death.”
36Laakiinse kii igu dembaabaa naftiisuu wax yeelaa, Kuwa aniga i neceb oo dhammu waxay jecel yihiin dhimasho.