1 Ci suba teel saraxalekat yu mag yépp ak njiiti xeet wa gise, ngir fexee reylu Yeesu.
1耶稣被押交彼拉多（可15:1；路23:1；约18:28）
2 Ñu yeew ko, yóbbu ko, jébbal ko Pilaat boroom réew ma.
2他们把他绑起来，押去交给总督彼拉多。
3 Bi nga xamee ne Yudaa, mi woroon Yeesu, gis na ne, daan nañu ko, mu am naqaru xol. Mu dem nag ca saraxalekat yu mag ya ak njiit ya, delloo leen fanweeri poset yu xaalis,
3犹大的结局（参徒1:18-19）那时，出卖耶稣的犹大见耶稣定了罪，就后悔了。他把那三十块银子还给祭司长和长老，说：
4 ne leen: «Am naa bàkkaar ci li ma wor nit ku tooñul, ngir ñu rey ko.» Ñu tontu ko: «Lu ciy sunu yoon? Loolu yaa ko yég.»
4“我有罪了！我出卖了无辜的人（“人”原文作“血”）！”他们说：“这是你的事，跟我们有什么关系？”
5 Noonu Yudaa sànni xaalis ba ca kër Yàlla ga, jóge fa, dem, takk buum ci baatam, xaru.
5犹大把银子丢进圣所，然后离开，出去吊死了。
6 Saraxalekat yu mag ya nag fab xaalis ba, naan: «Jaaduwul nu def xaalis bii ci dencukaayu xaalis bi ci kër Yàlla gi, ndaxte njëgu deret la.»
6祭司长把银子拾起来，说：“这是血钱，不可放在殿库里。”
7 Ñu daldi diisoo nag, jënd ca xaalis ba toolu defarkatu ndaa ya, ngir di fa suul doxandéem ya.
7他们商议之后，就用那些钱买了“陶匠的田”，用来作外国人的坟地。
8 Loolu moo tax ñu wooye tool booba ba tey Toolu deret.
8所以那田称为“血田”，直到今日。
9 Noonu la ñu waxoon jaarale ko ci yonent Yàlla Yeremi am, bi mu naan: «Fab nañu fanweeri poseti xaalis ya, mooy njëg gi bànni Israyil xayma woon ci nit ki;
9这应验了耶利米先知所说的：“他们拿了三十块银子，就是以色列人给他估定的价钱，
10 ñu joxe ko ngir toolu defarkatu ndaa ya, ni ma ko Boroom bi sante.»
10用它买了‘陶匠的田’，正如主所指示我的。”
11 Gannaaw loolu Yeesu taxaw ca kanamu boroom réew ma, boroom réew ma laaj ko; «Ndax yaa di buuru Yawut yi?»
11彼拉多判耶稣钉十字架（可15:2-15；路23:2、3、18-25；约18:29-19:16）耶稣站在总督面前，总督问他：“你是犹太人的王吗？”耶稣回答：“这是你说的。”
12 Yeesu tontu ko ne: «Wax nga ko,» waaye tontuwul dara ca la ko saraxalekat yu mag ya ak njiit ya jiiñ.
12祭司长和长老控告他的时候，他却不回答。
13 Noonu Pilaat ne ko: «Xanaa dégguloo lépp li ñu la jiiñ?»
13彼拉多又问他：“他们作证指控你这么多的事，你没有听见吗？”
14 Waaye Yeesu tontuwu ko ci dara, ba tax boroom réew ma waaru lool.
14耶稣一句话也不回答他，令总督非常惊奇。
15 Ca màggal gu nekk nag boroom réew ma daan na may mbooloo ma, ñu tànn kenn ca ña ñu tëjoon, mu daldi leen ko bàyyil.
15每逢这节期，总督有一个惯例，就是给群众释放一个他们要求释放的囚犯。
16 Fekk booba amoon nañu ku ñu tëjoon, ku siiw te tudd Barabas.
16那时，有个声名狼籍的囚犯，名叫耶数．巴拉巴。
17 Bi nga xamee ne daje nañu nag, Pilaat laaj leen: «Kan ngeen bëgg, ma bàyyi ko, Barabas walla Yeesu mi ñuy wax Kirist?»
17群众聚集的时候，彼拉多问他们：“你们要我给你们释放谁？耶数．巴拉巴或是称为基督的耶稣呢？”
18 Ndaxte xamoon na ne, kiñaan rekk a taxoon, ñu jébbal ko ko.
18他知道他们是因为嫉妒才把耶稣交了来。
19 Te it bi mu toogee sax ca jalu àttekaay ba, jabaram yónnee ci moom ne ko: «Bul dugg ci yëfi ku jub kooku, ndaxte tey gént naa ci moom te sonn naa ci lool.»
19彼拉多坐在审判台上的时候，他的夫人派人来说：“你不要干涉这个义人的事，因为昨夜我在梦中因他受了很多的苦。”
20 Waaye saraxalekat yu mag ya ak njiit ya xiir mbooloo ma, ñu laaj Barabas te reylu Yeesu.
20祭司长和长老怂恿群众，叫他们去要求释放巴拉巴，除掉耶稣。
21 Noonu boroom réew ma laaj leen: «Kan ci ñaar ñii ngeen bëgg, ma bàyyil leen ko?» Ñu tontu ko: «Barabas.»
21总督问他们：“这两个人，你们要我给你们释放哪一个？”他们说：“巴拉巴！”
22 Pilaat ne leen: «Nan laay def nag Yeesu, mi tudd Kirist?» Ñépp tontu ko ne: «Daaj ko ci bant, ba mu dee!»
22彼拉多对他们说：“那么，我怎样处置那称为基督的耶稣呢？”他们齐声说：“把他钉十字架！”
23 Boroom réew ma ne leen: «Lu tax? Gan tooñ la def?» Waaye ñu daldi yuuxu bu gën a kawe naan: «Daaj ko ci bant!»
23彼拉多说：“他作了什么恶事呢？”众人更加大声喊叫：“把他钉十字架！”
24 Naka Pilaat xam ne, du ci man dara, fekk na sax yengu-yengu bi gën a am doole, mu daldi fab ndox, raxas ay loxoom ca kanamu mbooloo ma ne leen: «Set naa ci deretu ku jub kii; nu ngeen xam, defleen ko.»
24彼拉多见无济于事，反会引起骚动，就拿水在群众面前洗手，说：“流这人的血，与我无关，你们自己负责吧。”
25 Ñépp tontu ko: «Na deretam dal ci sunu kaw ak sunu kaw njaboot.»
25群众回答：“流他的血的责任，归在我们和我们子孙的身上吧。”
26 Noonu Pilaat bàyyil leen Barabas, mu dóorlu Yeesu ay yar, jébbal ko, ngir ñu daaj ko ci bant.
26于是彼拉多给他们释放了巴拉巴；他把耶稣鞭打了，就交给他们钉十字架。
27 Bi ñu ko defee xarekati boroom réew ma fab Yeesu, yóbbu ko ci biir kër ga, ñu daldi woo mbooloom xarekat ya yépp ci moom.
27士兵戏弄耶稣（可15:16-20；约19:2-3）总督的士兵把耶稣带到总督府，召集全队士兵到他面前。
28 Noonu ñu summi ko, solal ko mbubbum xarekat mu xonq curr.
28他们脱去他的衣服，给他披上朱红色的外袍，
29 Ñu ràbb kaalag dég, teg ko ci boppam, teg bantu xat ci loxol ndeyjooram, sukk ci kanamam, di ko ñaawal ne ko: «Nuyu nanu la, yaw buuru Yawut yi!»
29又用荆棘编成冠冕，戴在他的头上，把一根芦苇放在他的右手，跪在他面前讥笑他说：“犹太人的王万岁！”
30 Ba noppi ñu daldi tifli ci kawam, fab bantu xat ba, dóor ko ci boppam.
30然后向他吐唾沫，又拿起芦苇打他的头。
31 Bi ñu ko ñaawalee ba noppi, ñu summi mbubbum xarekat ma, solalaat ko ay yéreem, yóbbu ko, ngir daaj ko ci bant.
31戏弄完了，就脱下他的外袍，给他穿回衣服，带去钉十字架。
32 Bi nga xamee ne génn nañu, ñu daje ak nit ku dëkk Siren te tudd Simoŋ; ñu ga ko, ngir mu gàddu bant, ba ñu war a daaj Yeesu.
32耶稣被钉十字架（可15:22-32；路23:33-43；约19:17-24）他们出来的时候，遇见一个古利奈人，名叫西门，就强迫他背耶稣的十字架。
33 Ñu ñëw nag fa ñuy wax Golgota, biy tekki «Bérabu kaaŋu bopp.»
33到了一个地方，名叫各各他，就是“髑髅地”的意思，
34 Bi ñu fa eggee, ñu jox ko biiñ, ñu def ci lu wex. Waaye bi mu ko mosee, nanguwu koo naan.
34他们把苦胆调和的酒给他喝，他尝了却不肯喝。
35 Noonu ñu daaj ko ca bant ba, ñu daldi séddoo ay yéreem, tegoo ko ay bant,
35士兵把他钉了十字架，就抽签分他的衣服，
36 ba noppi toog fa, di ko wottu.
36然后坐在那里看守他。
37 Te it ñu teg ci kaw boppam mbind, mu xamle lu tax ñu rey ko, mu ne: «Kii mooy Yeesu, buuru Yawut yi.»
37他们在耶稣的头以上，钉了一块牌子，写着他的罪状：“这是犹太人的王耶稣”。
38 Booba it ñu daajaale ak moom ñaari taskati réew ma, kenn ci ndeyjooram, ka ca des ci càmmooñam.
38当时，有两个强盗和他一同钉十字架，一个在右，一个在左。
39 Ña fa doon romb di ko xas, di wëcc seen bopp ndax sib ko,
39过路的人嘲笑他，摇着头说：
40 naan: «Yaw mi man a toj kër Yàlla ga, tabaxaat ko ci ñetti fan, musalal sa bopp; boo nekkee Doomu Yàlla, wàccal ci bant bi.»
40“你这个想拆毁圣所，三日之内又把它建造起来的，救救自己吧！如果你是 神的儿子，从十字架上下来吧！”
41 Saraxalekat yu mag ya ak xutbakat ya ak njiit ya it di ko ñaawal naan:
41祭司长、经学家和长老也同样讥笑他，说：
42 «Waa jii musal na ñeneen te mënul a musal boppam! Ndegam mooy buuru Israyil, na wàcc léegi ci bant bi, nu gëm ko.
42“他救了别人，却不能救自己。如果他是以色列的王，现在可以从十字架上下来，我们就信他。
43 Gannaaw dénk na boppam Yàlla, kon na ko Yàlla musal, bu ko soppee, ndaxte nee na: “Maay Doomu Yàlla.”»
43他信靠 神；如果 神喜悦他，就让 神现在救他吧，因为他说自己是 神的儿子。”
44 Taskati réew ma it, ya ñu daajaale ak moom, di ko xas noonule.
44和他一同钉十字架的强盗也都这样侮辱他。
45 La tàmbalee digg-bëccëg, ba ci tisbaar, réew mépp lëndëm.
45耶稣死时的情形（可15:33-41；路23:44-49；约19:28-30）从正午到下午三点钟，遍地都黑暗了。
46 Noonu ci wetu ñetti waxtu Yeesu daldi wootee kàddu gu dëgër naan: «Eli, Eli, lema sabaktani?» liy tekki: «Sama Yàlla, sama Yàlla, lu tax nga dëddu ma?»
46大约三点钟，耶稣大声呼叫：“以利，以利，拉马撒巴各大尼？”意思是“我的 神，我的 神，你为什么离弃我？”
47 Ñenn ña ca ña fa taxaw nag, bi ñu ko déggee, ñu ne: «Mu ngi woo yonent Yàlla Iliyas.»
47有几个站在那里的人，听见了就说：“这个人在呼叫以利亚呢。”
48 Ca saa sa kenn ci ñoom daw, jël aw sagar, capp ko ci bineegar, mu teg ko ci kaw bant, jox ko ko, mu muucu.
48有一个人马上跑去拿海绵蘸满了酸酒，用芦苇递给他喝。
49 Waaye ña ca des ne: «Bàyyil, nu seet ba xam Iliyas dina ñëw, musal ko.»
49但其他的人说：“等一等，我们看看以利亚来不来救他。”
50 Noonu Yeesu wootewaat ak kàddu gu dëgër, delloo ruuwam Yàlla.
50耶稣再大声呼叫，气就断了。
51 Ca saa sa ridob bérab bu sell ba ca kër Yàlla ga xar ñaar, li dale ci kaw ba ci suuf; suuf si yengu, doj yi toj, bàmmeel yi ubbiku,
51忽然，圣所里的幔子从上到下裂成两半；地面震动，石头崩裂；
52 te ñu bare ci jëmmi nit ñu sell ñu dee, dekki.
52而且坟墓开了，许多睡了的圣徒的身体也复活了，
53 Te gannaaw ndekkitel Yeesu ñu génn ca bàmmeel ya, dugg ca dëkk bu sell ba, te feeñu ñu bare.
53从坟墓里出来；到了耶稣复活之后，他们进到圣城向许多人显现。
54 Noonu njiitu xare bi ak ñi ànd ak moom di wottu Yeesu, bi ñu gisee suuf si yengu ak li xew, ñu daldi tiit lool ne: «Ci dëgg, kii Doomu Yàlla la.»
54百夫长和跟他一起看守耶稣的士兵，看见了地震和所发生的事情，就十分惧怕，说：“这个人真是 神的儿子。”
55 Amoon na fa it ay jigéen yu bare yu leen dand, di seetaan. Te ñoo jóge woon Galile, ànd ak Yeesu, di ko topptoo.
55有许多妇女在那里远远地观看；她们是从加利利开始跟随耶稣服事他的。
56 Xàmmi nañu ci: Maryaama mi dëkk Magdala, ndeyu Saag ak Yuusufa, ak ndeyu doomi Sebede ya.
56她们中间有抹大拉的马利亚、雅各和约西的母亲马利亚，以及西庇太的儿子的母亲。
57 Ca ngoon amoon na taalibeb Yeesu mu ñëw, tudd Yuusufa te dëkk Arimate; ku bare alal la woon.
57耶稣葬在新坟墓里（可15:42-47；路23:50-56；约19:38-42）到了晚上，有一个亚利马太的富翁来到，他名叫约瑟，是耶稣的门徒。
58 Mu dem ca Pilaat, laaj ko néewu Yeesu. Pilaat santaane, ñu jox ko ko.
58这个人去见彼拉多，请求领取耶稣的身体，彼拉多就吩咐给他。
59 Noonu Yuusufa fab jëmm ja, laxas ko ci càngaay lu set,
59约瑟领了耶稣的身体，用干净的细麻布裹好，
60 dugal ko ca bàmmeel bu bees, ba mu yettaloon boppam ciw doj. Mu béraŋ doj wu mag ca buntu bàmmeel ba, dem.
60放在自己的新坟墓里，就是在磐石里凿出来的。他辊了一块大石头来挡住墓门，然后才离开。
61 Fekk Maryaamam Magdala ak Maryaama ma ca des ñoo fa toogoon janook bàmmeel ba.
61抹大拉的马利亚和另一个马利亚都在那里，对着坟墓坐着。
62 Ba bët setee nag, ca bés ba topp bésu Waajal ba, saraxalekat yu mag ya ak Farisen ya dajaloo, jëm ci Pilaat.
62卫兵严密看守坟墓第二天，就是过了“预备日”的那一天，祭司长和法利赛人去见彼拉多，说：
63 Ñu ne ko: «Boroom réew mi, fàttaliku nanu ne, naxkat booba waxoon na, bi muy dund naan: “Gannaaw ñetti fan dinaa dekki.”
63“大人，我们想起那个骗子，生前说过：‘三天之后，我要复活。’
64 Danoo bëggoon nag, nga santaane, ñu wottu bàmmeel ba, ba am ñetti fan, ngir bañ taalibeem ya ñëw, sàcc néew ba, tey yégle ne dekki na. Bu ko defee nax bu mujj boobu dina yées bu jëkk ba.»
64所以请你下令把坟墓严密看守，直到第三天，免得他的门徒来把他偷去，然后对民众说：‘他从死人中复活了。’这样，日后的骗局比起初的就更大了。”
65 Pilaat tontu leen: «Amleen, ay wottukat a ngi nii. Demleen wottuji ko, ni ngeen mane.»
65彼拉多对他们说：“你们带着卫兵，尽你们所能的去严密看守吧。”
66 Noonu ñu dem, tëj bàmmeel ba bu wóor, ñu tay ca doj wa màndarga, teg fa wottukat ya.
66他们就去把墓前的石封好，又派卫兵把守，严密地守住坟墓。