1 «Buleen àtte seeni moroom ak ñaaw njort, ngir bañ ñu àtte leen yéen itam.
1不可判断(路6:37-38、41-42)
2 Ndaxte dees na leen àtte ak ni ngeen di àttee, nattal leen ak li ngeen di nattale.
2你们怎样判断人,也必怎样被判断;你们用什么标准衡量人,也必照样被衡量。
3 Lu tax ngay xool ñax gi ci sa bëtu mbokk, te gisuloo gànj gi ci sa bët yaw?
3为什么看见你弟兄眼中的木屑,却不理会自己眼中的梁木呢?
4 Walla nan ngay waxe sa mbokk: “May ma, ma dindil la ñax gi ci sa bët,” fekk gànj a ngii ci sa bët yaw?
4你自己眼中有梁木,怎能对弟兄说:‘让我除掉你眼中的木屑’呢?
5 Naaféq, jëkkal a dindi gànj gi ci sa bët, te noonu dinga man a gis bu leer, ngir dindi ñax gi ci sa bëtu mbokk.
5伪君子啊!先除掉你眼中的梁木,才可以看得清楚,去除掉弟兄眼中的木屑。
6 «Buleen jox lu sell xaj yi, mbaa sànni seeni per ci kanamu mbaam-xuux yi, ngir bañ ñu dëggaate ko te walbatiku, xotti leen.
6不要把圣物给狗,也不要把你们的珍珠丢在猪前,免得它们用脚把珍珠践踏,又转过来猛噬你们。
7 «Ñaanleen, ñu may leen; seetleen te dingeen gis; fëggleen, ñu ubbil leen.
7祈求就必得着(路11:9-13,13:24)“你们祈求,就给你们;寻找,就寻见;叩门,就给你们开门。
8 Ndaxte képp kuy ñaan, dinga am; kuy seet, dinga gis; kuy fëgg, ñu ubbil la.
8因为凡祈求的就得着,寻找的就寻见,叩门的就给他开门。
9 Kan ci yéen, bu la sa doom ñaanee mburu, nga jox ko doj?
9你们中间哪一个人,儿子向他要饼,反给他石头;
10 Walla mu ñaan la jën, nga jox ko jaan?
10要鱼,反给他蛇呢?
11 Ndegam yéen ñi bon yéena man a jox seeni gune lu baax, astemaak seen Baay bi nekk ci kaw dina jox lu baax ñi ko koy ñaan!
11你们虽然邪恶,尚且知道把好东西给儿女,何况你们在天上的父,难道不更把好东西赐给求他的人吗?
12 «Kon nag lépp lu ngeen bëgg, nit ñi defal leen ko, yéen itam nangeen leen ko defal; ndaxte loolu moo ëmb yoonu Musaa ak waxi yonent yi.
12你们愿意人怎样待你们,你们也要怎样待人,这是律法和先知的总纲。
13 «Jaarleen ci bunt bu xat bi, ndaxte bunt bi ak yoon wi jëm sànku yaatu nañu, te ñi ciy jaar bare.
13“你们当进窄门,因为引到灭亡的门是宽的,路是大的,进去的人也多;
14 Waaye buntu dund gu wóor xat na, te yoon wi jëm kaw sew na, te ñi ko gis barewul.
14但引到生命的门是窄的,路是小的,找着的人也少。
15 «Moytuleen ñi mbubboo turu yonent. Dañuy ñëw ci yéen, yor melow xar, waaye ci biir ay bukki yu soxor lañu.
15坏树不能结好果子(路6:43-44)“提防假先知!他们披着羊皮到你们当中,里面却是残暴的狼。
16 Dingeen leen xàmmee ci seeni jëf. Ndax dees na witte réseñ ci dédd, walla figg ci xaaxaam?
16凭着他们的果子就可以认出他们来:荆棘里怎能摘到葡萄?蒺藜里怎能摘到无花果呢?
17 Noonu garab gu baax gu nekk dina meññ doom yu neex, waaye garab gu bon dina meññ doom yu bon.
17照样,好树结好果子,坏树结坏果子;
18 Garab gu baax mënul a meññ doom yu bon, naka itam garab gu bon mënul a meññ doom yu neex.
18好树不能结坏果子,坏树也不能结好果子。
19 Garab gu nekk gu dul meññ doom yu neex, dees na ko gor, sànni ko ca safara sa.
19凡是不结好果子的树,就被砍下来,丢在火中。
20 Ci seeni jëf nag ngeen leen di xàmmee.
20因此你们凭着他们的果子就可以认出他们来。
21 «Du képp ku may wax: “Boroom bi, Boroom bi,” mooy dugg ca nguuru Yàlla Aji Kawe ji; ka cay dugg mooy kiy def sama coobareg Baay, bi nekk ci kaw.
21“不是每一个对我说:‘主啊,主啊!’的人,都能进入天国,唯有遵行我天父旨意的人,才能进去。
22 Bu bés baa, ñu bare dinañu ma wax: “Boroom bi, Boroom bi, ndax du ci saw tur lanu daa waxe ci kàddug Yàlla? Ndax du ci saw tur lanu daa dàqe ay rab? Ndax du ci saw tur lanu daa defe ay kéemaan yu bare?”
22到那日,必有许多人对我说:‘主啊,主啊!难道我们没有奉你的名讲道,奉你的名赶鬼,奉你的名行过许多神迹吗?’
23 Ci kaw loolu dinaa leen wax dëgg ne leen: “Musuma leen a xam; soreleen ma, yéen ñiy def bàkkaar.”
23但我必向他们声明:‘我从来不认识你们;你们这些作恶的人,离开我去吧!’
24 «Képp ku dégg nag lii ma leen wax, te di ko jëfe, dinga mel ni nit ku am xel, ku tabax këram, samp ko ciw doj.
24听道要行道(路6:47-49)“所以,凡听见我这些话又遵行的,就像聪明的人,把自己的房子盖在磐石上。
25 Ba mu noppee, taw bi daldi sóob, wal mi ñëw, ngelaw li jóg, ñu dal ci kaw kër ga; waaye màbbul, ndaxte mu ngi jàpp ca doj wa.
25雨淋、水冲、风吹,摇撼那房子,房子却不倒塌,因为建基在磐石上。
26 Waaye képp ku dégg lii ma leen wax, te jëfewuloo ko, dinga mel ni nit ku ñàkk xel, ku tabax këram ci gànnuus bi.
26凡听见我这些话却不遵行的,就像愚蠢的人,把自己的房子盖在沙土上。
27 Ba mu noppee, taw bi daldi sóob, wal mi ñëw, ngelaw li jóg, ñu dal ci kaw kër ga; mu màbb, ba ne tasar.»
27雨淋、水冲、风吹,摇撼那房子,房子就倒塌了,并且倒塌得很厉害。”
28 Bi Yeesu waxee loolu ba noppi, mbooloo ma daldi waaru ca njàngaleem,
28耶稣讲完了这些话,群众都惊奇他的教训。
29 ndaxte jàngal na leen ak sañ-sañ bu seeni xutbakat amul.
29因为耶稣教导他们,像一个有权柄的人,不像他们的经学家。