1不可因傳統廢棄 神的誡命（太15:1~20）有法利賽人和幾個經學家從耶路撒冷來，聚集到耶穌那裡。
1 Ymgasglodd y Phariseaid ato, a rhai ysgrifenyddion oedd wedi dod o Jerwsalem.
2他們看見他的門徒有人用不潔的手，就是沒有洗過的手吃飯，
2 A gwelsant fod rhai o'i ddisgyblion ef yn bwyta'u bwyd � dwylo halogedig, hynny yw, heb eu golchi.
3（原來法利賽人和所有的猶太人都拘守古人的傳統，如果不認真洗手，就不吃東西；
3 (Oherwydd nid yw'r Phariseaid, na neb o'r Iddewon, yn bwyta heb olchi eu dwylo hyd yr arddwrn, gan lynu wrth draddodiad yr hynafiaid;
4從街市回來，不先洗手，也不吃東西，還有許多別的傳統，他們都沿襲拘守，例如洗杯、洗罐、洗銅器等等。）
4 ac ni fyddant byth yn bwyta, ar �l dod o'r farchnad, heb ymolchi; ac y mae llawer o bethau eraill a etifeddwyd ganddynt i'w cadw, megis golchi cwpanau ac ystenau a llestri pres.)
5法利賽人和經學家問耶穌：“你的門徒為甚麼不遵行古人的傳統，用不潔的手吃飯呢？”
5 Gofynnodd y Phariseaid a'r ysgrifenyddion iddo, "Pam nad yw dy ddisgyblion di'n dilyn traddodiad yr hynafiaid, ond yn bwyta'u bwyd � dwylo halogedig?"
6耶穌對他們說：“以賽亞指著你們這班偽君子所說的預言是對的，經上記著：‘這人民用嘴唇尊敬我，心卻遠離我；
6 Dywedodd yntau wrthynt, "Da y proffwydodd Eseia amdanoch chwi ragrithwyr, fel y mae'n ysgrifenedig: 'Y mae'r bobl hyn yn fy anrhydeddu �'u gwefusau, ond y mae eu calon ymhell oddi wrthyf;
7他們把人的規條當作道理去教導人，所以拜我也是徒然。’
7 yn ofer y maent yn fy addoli, gan ddysgu gorchmynion dynol fel athrawiaethau.'
8你們拘守著人的傳統，卻離棄了 神的誡命。”
8 Yr ydych yn anwybyddu gorchymyn Duw ac yn glynu wrth draddodiad dynol."
9耶穌又對他們說：“你們為了堅守自己的傳統，而巧妙地把 神的誡命拒絕了。
9 Meddai hefyd wrthynt, "Rhai da ydych chwi am wrthod gorchymyn Duw er mwyn cadarnhau eich traddodiad eich hunain.
10因為摩西說：‘當孝敬父母’，又說：‘咒罵父母的，必被處死。’
10 Oherwydd dywedodd Moses, 'Anrhydedda dy dad a'th fam', a, 'Bydded farw'n gelain y sawl a felltithia ei dad neu ei fam.'
11你們倒說：‘人對父母說，我應該給你的供奉，已經作了各耳板’（各耳板意思是奉給 神的供物），
11 Ond yr ydych chwi'n dweud, 'Os dywed rhywun wrth ei dad neu ei fam, "Corban (hynny yw, Offrwm i Dduw) yw beth bynnag y gallasit ei dderbyn yn gymorth gennyf fi",'
12你們就不讓那人再為父母作甚麼。
12 ni adewch iddo mwyach wneud dim i'w dad neu i'w fam.
13這樣，你們藉著所領受的傳統，把 神的話廢棄了。你們還作了許多這一類的事。”
13 Yr ydych yn dirymu gair Duw trwy'r traddodiad a drosglwyddir gennych. Ac yr ydych yn gwneud llawer o bethau cyffelyb i hynny."
14於是耶穌又把群眾叫過來，對他們說：“你們大家都要聽我說，也要明白：
14 Galwodd y dyrfa ato drachefn ac meddai wrthynt, "Gwrandewch arnaf bawb, a deallwch.
15從外面進去的，不能使人污穢，從裡面出來的，才能使人污穢。”
15 Nid oes dim sy'n mynd i mewn i rywun o'r tu allan iddo yn gallu ei halogi; ond y pethau sy'n dod allan o rywun, dyna sy'n ei halogi."
16（有些抄本有第16節：“有耳可聽的，就應該聽。”）
16 [{cf15i Os oes gan rywun glustiau i wrando, gwrandawed.}]
17耶穌離開群眾，進了屋子，門徒就來問他這比喻的意思。
17 Ac wedi iddo fynd i'r tu375? oddi wrth y dyrfa, dechreuodd ei ddisgyblion ei holi am y ddameg.
18他對他們說：“連你們也是這樣不明白嗎？難道不知道從外面進去的，不能使人污穢嗎？
18 Meddai yntau wrthynt, "A ydych chwithau hefyd yr un mor ddi-ddeall? Oni welwch na all dim sy'n mynd i mewn i rywun o'r tu allan ei halogi,
19因為不是進到他的心，而是進到他的肚腹，再排泄到外面去。”（他這樣說是表示各樣食物都是潔淨的。）
19 oherwydd nid yw'n mynd i'w galon ond i'w gylla, ac yna y mae'n mynd allan i'r geudy?" Felly y cyhoeddodd ef yr holl fwydydd yn l�n.
20接著他又說：“從人裡面出來的，才會使人污穢。
20 Ac meddai, "Yr hyn sy'n dod allan o rywun, dyna sy'n ei halogi.
21因為從裡面，就是從人的心裡，發出惡念、淫亂、偷盜、兇殺、
21 Oherwydd o'r tu mewn, o galon dynion, y daw allan feddyliau drwg, puteinio, lladrata, llofruddio,
22姦淫、貪心、邪惡、詭詐、放蕩、嫉妒、毀謗、驕傲、愚妄；
22 godinebu, trachwantu, anfadwaith, twyll, anlladrwydd, cenfigen, cabledd, balchder, ynfydrwydd;
23這一切惡事，是從人裡面出來的，都能使人污穢。”
23 o'r tu mewn y mae'r holl ddrygau hyn yn dod ac yn halogi rhywun."
24敘利亞婦人的信心（太15:21~28）耶穌從那裡動身到推羅（有些抄本在此有“和西頓”）境內去。進了一所房子，本來不想讓人知道，卻隱藏不住。
24 Cychwynnodd oddi yno ac aeth ymaith i gyffiniau Tyrus. Aeth i du375?, ac ni fynnai i neb wybod; ond ni lwyddodd i ymguddio.
25有一個女人，她的小女兒被污靈附著，她聽見了耶穌的事，就來俯伏在他腳前。
25 Ar unwaith clywodd gwraig amdano, gwraig yr oedd gan ei merch fach ysbryd aflan, a daeth a syrthiodd wrth ei draed ef.
26這女人是外族人，屬於敘利亞的腓尼基族。她求耶穌把鬼從她女兒身上趕出去。
26 Groeges oedd y wraig, Syroffeniciad o genedl; ac yr oedd yn gofyn iddo fwrw'r cythraul allan o'i merch.
27耶穌對她說：“應該先讓兒女吃飽。拿兒女的餅去丟給小狗吃是不好的。”
27 Meddai yntau wrthi, "Gad i'r plant gael digon yn gyntaf; nid yw'n deg cymryd bara'r plant a'i daflu i'r cu373?n."
28那女人回答他：“主啊，是的，不過小狗在桌子底下，也可以吃孩子們掉下來的碎渣。”
28 Atebodd hithau ef, "Syr, y mae hyd yn oed y cu373?n o dan y bwrdd yn bwyta o friwsion y plant."
29耶穌對她說：“就憑這句話，你回去吧，鬼已經從你女兒身上出去了。”
29 "Am iti ddweud hynny," ebe yntau, "dos adref; y mae'r cythraul wedi mynd allan o'th ferch."
30她回到家裡，看見小孩子躺在床上，鬼已經出去了。
30 Aeth hithau adref a chafodd y plentyn yn gorwedd ar y gwely, a'r cythraul wedi mynd ymaith.
31治好又聾又啞的人（太15:29~31）耶穌從推羅境內出去，經過西頓，回到低加波利地區的加利利海。
31 Dychwelodd drachefn o gyffiniau Tyrus, a daeth drwy Sidon at F�r Galilea trwy ganol bro'r Decapolis.
32有人帶著一個又聾又啞的人到他那裡，求耶穌按手在他身上。
32 Dygasant ato ddyn byddar oedd prin yn gallu siarad, a cheisio ganddo roi ei law arno.
33耶穌把他從人群中帶到一邊，用指頭探他的耳朵，吐唾沫抹他的舌頭，
33 Cymerodd yntau ef o'r neilltu oddi wrth y dyrfa ar ei ben ei hun; rhoes ei fysedd yn ei glustiau, poerodd, a chyffyrddodd �'i dafod;
34然後望著天，長長地歎了一口氣，對他說：“以法大！”意思是“開了吧”。
34 a chan edrych i fyny i'r nef ochneidiodd a dweud wrtho, "Ephphatha", hynny yw, "Agorer di".
35那人的耳朵就開了，舌頭也鬆了，說話也準確了。
35 Agorwyd ei glustiau ar unwaith, a datodwyd rhwym ei dafod a dechreuodd lefaru'n eglur.
36耶穌囑咐他們不要告訴人。但他越是囑咐，他們卻越發傳揚。
36 A gorchmynnodd iddynt beidio � dweud wrth neb; ond po fwyaf yr oedd ef yn gorchymyn iddynt, mwyaf yn y byd yr oeddent hwy'n cyhoeddi'r peth.
37眾人非常驚訝說：“他所作的一切事都好極了；他竟然使聾子聽見，又使啞巴說話。”
37 Yr oeddent yn synnu'n fawr dros ben, gan ddweud, "Da y gwnaeth ef bob peth; y mae'n gwneud hyd yn oed i fyddariaid glywed ac i fudion lefaru."