1箴言的功用大衛的兒子以色列王所羅門的箴言:
1گفتار حکیمانه سلیمان ـ پسر داود، پادشاه بنی اسرائیل.
2要使人曉得智慧和教訓,了解充滿哲理的言語;
2این گفتار حکیمانه به شما کمک می کند تا حکمت و نصیحت خوب را تشخیص بدهید و گفتار عاقلانه را بفهمید.
3使人領受明慧的教訓,就是公義、公正和正直;
3به شما یاد می دهد که چطور عاقلانه و با عدالت و انصاف و امانت زندگی کنید.
4使愚蒙人變成精明,使少年人獲得知識和明辨的能力;
4این گفتار حکیمانه به اشخاص بی تجربه حکمت می آموزد و جوانان را به افرادی لایق و کاردان تبدیل می کند.
5使智慧人聽了,可以增長學問,使聰明人聽了,可以獲得智謀;
5این گفتار حکیمانه، حتی حکمت دانشمندان را زیادتر کرده و افراد تحصیل کرده را راهنمایی می کند تا بتوانند معنی گفتار حکما و مسائل مشکل دانشمندان را درک نمایند.
6使人明白箴言和譬喻,懂得智慧人的言詞和他們的隱語。
6ترس خداوند، ابتدای حکمت است، اما مردم نادان ارزش حکمت و ادب را نمی دانند.
7不受惡人的引誘敬畏耶和華是知識的開端,但愚妄人藐視智慧和教訓。
7ای پسر من، نصیحت پدر خود را بشنو و تعلیمات مادرت را فراموش مکن.
8我兒,要聽從你父親的教訓,不可離棄你母親的訓誨。
8تعلیمات آن ها مانند تاج عزت و جلال بر سر تو و گردنبند زیبایی و افتخار بر گردنت خواهند بود.
9因為這些要作你頭上的華冠,作你頸上的金鍊。
9فرزندم، وقتی گناهکاران کوشش می کنند تو را فریب دهند، تسلیم نشو.
10我兒,如果壞人引誘你,你不可隨從他們。
10اگر بگویند: «بیا با هم متحد شویم تا یک نفر را بکشیم و کمین کنیم تا خون بی گناهان را بریزیم،
11如果他們說:“你跟我們來吧!我們要埋伏流人的血,我們要無故地潛伏傷害無辜的人;
11بیا تا مثل قبر آن ها را زنده زنده قورت کنیم و مانند مرگ بر سر آن ها نازل شویم،
12我們要好像陰間一般,把他們活生生吞下,他們整個被我們吞下,如同下坑的人一樣;
12هرگونه اموال گرانبها به دست می آوریم و خانه های خود را از اموال دزدی پُر می کنیم.
13這樣,我們必得著各樣貴重的財物,把掠物裝滿我們的房子。
13بیا باهم همدست شویم تا هرچه بدزدیم با هم تقسیم کنیم.»
14加入我們的行列吧!我們大家共用一個錢袋。”
14فرزندم، با آن ها در یک راه مرو و از آن مردم دوری کن.
15我兒,不可和他們走在一起,禁止你的腳走他們的路;
15چونکه پای آن ها به خاطر شرارت می دود و برای ریختن خون شتاب می کند.
16因為他們的腳奔向邪惡,他們急於流人的血。
16انداختن دام در مقابل چشمان یک پرنده کار بیهوده ای است.
17在飛鳥眼前張設網羅,是徒勞無功的。
17اما این قبیل افراد، برای خود دام می نشانند، دامی که خودشان در آن هلاک خواهند شد.
18他們埋伏,是自流己血;他們潛伏,是自害己命。
18دزدی، عاقبت باعث هلاکت دزد می شود. سرنوشت کسانی که با قتل و غارت زندگی می کنند، هلاکت و نابودی است.
19凡是貪愛不義之財的,所走的路都是這樣;那不義之財奪去了貪財者的性命。
19حکمت در کوچه ها و در جاده ها با آواز بلند همه را صدا می زند.
20當聽智慧的呼喚智慧在街上呼喊,在廣場上揚聲;
20در دروازۀ شهرها و هر جائی که مردم دور هم جمع می شوند، فریاد می کند:
21在鬧市中心呼叫,在城門口發出言語,說:
21«ای مردم نادان، تا کی می خواهید احمق باشید؟ تا به کی می خواهید از مسخره کردن دانش لذت ببرید؟ تا به کی مردم احمق از حکمت نفرت می کنند؟
22“你們愚蒙人喜愛愚蒙,好譏笑的人喜歡譏笑,愚昧人恨惡知識,要到幾時呢?
22وقتی شما را صدا می کنم گوش بدهید. پندهای خوبی می دهم و آنچه می دانم به شما می آموزم.
23你們要因我的責備回轉,我就把我的心意(“心意”或譯:“靈”)向你們傾吐,把我的話指示你們。
23چندین بار من شما را صدا کردم، نیامدید. دستهای خود را به طرف شما دراز کردم، پروا نکردید.
24我呼喚,你們不肯聽從;我伸手,沒有人理會。
24نصایح مرا نپذیرفتید و نخواستید که شما را اصلاح کنم.
25你們既輕忽我的一切勸告,不肯接受我的責備;
25پس، وقتی گرفتار شوید، به شما می خندم و هنگامی که دچار ترس و وحشت شوید، شما را مسخره می کنم.
26所以你們遭難的時候,我就發笑;驚恐臨到你們的日子,我就嗤笑。
26وقتی ترس مثل طوفان به شما حمله کند و مصیبت مانند گردباد، دور شما را بگیرد، وقتی که به تنگدستی و پریشانی دچار شوید.
27驚恐臨到你們好像風暴,災難如同颶風來臨,患難困苦臨到你們身上。
27آن وقت مرا صدا خواهید کرد ولی جواب نخواهم داد. همه جا به دنبال من خواهید گشت، ولی مرا نخواهید یافت،
28那時,他們必呼求我,我卻不回答;他們切切尋找我,卻尋不見;
28زیرا شما هرگز به حکمت توجه نکردید و از خداوند اطاعت ننمودید.
29因為他們恨惡知識,不選擇敬畏耶和華;
29هیچ وقت با من مشورت نکردید و به نصیحت های من توجه ننمودید.
30不接受我的勸告,輕視我的一切責備;
30بنابراین، آنچه کاشته اید درو خواهید کرد و اعمال شما، شما را گرفتار می سازد.
31所以,他們必自食其果,必飽嘗自己所設計謀的傷害。
31مردم نادان که حکمت را قبول نمی کنند، نابود می شوند و بی توجهی آن ها، خود شان را هلاک خواهد کرد.اما کسانی که به من گوش بدهند در آرامش زندگی خواهند کرد و از هیچ چیزی نخواهند ترسید.»
32愚蒙人的背道必殺害他們自己,愚昧人的安逸必毀滅他們自己;
32اما کسانی که به من گوش بدهند در آرامش زندگی خواهند کرد و از هیچ چیزی نخواهند ترسید.»
33唯有聽從我的,必安然居住,得享安寧,免受災禍的驚恐。”