1替人作保要謹慎我兒，如果你作朋友的保證人，替外人擊掌擔保；
1فرزندم، اگر از کسی ضمانت کنی و پرداخت قرض او را تعهد نمائی، در حالیکه او را نمی شناسی،
2如果你給自己口裡的話纏累，給你口裡的話綁住；
2خود را واقعاً به زحمت انداخته ای. ممکن است با این کار برای خود دامی درست کرده باشی.
3我兒，既然你落在你朋友的手中，就要這樣行，好解救你自己，你要自己降卑，去懇求你的朋友。
3پس عجله کن هر چه زودتر بدون خجالت خود را از این دام رها ساز، فوراً نزد او برو خواهش کن و ضمانت خود را پس بگیر.
4不要讓你的眼睛睡覺，不要容你的眼瞼打盹；
4تا این کار را نکرده ای نخواب و حتی لحظه ای آرام ننشین.
5要解救自己，像羚羊脫離獵人的手，像飛鳥脫離捕鳥人的手。
5خود را مثل آهو از دست شکارچی و مثل پرنده از دام صیاد آزاد کن.
6不可懶惰懶惰人哪！你去看看螞蟻，察看牠們所行的，就可得著智慧。
6مردم تنبل بروند و از زندگی مورچه ها عبرت بگیرند.
7螞蟻沒有元帥，沒有官長，也沒有統治者，
7آن ها نه رهبر دارند و نه کارفرما.
8尚且在夏天預備食物，在收割的時候積聚糧食。
8اما آذوقۀ زمستان خود را هنگام تابستان ذخیره می کنند.
9懶惰人哪，你要睡到幾時呢？你甚麼時候才睡醒呢？
9مرد تنبل تا کی می خوابد و چه وقت از خواب بیدار خواهد شد؟
10再睡片時，打盹片時，抱著手躺臥片時，
10او می گوید: «یک لحظۀ دیگر می خوابم و کمی استراحت می کنم!»
11你的貧窮就必像強盜來到，你的缺乏就必像拿兵器的人來到。
11اما وقتی که خواب است، فقر و هلاکت، مانند راهزن بر او حمله می کند.
12耶和華憎惡的事無賴漢、壞人到處使用欺詐的口；
12مردمان پست و بی ارزش همیشه و همه جا دروغ می گویند.
13他以眼傳神，用腳示意，用指頭指點，
13با اشاره حرف می زنند و حرکات و اشاراتی می کنند که تو را فریب بدهند.
14心存乖謬，圖謀惡事，常常散布紛爭。
14همیشه فکر شان پُر از نقشه های پلید و زشت است تا دردسر ایجاد کنند.
15因此，災難必忽然臨到，他必突然毀滅，無法挽救。
15بهمین دلیل، بلا و مصیبت ناگهانی بر آن ها حمله می کند و آن ها را طوری شکست می دهد که دیگر چاره ای نداشته باشند.
16耶和華恨惡的事有六樣，連他心裡厭惡的，共有七樣，
16شش، بلکه هفت چیز است که خداوند از آن ها نفرت دارد و نمی تواند تحمل کند: چشم متکبر، زبان دروغگو، دستی که خون بیگناهی را بریزد، فکری که نقشه های پلید بکشد، پایی که برای انجام کارهای زشت عجله کند، شاهدی که شهادت دروغ بدهد و کسی که بین برادران اختلاف بیندازد.
17就是高傲的眼、說謊的舌頭、流無辜人血的手、
17هر چه پدرت می گوید انجام بده و آنچه مادرت می گوید فراموش مکن.
18圖謀惡事的心、快跑行惡的腳、
18سخنان آن ها را همیشه بخاطر داشته باش و آن ها را در قلبت حفظ کن.
19說謊的假證人，和在弟兄中散布紛爭的人。
19تعلیمات آن ها هنگام سفر راهنما، شبها محافظ و روزها مشاور تو خواهند بود.
20犯姦淫的必惹禍患我兒，要謹守你父親的誡命，不可離棄你母親的訓誨。
20اوامر آن ها مانند چراغی روشن است و سرزنش های آن ها طریق زندگی را به تو می آموزد.
21要把它們常常繫在你的心上，綁在你的頸項上。
21آن ها تو را از زنان بدکار و از سخنان فریبندۀ شان دور می کند.
22你行走的時候，它們必引導你；你睡覺的時候，它們必保護你；你醒來的時候，它們必和你交談。
22مواظب باش که زیبایی آن ها تو را تحریک ننماید و چشمان افسونگر شان تو را وسوسه نکند.
23因為誡命是燈，訓誨是光，出於管教的責備是生命之道，
23زنا کردن با زن فاحشه انسان را به فقر و گرسنگی می کشاند، اما زنا کردن با زن شوهردار به قیمت هستی و زندگی انسان تمام می شود.
24能保護你遠離邪惡的女人，遠離妓女諂媚的舌頭。
24آیا می توانی آتش را در آغوش بگیری و نسوزی؟
25你心裡不要貪戀她的美色，也不要給她的媚眼勾引。
25آیا کسی می تواند روی آتش راه برود و پایش نسوزد؟
26因為妓女使人只剩一塊餅，通姦的婦人獵取人寶貴的生命。
26همینطور کسی که با زن شوهردار همبستر شود، از مجازات در امان نخواهد بود.
27如果人把火藏在懷裡，他的衣服怎能不燒著呢？
27مردم، کسی را که بخاطر گرسنگی دزدی کرده است، سرزنش نمی کنند،
28如果人在火炭上行走，他的腳怎能不灼傷呢？
28اما اگر دستگیر شود باید هفت برابر آنچه دزدیده جریمه بدهد ـ باید هر چه دارد بدهد.
29凡是和別人的妻子通姦的，也是這樣；凡是親近她的，都必不免受罰。
29اما مردی که با زن شوهردار زنا می کند، کاملاً پست و احمق است. زیرا او جان خود را از بین می برد.
30盜賊因飢餓偷竊充飢，人不會鄙視他。
30رسوایی و بدنامی نصیب او خواهد شد و ننگ او از بین نخواهد رفت.
31但如果他被捉住，就要七倍償還，要把他家裡所有的財物都交出來。
31زیرا حسادت، خشم شوهر آن زن را بر می انگیزد و در موقع انتقام هیچ رحم و شفقتی نخواهد کرد.هیچ چیز او را راضی نمی کند و به هیچ قیمتی نمی توانی رضایت او را به دست آوری.
32和婦人通姦的，實在無知；行這事的，是自我毀滅。
32هیچ چیز او را راضی نمی کند و به هیچ قیمتی نمی توانی رضایت او را به دست آوری.
34因為嫉妒激起了丈夫的烈怒，使他在報仇的時候，必不留情。
35任何賠償，他都不接受，縱使你餽送許多禮物，他也不肯罷休。