1箴言的功用大衛的兒子以色列王所羅門的箴言:
1Israel kumpipa, David tapa Solomon paunakte:
2要使人曉得智慧和教訓,了解充滿哲理的言語;
2Pilna leh hilhna theih ding; theisiamna thute theikak ding;
3使人領受明慧的教訓,就是公義、公正和正直;
3Thilhih pilhuaia hilhna mu ding, diktatna leh vaihawm leh hawmsiamna ah;
4使愚蒙人變成精明,使少年人獲得知識和明辨的能力;
4Mi mawlte kianga kivensiamna pe ding, tangval kianga theihna leh ngentelna;
5使智慧人聽了,可以增長學問,使聰明人聽了,可以獲得智謀;
5Mi pilin a jak theiha, sinsiamnaa a pun theihna dingin; huan theihsiam miin thuphate a phak theihna ding;
6使人明白箴言和譬喻,懂得智慧人的言詞和他們的隱語。
6Paunak leh lima thugen theisiam ding; mipilte thute, gentehna thugen theihhakte theisiam dingin.
7不受惡人的引誘敬畏耶和華是知識的開端,但愚妄人藐視智慧和教訓。
7Toupa kuhtak theihna kipatna ahi: himahleh mihaiin pilna leh hilhna a musit.
8我兒,要聽從你父親的教訓,不可離棄你母親的訓誨。
8Ka tapa, na pa hilhna ja in, na nu dan mangngilh ken:
9因為這些要作你頭上的華冠,作你頸上的金鍊。
9Na lu adingin deihhuai lungtangjem leh na ngawng vial ding khainiangte hi ding ulah ahi ngala.
10我兒,如果壞人引誘你,你不可隨從他們。
10Ka tapa, mikhialten a honzol ua leh, pha sakpih ken.
11如果他們說:“你跟我們來吧!我們要埋伏流人的血,我們要無故地潛伏傷害無辜的人;
11Honjui in, sisan I buk ding ua, a jiak beiin mi hoihte a gukin I tang ding uh, a chih uleh:
12我們要好像陰間一般,把他們活生生吞下,他們整個被我們吞下,如同下坑的人一樣;
12Seol bangin amaute a hingin I nawmvalh ding ua, huan, kokhuk sunga pai sukte bangin, a pumin:
13這樣,我們必得著各樣貴重的財物,把掠物裝滿我們的房子。
13Van manpha tengteng I mu ding ua, gallaktein I inte uh I dimsak ding uh;
14加入我們的行列吧!我們大家共用一個錢袋。”
14Na tan kou laka ma sep lut dinga; sumbawm khat I nei khawm ding ua:
15我兒,不可和他們走在一起,禁止你的腳走他們的路;
15Ka tapa, lampi ah amau toh ton ken; a lampi ua kipan na khe kaikikin:
16因為他們的腳奔向邪惡,他們急於流人的血。
16Gilou hih dingin a khe uh a tai ngala, huan sisan suah dingin a kinoh uhi.
17在飛鳥眼前張設網羅,是徒勞無功的。
17Vasa himhim mitmuh in, len a kiphah thawn ngala:
18他們埋伏,是自流己血;他們潛伏,是自害己命。
18Huan hiaiten amau sisan ngeia tang ua, amau hinna ngei a gukin a buk uhi.
19凡是貪愛不義之財的,所走的路都是這樣;那不義之財奪去了貪財者的性命。
19Huchibangin michih punnaa duhgawlte lampi ahi hi; huaia neitute hinna a lak mang sak sek hi.
20當聽智慧的呼喚智慧在街上呼喊,在廣場上揚聲;
20Kongzing ah ngaihtakin pilna a kikoua; mun liante ah a aw a suaha;
21在鬧市中心呼叫,在城門口發出言語,說:
21Mipi omkhawmte mun pipen ah a kikoua; kongpite lutna ah, khopi ah, a thute a gen:
22“你們愚蒙人喜愛愚蒙,好譏笑的人喜歡譏笑,愚昧人恨惡知識,要到幾時呢?
22Bang tan ahia, nou mi mawlten, mawlna na it ding uh? Nuihsanmiten nuihsana amaute a kipah ding ua, mihaiten theihna a huat ding uh?
23你們要因我的責備回轉,我就把我的心意(“心意”或譯:“靈”)向你們傾吐,把我的話指示你們。
23Ka salhna ah kihei unla: ngaiin na tunguah ka kha ka sung bo ding, na kianguah ka thute ka theisak ding hi.
24我呼喚,你們不肯聽從;我伸手,沒有人理會。
24Ka sap a, na nial jiakun: ka bante ka jaka, kuamahin a limsak kei uh;
25你們既輕忽我的一切勸告,不肯接受我的責備;
25Himahleh ka thupha tengteng bangmahlou in na koih ua, ka salhnate a bangmah na deih kei uh:
26所以你們遭難的時候,我就發笑;驚恐臨到你們的日子,我就嗤笑。
26Ken leng na tuahsiatna ni un ka honnuihsan dia; na launa uh a hongtun chiangin kon chiamnuih ding;
27驚恐臨到你們好像風暴,災難如同颶風來臨,患難困苦臨到你們身上。
27Huihpi banga na launa uh a hongtun chiangin; pingpei banga na tuahsiatna uh a hongtun chiang in; lungkhamna leh dahna na tung ua a hongtun chiangin.
28那時,他們必呼求我,我卻不回答;他們切切尋找我,卻尋不見;
28Huai hun chiangin kei a honsam ding ua, himahleh ka dawng kei ding; thanuam takin a honzong ding ua, himahleh a honmu kei ding uh:
29因為他們恨惡知識,不選擇敬畏耶和華;
29Theihna a huat ua, Toupa kihtakna a zon louh jiak un:
30不接受我的勸告,輕視我的一切責備;
30Ka thupha laka bangmah a deih kei ua; ka salhna tengteng a musit uh:
31所以,他們必自食其果,必飽嘗自己所設計謀的傷害。
31Huaijiakin a lampi uh gah a ne ding ua, amau thusawmte ngeiin a vah ding uh.
32愚蒙人的背道必殺害他們自己,愚昧人的安逸必毀滅他們自己;
32Mimawlte nungtolhna in amaute a hihlum dia, mihaite hausaknain amau hihmang ding ahih jiakin.Himahleh kuapeuh kei honngaikhia bittakin a teng ding ua, gilou launa pang louin a muang ding uh.
33唯有聽從我的,必安然居住,得享安寧,免受災禍的驚恐。”
33Himahleh kuapeuh kei honngaikhia bittakin a teng ding ua, gilou launa pang louin a muang ding uh.