1摩西之歌
1
«ای آسمان و زمین سخنان مرا بشنوید!
و به آنچه میگویم گوش فرا دهید.
2我的教训下降如雨,我的言语滴落如露,像细雨落在青草上,像甘霖降在蔬菜上。
2
تعالیم من مانند قطرات باران فرو خواهد ریخت،
و مانند شبنم به زمین خواهد نشست،
سخنان من، چون باران بر گیاهان تازه روییده خواهد بارید،
مانند بارانی است آرام، بر سبزههای لطیف.
3因为我要宣告耶和华的名;你们要尊崇我们的 神的伟大。
3
زیرا من نام خداوند را میستایم.
و قوم او عظمت او را خواهند سرود.
4他是磐石,他的作为完全,因为他一切所行的全都公平;他是诚实无伪的 神,又公义,又正直。
4
«خداوند محافظ بزرگ توست،
کامل و عادل در همهٔ راهها.
خداوند شما، با وفا و قابل اعتماد است،
او امین و صادق میباشد.
5这世代向他行事败坏,就不是他的儿女,满有弊病,这实在是个乖僻弯曲的世代。
5
امّا شما بیوفا گشتهاید و لیاقت فرزندی او را ندارید،
ملّتی گناهکار و فریبکارید.
6愚昧无知的人民哪,你们这样报答耶和华吗?他不是你的父,不是把你买回来的吗?他造了你,建立了你。
6
ای قوم احمق و نادان!
آیا به این طریق، تلافی خوبیهای او را میکنید؟
آیا او پدر و آفریدگار شما نیست؟
آیا او نبود که شما را خلق کرد و از شما قومی ساخت؟
7你要回想古时的日子,思念历代以来的年月;问你的父亲,他必告诉你;问你的长者,他们必对你说。
7
«ایّام گذشته را بهیاد آورید، به سالهای قدیم بیندیشید،
و از نیاکانتان بپرسید تا به شما نشان دهند.
از ریشسفیدانتان سؤال کنید تا به شما بگویند.
8至高者把地业赐给列国的时候,把人类分开的时候,就照着以色列子孙的数目,立定了万民的境界。
8
خدای متعال سهم هر قوم را داد؛
و برای هر کدام از آنها، جایی برای زندگی بخشید،
و مرزهای آنها را به نسبت تعداد بنیاسرائیل تعیین کرد.
9但耶和华的分就是他的子民,他的产业就是雅各。
9
او فرزندان یعقوب را برای خودش برگزید.
10耶和华在旷野之地遇见了他,在荒凉之地和野兽吼叫的荒野,遇见了他,就环绕他,看顾他,保护他,好像保护自己眼中的瞳人一样。
10
«او قوم اسرائیل را در بیابان
و در صحرای خشک و سوزان، سرگردان یافت.
او مثل تخم چشم خود، از آنها مراقبت کرد و آنها را پناه داد.
11又像老鹰搅动巢窝,飞翔在雏鹰之上,扇展翅膀,接取雏鹰,背在自己的两翼之上。
11
مانند عقابی که به جوجههای خود پرواز میآموزد
و با بالهای گستردهٔ خود آنها را در ایمنی میگیرد،
خداوند اسرائیل را از سقوط نجات داد.
12耶和华独自领导了他,并没有外族人的神与他同在。
12
خداوند به تنهایی آنها را هدایت کرد،
بدون کمک خدایان دیگر.
13耶和华使他乘驾地的高处,得吃田间的土产;又使他从岩石中吸蜜,从坚固的磐石中取油。
13
«او آنها را بر فراز کوهها جای داد.
و آنها از محصول زمین خوردند.
آنها در میان صخرهها عسل وحشی یافتند.
و درختان زیتون آنها در زمین سنگلاخ رشد کرد.
14也吃牛酪和羊乳,羊羔的脂肪,巴珊的公牛和公山羊,以及上好的麦子;也喝了葡萄汁酿成的酒。
14
گاوها و بُزهای آنها شیر فراوان دادند.
آنها بهترین گوسفندان، بُزها و گاوها،
بهترین گندم، و بهترین شراب را داشتند.
15但耶书仑肥胖了,就踢跳,‘你肥胖了,你粗壮了,你饱满了,’他离弃了造他的 神,轻看了救他的磐石。
15
«قوم خداوند ثروتمند، امّا سرکش شدند؛
آنان فربه و سیر شدند.
آنها خداوند، آفریدگار خود را ترک کردند
و نجاتدهندهٔ نیرومند خود را رد کردند.
16他们以外族人的神激动了 神的愤恨,以可憎之事惹起了他的怒气。
16
با خدایان بیگانهٔ خود غیرت خداوند را برانگیختند
و با کارهای زشت خود او را به خشم آوردند.
17他们献祭给鬼魔(他们不是神),就是他们从来不认识的神,是近来新兴的,是你们的列祖所不惧怕的。
17
آنها برای خدایانی که واقعی نبودند، قربانی کردند؛
خدایانی که اجدادشان نمیشناختند،
خدایانی که قوم اسرائیل هرگز پیروی نکرده بود.
18你轻忽了生你的磐石,你忘记了产你的 神。
18
آنها خدایشان، نجاتدهندهٔ توانای خویش را فراموش نمودند
و خدایی را که به آنها حیات بخشید، از یاد بردند.
19因为他的儿女激怒了 神,耶和华看见了,就弃绝了他们,
19
«وقتی خداوند این کارها را دید، خشمگین شد
و پسران و دختران خود را ترک کرد.
20说:‘我必掩面不顾他们,要看看他们的结局怎样;因为他们是乖曲的一代,心里没有信实的人。
20
خداوند فرمود: 'من آنها را ترک میکنم
تا ببینم که عاقبت آنها چه میشود،
زیرا آنها مردمی سرکش و بیوفا هستند.
21他们以不是神的神激动了我的愤恨,以虚无之物惹动了我的怒气;我也以不是子民的人激动他们的愤恨,以愚昧的国民惹动他们的怒气。
21
با بُتهای خود مرا خشمگین کردهاند،
با خدایان دروغین خود، غیرت مرا برانگیختند.
پس من آنها را به وسیلهٔ کسانیکه حتّی قومی به شمار نمیآیند، به خشم خواهم آورد.
من آنها را به وسیلهٔ ملّتی ابله، به غیرت خواهم آورد.
22因为在我的怒中有火燃烧起来,烧到阴间的深处,把大地和地的出产尽都吞灭,连山的根基也烧着了。
22
آتش خشم من برافروخته میشود و تا اعماق زمین فرو میرود،
زمین و همهٔ چیزهایی را که در آن هستند
و کوهها را از ریشه میسوزاند.
23我要把灾祸加在他们身上,把我的箭向他们射尽。
23
«'آنها را به مصیبتهای بیشمار مبتلا میکنم
و هدف همهٔ تیرهای خود قرار میدهم.
24他们必因饥荒消瘦,被热病和毒症消灭;我也要打发野兽用牙齿咬他们,和土中的蛇类用毒液害他们。
24
آنها از گرسنگی و تب، جان خواهند سپرد،
آنها از بیماریهای مهلک، خواهند مرد.
حیوانات وحشی را به جان آنها خواهم انداخت
و مارهای سمّی میفرستم تا آنها را بگزند.
25外有刀剑,内有惊恐,使人丧亡,使少男少女,婴孩和白发老人,尽都丧亡。
25
جنگ، مرگ را در خیابانها میآورد،
ترس به خانهها حمله خواهد کرد.
مردان و زنان جوان خواهند مرد.
نه کودکان نجات خواهند یافت و نه سالمندان.
26我原想:“我要把他们分散到各处,把他们的名号都从人间除灭。”
26
میخواستم آنها را پراکنده کنم
تا خاطرهای از آنها در یاد کسی باقی نماند.
27但我惧怕仇人激动我,恐怕敌人误会了,又恐怕他们说:“是我们的手高举了,并不是耶和华作了这一切事。”’
27
امّا من نمیتوانم اجازه دهم که دشمنانشان بگویند
که آنها قوم مرا شکست دادهاند،
درحالیکه، این من بودم که آنها را شکست دادم.'
28因为他们是缺乏计谋的国,他们心中没有见识。
28
«اسرائیل قومی نادان است.
آنها هیچ بینشی ندارند.
29如果你们有智慧,就可以明白这事,认清自己将来的结局了。
29
اگر آنها خردمند بودند،
میتوانستند درک کنند که چرا شکست خوردهاند.
30如果不是他们的磐石把他们出卖了,如果不是耶和华把他们交出来,一人怎能追赶一千人,二人怎能使万人逃跑呢?
30
چرا هزار نفر از یک نفر
و ده هزار نفرشان از دو نفر شکست خوردند؟
چون خدای توانا، آنها را ترک کرده بود.
خداوند آنها را به دست دشمن تسلیم نمود.
31连我们的仇敌也自己断定,他们的磐石不像我们的磐石。
31
دشمنان ایشان میدانند که خدایانشان ضعیف هستند
و چون خدای اسرائیل قدرتمند نیستند.
32因为他们的葡萄树,是所多玛的葡萄树所出的,是蛾摩拉的田地所生的;他们的葡萄是毒葡萄,每一挂都是苦的。
32
دشمنانشان مانند مردم سدوم و غموره فاسد میباشند.
به تاكهایی میمانند که انگور تلخ و زهرآگین به بار میآورند،
33他们的酒是大蛇的毒液,是虺蛇的剧毒。
33
مانند شرابی که از زهرمار تهیّه شده باشد.
34这不是贮藏在我这里,封闭在我的宝库中吗?
34
«خداوند میداند که دشمنان چه کردهاند.
او به موقع آنها را تنبیه خواهد کرد.
35等到他们失足的时候,我要伸冤报应;因为他们遭遇灾难的日子近了,那预备要临到他们身上的事,必快快临到。
35
خداوند از آنها انتقام میگیرد و آنها را جزا میدهد.
بزودی آنها سقوط میکنند،
زیرا روز هلاکت ایشان نزدیک است.
36耶和华要为自己的子民伸冤,为自己的仆人难过,因为耶和华看见他们的能力已经消逝,为奴的或自由的都没有剩下一人。
36
هنگامیکه خداوند ببیند آنها ناتوان شدهاند،
به آنهایی که او را خدمت کردهاند، رحم خواهد کرد؛
هنگامیکه او ببیند که چقدر بیچاره شدهاند
خداوند مردم خود را نجات خواهد داد.
37他必说:‘他们的神在哪里呢?他们投靠的磐石在哪里呢?
37
خداوند به آنها میگوید:
'کجا هستند آن خدایان پُر قدرتی که به آنها پناه میبردید؟
38就是向来吃他们祭牲脂肪的,喝他们奠祭之酒的神在哪里呢?让他们兴起来帮助你们吧,愿他们保护你们吧!
38
شما از چربی قربانیهای خود به آنها دادید
و به آنها شراب برای نوشیدن دادید،
بگذارید تا بیایند و به شما کمک کنند،
بگذارید تا برای نجات شما بیایند.
39现在你们要知道,只有我是那一位,除我以外,并没有别的神;我使人死,也使人活;我打伤,我也医治;没有人可以从我的手里抢救出去。
39
«'بدانید که من، تنها من، خدا هستم
و به غیراز من خدای دیگری وجود ندارد.
من میمیرانم و زنده میسازم. مجروح میکنم و شفا میبخشم.
کسی نمیتواند از دست من رهایی یابد.
40我向天举手说:我活到永永远远;
40
دست خود را به سوی آسمان بلند میکنم و میگویم:
به حیات خود سوگند،
41如果我磨亮了我的刀剑,如果我掌握了审判权,就必向我的仇敌伸冤,必向恨我的人报应。
41
شمشیر برّاق خود را تیز خواهم کرد
و عدالت را اجرا خواهم نمود
از دشمنانم انتقام خواهم گرفت.
کسانی را که از من متنفّرند، مجازات خواهم کرد.
42我要使我的箭饮血饮醉,就是被杀的人和被掳的人的血;我的刀剑要吃肉,就是吃仇敌长发首领的肉。’
42
خون آنها از تیرهای من خواهد چکید
و شمشیر من همهٔ مخالفان مرا خواهد کشت.
کسانی را که علیه من میجنگد زنده نخواهم گذاشت.
حتّی زخمیها و اسیران خواهند مرد.'
43列国啊,你们当与耶和华的子民一同欢呼,因为他要伸他仆人流血的冤,他要向他的仇人报复,他要救赎他的地和他的子民。”
43
«ای ملّتها شما باید با قوم خداوند او را ستایش کنید
هرکس را که آنها را بکشد، مجازات خواهم کرد.
او از دشمنان خود انتقام میگیرد.
و گناهان قوم خود را میبخشد.»
44摩西和嫩的儿子约书亚前来,把这首诗歌的一切话都说给人民听。
44
موسی و یوشع پسر نون این سرود را خواندند تا مردم اسرائیل آن را بشنوند.
45摩西的遗言摩西向以色列众人说完了这一切话,
45
هنگامیکه موسی دادن آموزشهای خداوند را به مردم به پایان رساند،
46就对他们说:“我今日警告你们的一切话,你们都要放在心上,好吩咐你们的子孙谨守遵行这律法上的一切话。
46
به آنها گفت: «حتماً از همهٔ این فرامین که امروز به شما دادهام، پیروی کنید. آنها را به فرزندان خود تکرار کنید تا آنها با دقّت از همهٔ فرمانهای خداوند پیروی کنند.
47因为这不是空洞、与你们无关重要的事,而是你们的生命;借着这事,你们在过约旦河去得为业的地上,才可以日子长久。”
47
این آموزشها کلمات پوچی نیستند، آنها زندگی شما هستند. از آنها پیروی کنید و شما در سرزمین آن سوی رود اردن که بزودی تصرّف خواهید کرد، عمر طولانی خواهید داشت.»
48预言摩西死在尼波山上就在那一天,耶和华对摩西说:
48
در همان روز خداوند به موسی فرمود:
49“你要上这亚巴琳山去,就是尼波山,在耶利哥对面的摩押地,观看我赐给以色列人为业的迦南地。
49
«به کوهستان عباریم، واقع در سرزمین موآب، مقابل شهر اریحا برو و از کوه نِبو بالا برو و سرزمین کنعان را که من به مردم اسرائیل خواهم داد بنگر.
50你必死在你登上的山上,归到你的族人那里去,像你的哥哥亚伦死在何珥山上,归到他的族人那里去一样。
50
تو در آن کوه، همانطور که برادرت در کوه هور درگذشت جان خواهی سپرد.
51因为你们在寻的旷野,在加低斯米利巴水边,在以色列人中间悖逆我,在以色列人中间没有尊我为圣。
51
زیرا هردوی شما در حضور قوم اسرائیل، کنار چشمه مریبهٔ قادش، واقع در بیابان صین، حرمت مرا نگاه نداشتید.
آن سرزمینی را که به قوم اسرائیل میدهم از دور میبینی، امّا وارد آن نخواهی شد.»
52我赐给以色列人的地,你可以从对面观看,却不得进去。”
52
آن سرزمینی را که به قوم اسرائیل میدهم از دور میبینی، امّا وارد آن نخواهی شد.»