¹箴言的功用

¹ امثال سلیمان، پسر داوود، پادشاه ‌اسرائیل.

²要使人晓得智慧和教训，了解充满哲理的言语；

² این مثلها به شما کمک می‌کنند تا حکمت و نصیحت مفید را تشخیص داده و سخنان پر معنی را بفهمید.

³使人领受明慧的教训，就是公义、公正和正直；

³ آنها می‌توانند به شما یاد دهند که چگونه عاقلانه و با عدالت و انصاف زندگی کنید.

⁴使愚蒙人变成精明，使少年人获得知识和明辨的能力；

⁴ آنها می‌توانند به اشخاص بی‌تجربه، ذکاوت ببخشند و به جوانان، کاردانی.

⁵使智慧人听了，可以增长学问，使聪明人听了，可以获得智谋；

⁵ این مثلها حتّی می‌توانند حکمت دانایان را افزون نموده و تحصیل‌کردگان را راهنمایی نمایند تا بتوانند اسرار پیچیدهٔ مثلها و معماهای دانایان را درک نمایند.

⁶使人明白箴言和譬喻，懂得智慧人的言词和他们的隐语。

⁶ ترس از خداوند، ابتدای حکمت است. امّا مردم احمق توجهی به آن نمی‌نمایند و علم را رد می‌کنند.

⁷不受恶人的引诱敬畏耶和华是知识的开端，但愚妄人藐视智慧和教训。

⁷ ای فرزند من، نصیحت پدر خود را بشنو و تعالیم مادرت را فراموش مکن.

⁸我儿，要听从你父亲的教训，不可离弃你母亲的训诲。

⁸ تعالیم و نصایح آنها مانند تاج عزّت و جلال بر سرت و گردنبند زیبایی و شکوه بر گردنت خواهند بود.

⁹因为这些要作你头上的华冠，作你颈上的金链。

⁹ ای فرزند من، وقتی گناهکاران کوشش می‌کنند تو را فریب دهند، تسلیم نشو.

¹⁰我儿，如果坏人引诱你，你不可随从他们。

¹⁰ اگر بگویند: «بیا با هم متّحد شویم تا یک نفر را بکشیم و کمین کنیم تا خون بی‌گناهان را بریزیم،

¹¹如果他们说：“你跟我们来吧！我们要埋伏流人的血，我们要无故地潜伏伤害无辜的人；

¹¹ بیا تا مثل قبر آنها را زنده‌زنده ببلعیم و مانند مرگ بر سر آنها نازل شویم،

¹²我们要好像阴间一般，把他们活生生吞下，他们整个被我们吞下，如同下坑的人一样；

¹² هرگونه اموال گرانبها به دست می‌آوریم و خانه‌های خود را از اموال دزدی پر می‌کنیم.

¹³这样，我们必得着各样贵重的财物，把掠物装满我们的房子。

¹³ بیا جزو دستهٔ ما باش تا هرچه بدزدیم با هم قسمت کنیم.»

¹⁴加入我们的行列吧！我们大家共用一个钱袋。”

¹⁴ ای فرزند من، با آنها همراه مشو و از ایشان دوری کن.

¹⁵我儿，不可和他们走在一起，禁止你的脚走他们的路；

¹⁵ چون پاهای ایشان به سوی شرارت می‌دود و برای ریختن خون می‌شتابند.

¹⁶因为他们的脚奔向邪恶，他们急于流人的血。

¹⁶ گذاشتن دام در مقابل چشمان پرنده کار بیهوده‌ای است.

¹⁷在飞鸟眼前张设网罗，是徒劳无功的。

¹⁷ امّا این قبیل افراد، برای خود دام می‌گسترانند، دامی که در آن هلاک خواهند شد.

¹⁸他们埋伏，是自流己血；他们潜伏，是自害己命。

¹⁸ دزدی، عاقبت باعث هلاکت دزد می‌شود. عاقبت کسانی‌که با قتل و غارت زندگی می‌کنند، مرگ و نابودی است.

¹⁹凡是贪爱不义之财的，所走的路都是这样；那不义之财夺去了贪财者的性命。

¹⁹ حکمت در کوچه‌ها و در خیابانها با صدای بلند، همه را صدا می‌زند.

²⁰当听智慧的呼唤智慧在街上呼喊，在广场上扬声；

²⁰ در دروازهٔ شهرها و هر جایی که مردم دور هم جمع می‌شوند فریاد می‌کند:

²¹在闹市中心呼叫，在城门口发出言语，说：

²¹ «ای مردم احمق تا کی می‌خواهید احمق باشید؟ تا کی می‌خواهید از مسخره کردن دانایی لذّت ببرید؟ آیا شما هرگز خواهید آموخت؟

²²“你们愚蒙人喜爱愚蒙，好讥笑的人喜欢讥笑，愚昧人恨恶知识，要到几时呢？

²² وقتی شما را صدا می‌‌زنم، گوش دهید. پندهای خوبی می‌دهم و آنچه می‌دانم به شما می‌آموزم.

²³你们要因我的责备回转，我就把我的心意（“心意”或译：“灵”）向你们倾吐，把我的话指示你们。

²³ چندین بار شما را صدا کردم ولی نیامدید. دستهای خود را به طرف شما دراز کردم، اعتنا نکردید.

²⁴我呼唤，你们不肯听从；我伸手，没有人理会。

²⁴ نصایح مرا قبول نکردید و نخواستید که شما را اصلاح کنم.

²⁵你们既轻忽我的一切劝告，不肯接受我的责备；

²⁵ پس وقتی گرفتار شوید، به شما می‌خندم و هنگامی‌که دچار ترس و وحشت شوید، شما را مسخره می‌کنم.

²⁶所以你们遭难的时候，我就发笑；惊恐临到你们的日子，我就嗤笑。

²⁶ وقتی ترس مثل توفان به شما حمله کند و مصیبت مانند گردباد دور شما را بگیرد، وقتی‌که به تنگدستی و پریشانی دچار شوید.

²⁷惊恐临到你们好像风暴，灾难如同飓风来临，患难困苦临到你们身上。

²⁷ آنگاه مرا صدا خواهید کرد، ولی جواب نخواهم داد. همه‌جا به دنبال من خواهید گشت ولی مرا پیدا نخواهید کرد.

²⁸那时，他们必呼求我，我却不回答；他们切切寻找我，却寻不见；

²⁸ زیرا شما هرگز به حکمت توجّه نکردید و از خداوند اطاعت ننمودید.

²⁹因为他们恨恶知识，不选择敬畏耶和华；

²⁹ هرگز با من مشورت نکردید و به نصیحتهای من توجّه ننمودید.

³⁰不接受我的劝告，轻视我的一切责备；

³⁰ بنابراین، آنچه کاشته‌اید درو خواهید کرد و کارهای شما، شما را گرفتار می‌سازد.

³¹所以，他们必自食其果，必饱尝自己所设计谋的伤害。

³¹ مردم نادان که حکمت را قبول نمی‌کنند، نابود می‌شوند و بی‌توجّهی ایشان، آنها را هلاک خواهد کرد. امّا کسانی‌که به من گوش دهند در آرامش زندگی خواهند کرد و از هیچ چیزی نخواهند ترسید.»

³²愚蒙人的背道必杀害他们自己，愚昧人的安逸必毁灭他们自己；

³² امّا کسانی‌که به من گوش دهند در آرامش زندگی خواهند کرد و از هیچ چیزی نخواهند ترسید.»

³³唯有听从我的，必安然居住，得享安宁，免受灾祸的惊恐。”