¹敬畏　神大有倚靠

¹ زن دانا خانهٔ خود را آباد می‌کند، امّا زن نادان با دست خود خانهٔ خود را خراب می‌سازد.

²行事正直的，敬畏耶和华；行为乖僻的，却藐视他。

² کسانی‌که با صداقت رفتار می‌نمایند، از خداوند می‌ترسند، ولی اشخاص بدکار او را تحقیر می‌کنند.

³愚妄人的口中长出骄傲的枝子；智慧人的嘴唇，能保障自己。

³ پُر حرفی شخص نادان را به زحمت می‌اندازد، امّا سخنان شخص دانا او را محافظت می‌کند.

⁴没有耕牛，槽头干净；出产丰盛，却是凭着牛的力量。

⁴ اگر گاو نباشد، انبار از غلّه خالی می‌ماند، با نیرو و قوّت گاو محصول فراوان به دست می‌آید.

⁵诚实的证人不说谎话；虚伪的证人吐出谎言。

⁵ شاهد امین دروغ نمی‌گوید، امّا از دهان شاهد نادرست دروغ می‌بارد.

⁶好讥笑人的寻找智慧，却寻不着；聪明人寻找知识，却轻易得着。

⁶ کسی‌که همه‌چیز را مسخره می‌کند، هرگز نمی‌تواند حکمت را بیابد، ولی شخص عاقل به آسانی آن را به دست می‌آورد.

⁷你当离开愚昧人，因为你不会从他的嘴里晓得知识。

⁷ از مردم نادان دوری کن، زیرا چیزی ندارند که به تو یاد بدهند.

⁸精明人的智慧能分辨自己的道路；愚昧人的愚妄却欺骗自己。

⁸ حکمتِ شخص عاقل راهنمای اوست، امّا حماقتِ افراد نادان باعث گمراهی آنها می‌شود.

⁹愚妄人讥笑赎愆祭，正直人中间却有恩宠。

⁹ آدمهای نادان از گناه کردن دست نمی‌کشند، امّا درستکاران رضامندی خدا را می‌خواهند.

¹⁰人的苦楚，只有自己心里知道；心中的喜乐，外人也不能分享。

¹⁰ تنها دل انسان است که تلخی او را احساس می‌کند و در خوشی او نیز کسی جز خودش نمی‌تواند شریک باشد.

¹¹恶人的家必毁坏，正直人的帐棚却必兴盛。

¹¹ خانهٔ مردم بدکار خراب می‌شود، امّا خانهٔ راستان وسعت می‌یابد.

¹²有一条路，人以为是正路，走到尽头却是死亡之路。

¹² راهی که فکر می‌‌کنی راست است، ممکن است به مرگ منتهی شود.

¹³人在喜笑中，心里也会有痛苦；欢乐的结局，会是愁苦。

¹³ خنده می‌تواند اندوه را پنهان کند، امّا هنگامی‌که خنده تمام شود، درد و اندوه بر جای خود باقی می‌ماند.

¹⁴心中背道的，必饱尝自己行为的恶果；善人也因自己所行的，得到善报。

¹⁴ آدم خدا نشناس نتیجهٔ کار خود را می‌بیند و شخص نیکو از ثمرهٔ کارهای خود بهره می‌گیرد.

¹⁵愚蒙人凡话都信；精明的人却步步谨慎。

¹⁵ آدم نادان هر حرفی را باور می‌کند، امّا شخص عاقل سنجیده رفتار می‌نماید.

¹⁶智慧人敬畏耶和华（“智慧人敬畏耶和华”或译：“智慧人恐惧战兢”），远离恶事；愚昧人却骄傲自恃。

¹⁶ شخص دانا محتاط است و از خطر دوری می‌کند، ولی آدم نادان از روی غرور، خود را به خطر می‌اندازد.

¹⁷轻易动怒的，行事愚妄；心怀诡计的人，被人恨恶。

¹⁷ شخص تندخو کارهای احمقانه می‌کند و آدم حیله‌گر مورد نفرت قرار می‌گیرد.

¹⁸愚蒙人得愚妄为产业；精明的人以知识为冠冕。

¹⁸ حماقت نصیب نادانان می‌شود و حکمت نصیب عاقلان.

¹⁹坏人必俯伏在好人面前，恶人必俯伏在义人门口。

¹⁹ مردم بدکار عاقبت در برابر اشخاص نیک سر تعظیم فرود می‌آورند و محتاج آنها می‌شوند.

²⁰穷人连邻舍也厌恶他；财主却有很多人爱他。

²⁰ ثروتمندان دوستان زیاد دارند، امّا شخص فقیر را حتّی همسایه‌هایش نیز تحقیر می‌کنند.

²¹藐视邻舍的，是为有罪；恩待贫穷人的，是为有福。

²¹ تحقیر کردن اشخاص فقیر گناه است، خوشا به حال کسی‌که بر آنها ترحّم کند.

²²图谋恶事的，不是走错了吗？谋求善事的，必得慈爱和诚实。

²² کسانی‌که نقشه‌های پلید در سر می‌پرورانند، گمراه می‌شوند؛ امّا آنهایی که نیّت خوب دارند، مورد محبّت و اعتماد قرار می‌گیرند.

²³一切劳苦都有益处，嘴上空谈引致贫穷。

²³ کسی‌که زحمت می‌کشد، منفعت عایدش می‌شود؛ امّا شخصی که فقط حرف می‌زند، فقیر می‌گردد.

²⁴智慧人的冠冕是他们的财富；愚昧人的愚妄，始终是愚妄。

²⁴ ثروت نصیب مردم دانا می‌شود، امّا پاداش اشخاص نادان حماقت آنهاست.

²⁵作真见证的，救人性命；吐出谎言的，以诡诈害人。

²⁵ شاهد امین جان مردم را نجات می‌دهد، امّا شاهد دروغگو به مردم خیانت می‌کند.

²⁶敬畏耶和华的，大有倚靠；他的子孙也有避难所。

²⁶ کسی‌که از خدا می‌ترسد، تکیه‌گاه مستحکمی ‌دارد و فرزندانش در امان می‌باشند.

²⁷敬畏耶和华是生命的泉源，能使人避开死亡的网罗。

²⁷ خدا‌ترسی چشمهٔ حیات است و انسان را از دامهای مرگ دور نگاه می‌دارد.

²⁸君王的荣耀在于人民众多，帝王的没落由于国民寡少。

²⁸ عظمت یک پادشاه به تعداد مردمی است که بر آنها حکومت می‌کند. پادشاه بدون رعیت نابود می‌شود.

²⁹不轻易动怒的，十分聪明；轻易动怒的，大显愚妄。

²⁹ کسی‌که صبر و حوصله دارد، شخص بسیار دانایی است، امّا از آدم تندخو حماقت سرمی‌زند.

³⁰心里平静，可使身体健康；但嫉妒能使骨头朽烂。

³⁰ آرامش فکری به بدن سلامتی می‌بخشد، ولی حسادت استخوان را می‌پوساند.

³¹欺压贫寒的，就是辱骂造他的主；恩待穷苦人的，就是尊敬造他的主。

³¹ کسی‌که به فقرا ظلم می‌کند به آفرینندهٔ آنها اهانت کرده است و هر که به مردم مسکین ترحّم می‌نماید، خدا را احترام نموده است.

³²恶人必因自己所行的恶事被推倒，义人死的时候仍有所倚靠。

³² مردم خداشناس وقتی بمیرند، پناهگاهی خواهند داشت، امّا گناهکاران به وسیلهٔ گناهانشان تباه می‌شوند.

³³智慧居于聪明人的心中；愚昧人心里所存的，人所周知（“愚昧人心里所存的，人所周知”有古?本作“愚昧人心中一无所知”）。

³³ اشخاص فهمیده حکمت را در دل خود حفظ می‌کنند، ولی آدمهای نادان از حکمت بهره‌ای ندارند.

³⁴正义使国家兴盛，罪恶是人民的羞辱。

³⁴ صداقت مایهٔ سرفرازی یک قوم است و گناه باعث رسوایی آن. پادشاه از خدمتگزاران دانا خشنود می‌شود، امّا کسانی‌که شرارت می‌کنند، مورد غضب او قرار می‌گیرند.

³⁵明慧的臣仆，为王喜悦；贻羞的仆人，遭王震怒。

³⁵ پادشاه از خدمتگزاران دانا خشنود می‌شود، امّا کسانی‌که شرارت می‌کنند، مورد غضب او قرار می‌گیرند.