¹当亲近忠诚的朋友

¹ دربارهٔ فردا، با غرور صحبت نکن، زیرا نمی‌دانی که فردا چه پیش خواهد آمد.

²让外人夸奖你，不可自己夸奖自己；让别人称赞你，不可自己称赞自己。

² هرگز از خودت تعریف نکن، بگذار دیگران از تو تعریف کنند.

³石头重，沙土也重，愚妄人的怒气比这两样更重。

³ حمل بار سنگ و ریگ سخت است، امّا تحمّل سختی‌هایی که یک شخص احمق ایجاد می‌کند، از آن هم سخت‌تر است.

⁴烈怒虽然凶残，暴怒又好像狂澜，人还可以抵受；但面对嫉妒，谁能站立得住呢？

⁴ حسادت، خطرناکتر و بی‌رحمتر از خشم و غضب است.

⁵坦白的责备，胜过暗中的爱。

⁵ سرزنش آشکار از محبّت پنهان بهتر است.

⁶爱你的人加的创伤是出于忠诚；恨你的人却与你连连亲嘴。

⁶ زخم دوست بهتر از بوسهٔ دشمن است.

⁷吃饱的人连蜂房的蜜也厌恶；饥饿的人连一切苦的东西都觉得甘甜。

⁷ شکم سیر حتّی از عسل کراهت دارد، امّا برای شکم گرسنه هر چیزِ تلخ، شیرین است.

⁸离家的人到处飘泊，好像离巢的雀鸟到处游飞一样。

⁸ کسی‌که از خانهٔ خود دور می‌شود، همچون پرنده‌ای است که از آشیانهٔ خود، آواره شده باشد.

⁹膏油和香料使人心畅快，朋友真诚的劝勉也使人觉得甘甜。

⁹ مشورت صمیمانهٔ یک دوست همچون عطری خوشبو، دلپذیر است.

¹⁰你的朋友和你父亲的朋友，你都不可离弃；在你遭遇患难的日子，不可进你兄弟的家。在附近的邻舍胜过在远方的兄弟。

¹⁰ دوست خود و دوست والدینت را هرگز ترک نکن، و وقتی‌که در سختی هستی، به سراغ خویشاوندت نرو. همسایهٔ نزدیک بهتر از خویشاوندی که از تو دور است، می‌تواند به تو کمک کند.

¹¹我儿，你要作智慧人，使我的心快乐，我也可以回答那羞辱我的。

¹¹ فرزندم، حکمت بیاموز و دل مرا شاد کن تا بتوانم جواب کسانی را که سرزنشم می‌کنند، بدهم.

¹²精明人看见灾祸，就躲藏起来；愚蒙人反往前走，自取祸害。

¹² شخص زیرک، خطر را می‌بیند و از آن دوری می‌کند، امّا آدم جاهل به سوی آن می‌رود و خود را گرفتار می‌سازد.

¹³谁为陌生人作保证人，就拿去谁的衣服；谁替妓女作保证人，谁就要作担保。

¹³ از شخص احمقی که برای قرض بیگانه‌ای ضامن می‌شود، از اموالش چیزی را به گرو بگیر.

¹⁴清晨起来大声为邻舍祝福的，就等于是咒诅他。

¹⁴ اگر صبح زود با دعای خیر دوستت را از خواب بیدار کنی، دعای تو همچون لعنت خواهد بود.

¹⁵下大雨的时候不断滴漏；就像吵闹的妇人一样；

¹⁵ غرغرهای زن بهانه‌گیر مثل چک‌چک آب در روز بارانی است.

¹⁶谁要拦阻她，就像拦阻风，也像右手抓油。

¹⁶ همان‌طور که نمی‌توان از وزیدن باد جلوگیری کرد و یا با دستهای چرب چیزی را نگه داشت، جلوگیری از غرغر چنین زنی هم محال است.

¹⁷铁磨铁，磨得锋利；朋友互相切磋，才智（“才智”原文作“面”）也变得敏锐。

¹⁷ همان‌طور که آهن، آهن را تیز می‌کند، دوست نیز شخصیّت دوست خود را اصلاح می‌کند.

¹⁸照料无花果树的，必吃树上的果子；事奉主人的，必得尊荣。

¹⁸ هر که از درخت انجیر نگهداری کند، از میوه‌اش هم خواهد خورد، و هرکسی که به آقای خود خدمت کند، پاداش خدمت خود را خواهد گرفت.

¹⁹水怎样映照人面，人的心思也怎样反映其人。

¹⁹ همان‌طور که انسان در آب، روی خود را می‌بیند، در وجود دیگران نیز وجود خویش را مشاهده می‌کند.

²⁰阴间和灭亡不会满足，人的眼目也是一样。

²⁰ همان‌طور که دنیای مردگان از بلعیدن زندگان سیر نمی‌شود، خواسته‌های انسان هم هرگز تمام شدنی نیست.

²¹用锅炼银，用炉炼金；人的称赞也试炼人。

²¹ طلا و نقره را به وسیلهٔ آتش می‌آزمایند، امّا انسان را از عکس‌العملش در برابر تعریف و تمجید دیگران می‌توان شناخت.

²²你虽然用杵把愚妄人与碎谷一同捣在臼中，他的愚妄还是离不了他。

²² اگر شخص احمق را در هاون هم بکوبی، حماقتش از او جدا نمی‌شود.

²³你要清楚知道你羊群的景况，专心照料你的牛群。

²³ مال و دارایی زود از بین می‌رود و تاج و تخت پادشاه تا ابد برای فرزندان او باقی نمی‌ماند. پس تو با دقّت از گلّه و رمه‌ات مواظبت کن.

²⁴因为财富不是永恒的，冠冕也不能存到万代。

²⁴ علف را درو کن و سپس علوفهٔ کوهستان را جمع‌آوری نما تا زمانی که محصول تازه به بار می‌آید

²⁵干草割去，嫩草又出现，山上的野草也都收集起来。

²⁵ آنگاه می‌توانی از پشم گوسفندانت لباس تهیّه کنی، از فروش بُزهایت زمین بخری و از شیر بقیّهٔ بُزهایت تو و خانواده و کنیزانت سیر خواهید شد.

²⁶羊羔的毛可以给你作衣服，山羊可以作买田地的价银。

²⁶ و از شیر بقیّهٔ بُزهایت تو و خانواده و کنیزانت سیر خواهید شد.

²⁷山羊奶足够作你的食物，也足够作你一家的食物，并且足够维持你众婢女的生活。