¹替人作保要谨慎

¹ ای فرزندم، آیا ضامن همسایه‌ات شده‌ای و به‌خاطر شخص غریبه‌ای قول داد‌ه‌ای؟

²如果你给自己口里的话缠累，给你口里的话绑住；

² آیا با دست خود، خودت را به دام انداخته‌ای و به‌خاطر قولی که داد‌ه‌ای گرفتار شده‌ای؟

³我儿，既然你落在你朋友的手中，就要这样行，好解救你自己，你要自己降卑，去恳求你的朋友。

³ ای فرزندم، در این صورت اسیر شده‌ای. پس هرچه می‌گویم انجام بده تا خود را آزاد کنی. فوراً نزد او برو خواهش کن و ضمانت خود را پس بگیر.

⁴不要让你的眼睛睡觉，不要容你的眼睑打盹；

⁴ تا این کار را نکرده‌ای نخواب و حتّی لحظه‌ای آرام ننشین.

⁵要解救自己，像羚羊脱离猎人的手，像飞鸟脱离捕鸟人的手。

⁵ خودت را مثل آهو از کمند و مثل گنجشک از دام صیاد آزاد کن.

⁶不可懒惰懒惰人哪！你去看看蚂蚁，察看它们所行的，就可得着智慧。

⁶ مردم تنبل باید از زندگی مورچه‌ها عبرت بگیرند.

⁷蚂蚁没有元帅，没有官长，也没有统治者，

⁷ آنها نه رهبر دارند و نه فرمانده،

⁸尚且在夏天预备食物，在收割的时候积聚粮食。

⁸ امّا آذوقهٔ زمستان خود را هنگام تابستان ذخیره می‌کنند.

⁹懒惰人哪，你要睡到几时呢？你什么时候才睡醒呢？

⁹ شخص تنبل تا چه هنگام می‌خوابد و چه وقت بیدار خواهد شد؟

¹⁰再睡片时，打盹片时，抱着手躺卧片时，

¹⁰ او می‌گوید: «اندکی بیشتر می‌خوابم و کمی استراحت می‌کنم!»

¹¹你的贫穷就必像强盗来到，你的缺乏就必像拿兵器的人来到。

¹¹ امّا وقتی‌که خواب است، فقر و هلاکت مانند راهزن بر او حمله می‌کنند.

¹²耶和华憎恶的事无赖汉、坏人到处使用欺诈的口；

¹² مردمان پست و بی‌ارزش همیشه و همه‌جا دروغ می‌گویند.

¹³他以眼传神，用脚示意，用指头指点，

¹³ چشمک می‌زنند و حرکاتی می‌کنند که تو را فریب بدهند.

¹⁴心存乖谬，图谋恶事，常常散布纷争。

¹⁴ همیشه فکرشان پر از نقشه‌های پلید و زشت است تا دردسر ایجاد کنند.

¹⁵因此，灾难必忽然临到，他必突然毁灭，无法挽救。

¹⁵ به همین دلیل، بلا و مصیبت ناگهانی بر آنها حمله می‌کند و آنها را طوری شکست می‌دهد که دیگر چاره‌ای نداشته باشند.

¹⁶耶和华恨恶的事有六样，连他心里厌恶的，共有七样，

¹⁶ شش، بلکه هفت چیز است که خداوند از آنها نفرت دارد و نمی‌تواند تحمّل کند: نگاه متکبّرانه، زبان دروغگو، دستی که خون بی‌گناهی را بریزد، فکری که نقشه‌های پلید بکشد، پایی که برای انجام کارهای زشت عجله کند، شاهدی که شهادت دروغ بدهد و کسی‌که رابطهٔ دوستان و خویشاوندان را به هم بزند.

¹⁷就是高傲的眼、说谎的舌头、流无辜人血的手、

¹⁷ ای فرزند من هرچه پدرت می‌گوید انجام بده و آنچه مادرت می‌گوید فراموش مکن.

¹⁸图谋恶事的心、快跑行恶的脚、

¹⁸ سخنان آنها را پیوسته به‌خاطر داشته‌ باش و آنها را در قلبت حفظ کن.

¹⁹说谎的假证人，和在弟兄中散布纷争的人。

¹⁹ تعالیم آنها هنگام سفر راهنما، شبها محافظ و روزها مشاور تو خواهند بود.

²⁰犯奸淫的必惹祸患我儿，要谨守你父亲的诫命，不可离弃你母亲的训诲。

²⁰ اوامر آنها مانند چراغی روشن است و سرزنش‌های ایشان طریق زندگی را به تو می‌آموزد.

²¹要把它们常常系在你的心上，绑在你的颈项上。

²¹ آنها تو را از زن شوهردار و از سخنان فریبندهٔ او دور می‌کنند.

²²你行走的时候，它们必引导你；你睡觉的时候，它们必保护你；你醒来的时候，它们必和你交谈。

²² زیبایی آنان تو را تحریک ننماید و چشمان افسونگرشان تو را وسوسه نکند.

²³因为诫命是灯，训诲是光，出于管教的责备是生命之道，

²³ زنا کردن با زن فاحشه، به قیمت یک قرص نان تمام می‌شود، امّا زنا کردن با زن شوهردار به قیمت هستی و زندگی انسان تمام می‌شود.

²⁴能保护你远离邪恶的女人，远离妓女谄媚的舌头。

²⁴ آیا می‌توانی آتش را در آغوش بگیری و نسوزی؟

²⁵你心里不要贪恋她的美色，也不要给她的媚眼勾引。

²⁵ آیا کسی می‌تواند روی آتش راه برود و پایش نسوزد؟

²⁶因为妓女使人只剩一块饼，通奸的妇人猎取人宝贵的生命。

²⁶ همینطور کسی‌که با زن شوهردار همخواب شود، از مجازات در امان نخواهد بود.

²⁷如果人把火藏在怀里，他的衣服怎能不烧着呢？

²⁷ مردم دزدی را که به‌خاطر گرسنگی دزدی کرده است، سرزنش نمی‌کنند؛

²⁸如果人在火炭上行走，他的脚怎能不灼伤呢？

²⁸ امّا اگر دستگیر شود، باید هفت برابر آن چه دزدیده جریمه بدهد. باید هرچه دارد بدهد.

²⁹凡是和别人的妻子通奸的，也是这样；凡是亲近她的，都必不免受罚。

²⁹ امّا مردی که با زن شوهردار زنا می‌کند، کاملاً بی‌شعور است. زیرا او جان خود را از بین می‌برد.

³⁰盗贼因饥饿偷窃充饥，人不会鄙视他。

³⁰ رسوایی و کتک نصیب او خواهد شد و ننگ او از بین نخواهد رفت.

³¹但如果他被捉住，就要七倍偿还，要把他家里所有的财物都交出来。

³¹ زیرا حسادت خشم شوهر را برمی‌انگیزد و در موقع انتقام هیچ رحم و شفقتی نخواهد کرد. هیچ چیز او را راضی نمی‌کند و به هیچ قیمتی نمی‌توان رضایت او را به ‌دست آورد.

³²和妇人通奸的，实在无知；行这事的，是自我毁灭。

³² هیچ چیز او را راضی نمی‌کند و به هیچ قیمتی نمی‌توان رضایت او را به ‌دست آورد.

³³他必遭受击打，被凌辱，他的耻辱永不能涂抹。

³⁴因为嫉妒激起了丈夫的烈怒，使他在报仇的时候，必不留情。

³⁵任何赔偿，他都不接受，纵使你馈送许多礼物，他也不肯罢休。