¹若不悔改都要灭亡

¹Wakati huo watu fulani walikuja, wakamweleza Yesu juu ya watu wa Galilaya ambao Pilato alikuwa amewaua wakati walipokuwa wanachinja wanyama wao wa tambiko.

²他回答：“你们以为这些加利利人比其他的加利利人更有罪，才这样受害吗？

²Naye Yesu akawaambia, "Mnadhani Wagalilaya hao walikuwa wahalifu zaidi kuliko Wagalilaya wengine, ati kwa sababu wameteseka hivyo?

³不是的，我告诉你们，你们若不悔改，都要这样灭亡。

³Nawaambieni hakika sivyo; lakini nanyi, hali kadhalika, msipotubu, mtaangamia kama wao.

⁴你们以为从前西罗亚楼倒塌的时候，压死的那十八个人，比一切在耶路撒冷的居民更有罪吗？

⁴Au wale kumi na wanane walioangukiwa na mnara kule Siloamu wakafa; mnadhani wao walikuwa wakosefu zaidi kuliko wengine wote walioishi Yerusalemu?

⁵不是的，我告诉你们，你们若不悔改，也都要这样灭亡。”

⁵Nawaambieni sivyo; lakini nanyi msipotubu, mtaangamia kama wao."

⁶不结果的无花果树耶稣讲了这样一个比喻：“有一个人把一棵无花果树栽在自己的葡萄园里。他来到树那里找果子，却找不到。

⁶Kisha, Yesu akawaambia mfano huu: "Mtu mmoja alikuwa na mtini katika shamba lake. Mtu huyu akaenda akitaka kuchuma matunda yake, lakini akaukuta haujazaa hata tunda moja.

⁷他对管园的说：‘你看，这三年，我来到这棵无花果树那里找果子，却找不到，把它砍了吧！何必白占地土呢？’

⁷Basi, akamwambia mfanyakazi wake: Angalia! Kwa miaka mitatu nimekuwa nikija kuchuma matunda ya mtini huu, nami nisiambulie kitu. Ukate! Kwa nini uitumie ardhi bure?

⁸管园的说：‘主人，今年且留着它，等我把周围的泥土挖松，加上肥料；

⁸Lakini naye akamjibu: Bwana, tuuache tena mwaka huu; nitauzungushia mtaro na kuutilia mbolea.

⁹以后结果子就罢，不然，再把它砍了。’”

⁹Kama ukizaa matunda mwaka ujao, vema; la sivyo, basi utaweza kuukata."

¹⁰在安息日治好病人安息日的时候，耶稣在会堂里教导人。

¹⁰Yesu alikuwa akifundisha katika sunagogi moja siku ya Sabato.

¹¹有一个女人被邪灵附着，病了十八年，弯腰曲背，完全直不起来。

¹¹Na hapo palikuwa na mwanamke mmoja aliyekuwa mgonjwa kwa miaka kumi na minane kutokana na pepo aliyekuwa amempagaa. Kwa sababu hiyo, mwili wake ulikuwa umepindika vibaya hata asiweze kusimama wima.

¹²耶稣看见了，就叫她过来，对她说：“妇人，你脱离这疾病了。”

¹²Yesu alipomwona, alimwita, akamwambia, "Mama, umeponywa ugonjwa wako."

¹³耶稣用双手按在她身上，她立刻直起腰来，颂赞　神。

¹³Akamwekea mikono, na mara mwili wake ukawa wima tena, akawa anamtukuza Mungu.

¹⁴会堂的主管，因为耶稣在安息日治病，就气忿忿地对群众说：“有六天是应当作工的，你们可以在这六天里来求医，但在安息日却不可以。”

¹⁴Lakini mkuu wa sunagogi alikasirika kwa sababu Yesu alikuwa amemponya siku ya Sabato. Hivyo akawaambia wale watu walikusanyika pale, "Mnazo siku sita za kufanya kazi. Basi, fikeni siku hizo mkaponywe magonjwa yenu; lakini msije siku ya Sabato."

¹⁵主说：“伪君子啊，你们哪一个人在安息日，不从槽那里解开牛、驴，牵去喝水呢？

¹⁵Hapo Bwana akamjibu, "Enyi wanafiki! Nani kati yenu hangemfungua ng'ombe au punda wake kutoka zizini ampeleke kunywa maji, hata kama siku hiyo ni ya Sabato?

¹⁶何况这个女人是亚伯拉罕的后裔，已经被撒但捆绑了十八年，不应当在安息日解开她的捆绑吗？”

¹⁶Sasa, hapa yupo binti wa Abrahamu ambaye Shetani alimfanya kilema kwa muda wa miaka kumi na minane. Je, haikuwa vizuri kumfungulia vifungo vyake siku ya Sabato?"

¹⁷他说完了这些话，那些与他为敌的人都惭愧；群众却都因他所行一切荣耀的事欢喜。

¹⁷Alipokwisha sema hayo, wapinzani wake waliona aibu lakini watu wengine wote wakajaa furaha kwa sababu ya mambo yote aliyotenda.

¹⁸芥菜种和面酵的比喻（太13:31-33；可4:30-32）耶稣说：“　神的国好像什么呢？我要把它比作什么呢？

¹⁸Yesu akauliza: "Ufalme wa Mungu unafanana na nini? Nitaulinganisha na nini?

¹⁹它好像一粒芥菜种，人拿去种在自己的园子里。它长大了，成为一棵树，甚至天空的飞鸟也在它的枝头搭窝。”

¹⁹NI kama mbegu ya haradali aliyotwaa mtu mmoja na kuipanda shambani mwake; ikaota hata ikawa mti. Ndege wa angani wakajenga viota vyao katika matawi yake."

²⁰他又说：“我要把　神的国比作什么呢？

²⁰Tena akauliza: "Nitaulinganisha Ufalme wa Mungu na nini?

²¹它好像面酵，女人拿去放在三斗面里，直到全团发起来。”

²¹Ni kama chachu aliyoitwaa mama mmoja na kuichanganya pamoja na unga debe moja kisha unga wote ukaumuka wote."

²²当进窄门（太7:13-14、21-23）耶稣经过各城各乡，往耶路撒冷去，沿途教导人。

²²Yesu alindelea na safari yake kwenda Yerusalemu huku akipitia mijini na vijijini, akihubiri.

²³有一个人问他：“主啊，是不是只有很少的人得救呢？”他对众人说：

²³Mtu mmoja akamwuliza, "Je, Mwalimu, watu watakaookoka ni wachache?"

²⁴“你们应当竭力进窄门！我告诉你们，将来许多人要进去，却是不能。

²⁴Yesu akawaambia, "Jitahidini kuingia kwa kupitia mlango mwembamba; maana nawaambieni, wengi watajaribu kuingia lakini hawataweza.

²⁵等到家主起来关上门，你们站在门外叩门说：‘主啊，给我们开门！’他要回答你们：‘我不知道你们是从哪里来的。’

²⁵"Wakati utakuja ambapo mwenye nyumba atainuka na kufunga mlango. Ninyi mtasimama nje na kuanza kupiga hodi mkisema: Bwana, tufungulie mlango. Lakini yeye atawajibu: Sijui mmetoka wapi.

²⁶那时，你们要说：‘我们在你面前吃过喝过，你也在我们街上教导过人。’

²⁶Nanyi mtaanza kumwambia: Sisi ndio wale tuliokula na kunywa pamoja nawe; na wewe ulifundisha katika vijiji vyetu.

²⁷他要说：‘我告诉你们，我不晓得你们是从哪里来的；你们所有作恶的人，离开我去吧！’

²⁷Lakini yeye atasema: Sijui ninyi mmetoka wapi; ondokeni mbele yangu, enyi nyote watenda maovu.

²⁸当你们看见亚伯拉罕、以撒、雅各和众先知都在　神的国里的时候，你们却被赶到外面去，在那里必要哀哭切齿。

²⁸Ndipo mtakuwa na kulia na kusaga meno, wakati mtakapowaona Abrahamu, Isaka na Yakobo, na manabii wote wapo katika Ufalme wa Mungu, lakini ninyi wenyewe mmetupwa nje!

²⁹从东从南，从西从北，将有人来，在　神的国里吃饭。

²⁹Watu watakuja kutoka mashariki na magharibi, kutoka kaskazini na kusini, watakuja na kukaa kwenye karamu katika Ufalme wa Mungu.

³⁰在后的将要在前，在前的将要在后。”

³⁰Naam, wale walio wa mwisho watakuwa wa kwanza; na wale walio wa kwanza watakuwa wa mwisho."

³¹为耶路撒冷叹息（太23:37-39。参路19:41）就在那时候，有几个法利赛人来对耶稣说：“你离开这里走吧！因为希律想要杀你。”

³¹Wakati huohuo, Mafarisayo na watu wengine walimwendea Yesu wakamwambia, "Ondoka hapa uende mahali pengine, kwa maana Herode anataka kukuua."

³²他说：“你们去告诉那个狐狸，今天明天我赶鬼医病，第三天我的事就完成了。

³²Yesu akawajibu, "Nendeni mkamwambie huyo mbweha hivi: Leo na kesho ninafukuza pepo na kuponya wagonjwa, na siku ya tatu nitakamilisha kazi yangu.

³³然而，今天明天后天，我必须前行，因为先知不能在耶路撒冷以外丧命。

³³Hata hivyo, kwa leo, kesho na kesho kutwa, ni lazima niendelee na safari yangu, kwa sababu si sawa nabii auawe nje ya Yerusalemu.

³⁴耶路撒冷啊，耶路撒冷，你杀害先知，又用石头把奉派到你那里的人打死。我多次想招聚你的儿女，好像母鸡招聚小鸡到翅膀底下，只是你们不愿意。

³⁴"Yerusalemu! We Yerusalemu! Unawaua manabii na kuwapiga mawe wale waliotumwa kwako! Mara ngapi nimetaka kuwakusanya watoto wako pamoja kama kuku anavyokusanya vifaranga vyake chini ya mabawa yake, Lakini wewe umekataa.

³⁵你看，你们的家必成为荒场留给你们。我告诉你们，从今以后，你们一定见不到我，直等到你们说：‘奉主名来的，是应当称颂的。’”

³⁵Haya, utaachiwa mwenyewe nyumba yako. Naam, hakika nawaambieni, hamtaniona mpaka wakati utakapofika mseme: Abarikiwe huyo ajaye kwa jina la Bwana."