1不义的管家
1Yesu aliwaambia wanafunzi wake: "Tajiri mmoja alikuwa na karani wake. Huyu karani alichongewa kwamba alitumia ovyo mali ya tajiri wake.
2主人把他叫来，对他说：‘我听见关于你的是怎么一回事呢？把你管理的帐目交代清楚，因为你不能再作管家了。’
2Yule tajiri akamwita akamwambia: Ni mambo gani haya ninayosikia juu yako? Toa hesabu ya mapato na matumizi ya mali yangu, kwa maana huwezi kuwa karani tena.
3那管家心里说：‘主人不要我再作管家了，我作什么才好呢？锄地吧，没有力气！讨饭吧，怕羞！
3Yule karani akafikiri: Bwana wangu amenifukuza kazi ya ukarani; nitafanya nini? Kwenda kulima siwezi; kwenda kuombaomba kama maskini ni aibu.
4我知道要怎么作了，好使人在我离开管家的职务以后，接我到他们家里去。’
4Naam, najua la kufanya, ili nitakapofukuzwa kazi, watu waweze kunikaribisha nyumbani kwao.
5于是把欠他主人债的人，一个一个地叫来，问头一个说：‘你欠我主人多少？’
5Basi, akawaita wadeni wa bwana wake, mmoja mmoja, akamwambia yule wa kwanza: Unadaiwa kiasi gani na bwana wangu?
6他说：‘四千公升油。’管家说：‘拿你的欠单去，快坐下写二千。’
6Yeye akamjibu: Mapipa mia ya mafuta ya zeituni. Yule karani akamwambia: Chukua hati yako ya deni, keti haraka, andika hamsini.
7又问一个说：‘你欠多少？’他说：‘四万公升麦子。’管家说：‘拿你的欠单去，写三万。’
7Kisha akamwuliza mdeni mwingine: Wewe unadaiwa kiasi gani? Yeye akamjibu: Magunia mia ya ngano. Yule karani akamwambia: Chukua hati yako ya deni, andika themanini.
8主人就夸奖这不义的管家作事机警；因为在应付自己的世事上，今世之子比光明之子更精明。
8"Basi, yule bwana akamsifu huyo karani asiye mwaminifu, kwa kuwa alitumia busara. Kwa maana watu wa dunia hii wana busara zaidi na mambo yao kuliko watu wa mwanga."
9我告诉你们，要用不义的钱财去结交朋友，好叫钱财无用的时候，他们可以接你们到永恒的帐棚里。
9Naye Yesu akaendelea kusema, "Nami nawaambieni, jifanyieni marafiki kutokana na mali ya dunia, ili zitakapowaishieni, mweze kupokewa nao katika makao ya milele.
10在最小的事上忠心的，在大事上也忠心；在最小的事上不义的，在大事上也不义。
10Yeyote aliye mwaminifu katika mambo madogo, atakuwa mwaminifu katika mambo makubwa; na yeyote asiye mwaminifu katika mambo madogo, hatakuwa mwaminifu katika mambo makubwa.
11如果你们在不义的钱财上不忠心，谁还把真实的钱财托付给你们呢？
11Kama basi, ninyi si hamjawa waaminifu mali mbaya za dunia, ni nani atakayewakabidhi zile mali za kweli?
12如果你们在别人的东西上不忠心，谁还把你们自己的东西交给你们呢？
12Na kama hamjakuwa waaminifu katika mali ya mtu mwingine, ni nani atakayewakabidhi mali yenu wenyewe?
13不能服事两个主人（太5:31-32，11:12-13；可10:11-12）“一个家仆不能服事两个主人；他若不是恨这个爱那个，就是忠于这个轻视那个。你们不能服事 神，又服事金钱。”
13"Hakuna mtumishi awezaye kuwatumikia mabwana wawili; kwa maana atamchukia mmoja na kumpenda mwingine, au ataambatana na mmoja na kumdharau mwingine. Hamwezi kumtumikia Mungu na mali."
14贪财的法利赛人听见这些话，就嗤笑耶稣。
14Lakini Mafarisayo waliposikia hayo, kwa vile wao walikuwa wanapenda sana fedha, wakamdharau Yesu.
15耶稣对他们说：“你们在人面前自称为义， 神却知道你们的心；因为人所高举的， 神却看作是可憎恶的。
15Hapo akawaambia, "Ninyi mnajifanya wema mbele ya watu, lakini Mungu anaijua mioyo yenu. Kwa maana kile kinachoonekana kuwa kitukufu mbele ya watu, Mungu anakiona kuwa takataka.
16律法和先知到约翰就结束了。从此， 神的国的福音就传开了，人人都要努力进去。
16"Sheria na maandishi ya manabii vilikuweko mpaka wakati wa Yohane mbatizaji. Tangu hapo, Ufalme wa Mungu unahubiriwa, na kila mmoja anauingia kwa nguvu.
17天地过去，要比律法的一点一画失效还容易呢。
17Lakini ni rahisi zaidi mbingu na dunia kupita, kuliko hata herufi moja ya Sheria kufutwa.
18凡休妻另娶的，就犯了奸淫；娶被丈夫所休的，也是犯了奸淫。
18"Yeyote anayemwacha mke wake na kuoa mwingine, anazini; na yeyote anayemwoa mwanamke aliyepewa talaka, anazini.
19财主与拉撒路“有一个财主，身穿紫色袍和细麻衣，天天奢华宴乐。
19"Palikuwa na mtu mmoja tajiri, ambaye alikuwa anavaa mavazi ya bei kubwa sana ya rangi ya zambarau, na ya kitani safi, na kufanya sherehe kila siku.
20又有一个乞丐，名叫拉撒路，满身是疮，被人放在财主门口，
20Kulikuwa pia na maskini mmoja jina lake Lazaro, aliyekuwa amejaa vidonda na alikuwa analazwa mlangoni pa nyumba ya huyo tajiri.
21想得财主桌子上掉下来的零碎充饥；并且有狗来舔他的疮。
21Lazaro alitamani kula makombo yaliyoanguka kutoka meza ya tajiri; na zaidi ya hayo, mbwa walikuwa wanakuja na kulamba vidonda vyake!
22后来乞丐死了，被天使送到亚伯拉罕的怀里。那财主也死了，并且埋葬了。
22"Ikatokea kwamba huyo maskini akafa, malaika wakamchukua, wakamweka karibu na Abrahamu. Na yule tajiri pia akafa, akazikwa.
23财主在阴间受痛苦，举目远远望见亚伯拉罕，和他怀里的拉撒路，
23Huyo tajiri, alikuwa na mateso makali huko kuzimu, akainua macho yake, akamwona Abrahamu kwa mbali na Lazaro karibu naye.
24就喊着说：‘我祖亚伯拉罕啊，可怜我吧！打发拉撒路来用指头蘸点水，凉凉我的舌头吧！因为我在这火焰里非常痛苦。’
24Basi, akaita kwa sauti: Baba Abrahamu, nionee huruma; umtume Lazaro angalau achovye ncha ya kidole chake katika maji, auburudishe ulimi wangu, maana ninateseka mno katika moto huu.
25亚伯拉罕说：‘孩子，你应该回想你生前享过福，同样拉撒路受过苦，现在他在这里得安慰，你却要受苦了。
25Lakini Abrahamu akamjibu: Kumbuka mwanangu, kwamba ulipokea mema yako katika maisha, naye Lazaro akapokea mabaya. Sasa lakini, yeye anatulizwa, nawe unateswa.
26不但这样，我们与你们之间，有深渊隔开，人想从这边过到你们那里是不可能的，从那边过到我们这边也是不可能的。’
26Licha ya hayo, kati yetu na ninyi kumewekwa shimo kubwa, ili wanaotaka kuja kwenu kutoka huku wasiweze, wala wanaotaka kutoka kwenu kuja kwetu wasiweze.
27那人说：‘我祖啊，那么求你差遣拉撒路到我家里去，
27Huyo aliyekuwa tajiri akasema: Basi baba, nakuomba umtume aende nyumbani kwa baba yangu,
28因为我有五个兄弟，他可以警告他们，免得他们也到这受苦的地方来。’
28maana ninao ndugu watano, ili awaonye wasije wakaja huku kwenye mateso.
29亚伯拉罕说：‘他们有摩西和先知可以听从。’
29Lakini Abrahamu akamwambia: Ndugu zako wanao Mose na manabii; waache wawasikilize hao.
30他说：‘不然，我祖亚伯拉罕啊，如果有人从死人中复活，到他们那里去，他们必定会悔改。’
30Lakini yeye akasema: Sivyo baba Abrahamu, ila kama mtu atafufuka kutoka wafu na kuwaendea, watatubu.
31亚伯拉罕说：‘如果他们不听从摩西和先知，就算有一个从死人中复活的人，他们也不会接受劝告。’”
31Naye Abrahamu akasema: Kama hawawasikilizi Mose na manabii, hawatajali hata kama mtu angefufuka kutoka wafu."