¹治好百夫长的仆人（太8:5-13）

¹Baada ya kusema yale aliyotaka watu wasikie, Yesu alikwenda Kafarnaumu.

²有百夫长所重用的一个奴仆，病得快要死了。

²Huko kulikuwa na jemadari mmoja Mroma ambaye alikuwa na mtumishi wake aliyempenda sana. Huyu mtumishi alikuwa mgonjwa karibu kufa.

³百夫长听见耶稣的事，就打发犹太人中几个长老到他那里，求他去医治他的奴仆。

³Yule jemadari aliposikia habari za Yesu, aliwatuma wazee fulani Wayahudi waende kumwomba aje amponye mtumishi wake.

⁴长老们就来见耶稣，恳切地求他说：“你给他行这事，是他配得的，

⁴Walipofika kwa Yesu, walimsihi sana, wakasema: "Huyu anastahili afanyiwe jambo hilo,

⁵因为他爱我们的人民，给我们建造会堂。”

⁵maana analipenda taifa letu, na ndiye aliyetujengea lile sunagogi."

⁶耶稣就和他们同去。离那家不远的时候，百夫长派几个朋友来说：“主啊，不必劳驾，因为你到舍下来，我实在不敢当，

⁶Basi, Yesu akaenda pamoja nao. Alipokuwa karibu kufika nyumbani kwa yule jemadari Mroma, yule jemadari aliwatuma marafiki zake wamwambie Yesu: "Bwana, usijisumbue zaidi, maana mimi sistahili uingie nyumbani mwangu.

⁷我也觉得没有资格去见你；只要你说一句话，我的仆人就必好了。

⁷Ndio maana sikujiona nastahili hata kuja kwako; amuru tu, na mtumishi wangu atapona.

⁸因为我自己是在别人的权下，也有兵在我以下；我对这个说：‘去！’他就去；对另一个说：‘来！’他就来；对我的仆人说：‘作这个！’他就作。”

⁸Mimi pia ni mtu niliye chini ya mamlaka, na ninao askari chini yangu. Namwambia mmoja, Nenda!, naye huenda; namwambia mwingine, Njoo! naye huja; na nikimwambia mtumishi wangu, Fanya hiki!, hufanya."

⁹耶稣听见这些话，就很惊奇，转身对跟随的众人说：“我告诉你们，这样的信心，我在以色列中从来没有见过。”

⁹Yesu aliposikia hayo, alishangaa; halafu akauelekea ule umati wa watu uliokuwa unamfuata, akasema, "Sijaona imani kubwa namna hii hata katika Israeli."

¹⁰奉派的人回到家里，见那奴仆已经好了。

¹⁰Wale watu walipowasili nyumbani walimkuta yule mtumishi hajambo kabisa.

¹¹使拿因城寡妇的儿子复活后来耶稣往拿因城去，与他同去的有门徒和一大群人。

¹¹Baadaye kidogo Yesu alikwenda katika mji mmoja uitwao Naini, na wafuasi wake pamoja na kundi kubwa la watu waliandamana naye.

¹²他走近城门的时候，有人把一个死人抬出来，是个独生子，他母亲又是个寡妇。城里有一大群人陪着她。

¹²Basi, alipokuwa anakaribia lango la mji, walitokea watu wamebeba maiti ya kijana mmoja, mtoto wa pekee wa mama mjane. Watu wengi wa mji ule walikuwa pamoja na huyo mama.

¹³主看见了，就怜悯她，对她说：“不要哭！”

¹³Bwana alipomwona mama huyo, alimwonea huruma, akamwambia, "Usilie."

¹⁴于是上前按着杠子，抬的人就站住。他说：“青年人，我吩咐你起来！”

¹⁴Kisha akaenda, akaligusa lile jeneza, na wale waliokuwa wanalichukua wakasimama. Halafu akasema, "Kijana! Nakuamuru, amka!"

¹⁵那死人就坐起来，开口说话，耶稣就把他交给他母亲。

¹⁵Yule aliyekufa akaketi, akaanza kuongea. Na Yesu akamkabidhi kwa mama yake.

¹⁶众人都惊惧，颂赞　神说：“有伟大的先知在我们中间兴起来了！”又说：“　神眷顾他的子民了！”

¹⁶Watu wote walishikwa na hofu, wakawa wanamtukuza Mungu wakisema: "Nabii mkuu ametokea kati yetu. Mungu amekuja kuwakomboa watu wake."

¹⁷于是这话传遍了犹太和周围各地。

¹⁷Habari hizo zikaenea kote katika Uyahudi na katika nchi za jirani.

¹⁸约翰派门徒去见耶稣（太11:2-6）约翰的门徒把这一切事告诉约翰。他就叫了两个门徒，

¹⁸Wanafunzi wa Yohane walimpa habari Yohane juu ya mambo hayo yote. Naye Yohane, baada ya kuwaita wawili kati ya wanafunzi wake,

¹⁹差他们往主那里去，说：“你就是那位要来的，还是我们要等别人呢？”

¹⁹aliwatuma kwa Bwana wamwulize: "Wewe ndiye yule ajaye, au tumtazamie mwingine?"

²⁰两人来到耶稣跟前，说：“施洗的约翰差我们来问你：‘你就是那位要来的，还是我们要等别人呢？’”

²⁰Wale wanafunzi walipomfikia Yesu wakamwambia, "Yohane Mbatizaji ametutuma kwako tukuulize: Wewe ndiye yule ajaye, au tumtazamie mwingine?"

²¹就在那时候，耶稣治好许多患疾病的、遭灾难的、身上有污鬼附着的，并且施恩给瞎眼的，使他们看见。

²¹Wakati huohuo, Yesu alikuwa anawaponya watu wengi waliokuwa wanateseka kwa magonjwa na waliopagawa na pepo wabaya, akawawezesha vipofu wengi kuona tena.

²²耶稣回答他们：“你们回去，把看见和听见的都告诉约翰，就是瞎的可以看见，跛的可以走路，患痲风的得到洁净，聋的可以听见，死人复活，穷人有福音听。

²²Basi, Yesu akawajibu, "Nendeni mkamwambie Yohane yale mliyojionea na kuyasikia: vipofu wanaona, viwete wanatembea, wenye ukoma wanatakaswa, viziwi wanasikia, wafu wanafufuliwa, na maskini wanahubiriwa Habari njema.

²³那不被我绊倒的，就有福了。”

²³Heri mtu yule ambaye hana mashaka nami!"

²⁴耶稣论约翰（太11:7-19）约翰差来的人走了以后，耶稣对群众讲起约翰来，说：“你们到旷野去，是要看什么？被风吹动的芦苇吗？

²⁴Hapo wajumbe wa Yohane walipokwisha kwenda zao, Yesu alianza kuyaambia makundi ya watu juu ya Yohane: "Mlikwenda kule jangwani, hivi mlitaka kuona kitu gani? Mlitaka kuona unyasi unaotikiswa na upepo?

²⁵你们出去到底要看什么？身穿华丽衣服的人吗？这些衣服华丽，生活奢侈的人，是在王宫里的。

²⁵Basi, mlikwenda kuona nini? Mlikwenda kumwona mtu aliyevalia mavazi maridadi? La hasha! Wanaovaa mavazi maridadi na kuishi maisha ya anasa, hukaa katika majumba ya wafalme!

²⁶那么，你们出去要看什么？先知吗？我告诉你们，是的。他比先知重要得多了。

²⁶Basi, niambieni, mlikwenda kuona nini? Mlikwenda kumwona nabii? Naam, hakika ni zaidi ya nabii.

²⁷圣经所记：‘看哪，我差遣我的使者在你面前，他必在你前头预备你的道路’，这句话是指着他说的。

²⁷Huyu Yohane ndiye anayesemwa katika Maandiko Matakatifu: Hapa ni mtumishi wangu, asema Bwana; ninamtuma akutangulie, akutayarishie njia."

²⁸我告诉你们，妇人所生的，没有一个比约翰更大，然而在　神的国里最小的比他还大。”

²⁸Yesu akamalizia kwa kusema, "Nawaambieni, kati ya binadamu wote hakuna aliye mkubwa zaidi kuliko Yohane Mbatizaji. Hata hivyo, yule aliye mdogo kabisa katika ufalme wa Mungu ni mkubwa zaidi kuliko yeye."

²⁹众人和税吏受过约翰的洗礼，听见这话，就称　神为义。

²⁹Waliposikia hayo watu wote na watoza ushuru waliusifu wema wa Mungu; hao ndio wale waliokuwa wameupokea ubatizo wa Yohane.

³⁰但法利赛人和律法师，未受过约翰的洗礼，就拒绝　神对他们的美意。

³⁰Lakini Mafarisayo na walimu wa Sheria walikataa mpango wa Mungu uliowahusu wakakataa kubatizwa na Yohane.

³¹耶稣又说：“我要把这世代的人比作什么呢？他们好像什么呢？

³¹Yesu akaendelea kusema, "Basi, nitawafananisha watu wa kizazi hiki na kitu gani? Ni watu wa namna gani?

³²他们好像小孩子坐在巿中心，彼此呼叫，说：‘我们给你们吹笛子，你们却不跳舞；我们唱哀歌，你们也不啼哭。’

³²Ni kama vijana waliokuwa wamekaa sokoni na kuambiana, kikundi kimoja na kingine: Tumewapigieni ngoma, lakini hamkucheza! Tumeomboleza, lakini hamkulia!

³³因为施洗的约翰来了，不吃饭，不喝酒，你们说他是鬼附的。

³³Kwa maana Yohane alikuja, yeye alifunga na hakunywa divai, nanyi mkasema: Amepagawa na pepo!

³⁴人子来了，又吃又喝，你们说：‘你看，这人贪食好酒，与税吏和罪人为友。’

³⁴Akaja Mwana wa Mtu; anakula na kunywa, mkasema: Mwangalieni mlafi huyu na mlevi; rafiki ya watoza ushuru na wenye dhambi!

³⁵但　神的智慧，借着他的儿女就证实是公义的了。”

³⁵Hata hivyo, hekima ya Mungu imethibitishwa kuwa njema na wote wale wanaoikubali."

³⁶赦免犯了罪的女人（太26:6-13；可14:3-9；约12:1-8）有一个法利赛人，请耶稣同他吃饭，他就到法利赛人家去赴席。

³⁶Mfarisayo mmoja alimwalika Yesu kula chakula nyumbani kwake. Akaingia nyumbani mwa huyo Mfarisayo, akakaa kula chakula.

³⁷那城里有一个女人，是个罪人，知道他在法利赛人家里吃饭，就拿着一瓶香膏，

³⁷Basi, katika mji ule kulikuwa na mama mmoja aliyekuwa anaishi maisha mabaya. Alipopata habari kwamba Yesu yuko nyumbani kwa huyo Mfarisayo, alichukua chupa ya alabasta yenye marashi.

³⁸站在耶稣背后，挨近他的脚哭，眼泪滴湿他的脚，又用自己的头发擦干，不住地吻他的脚，并且抹上香膏。

³⁸Akaja, akasimama karibu na miguu yake Yesu, akilia, na machozi yake yakamdondokea Yesu miguuni. Huyo mwanamke akaipangusa miguu ya Yesu kwa nywele zake. Kisha akaibusu na kuipaka yale marashi.

³⁹请他的法利赛人看见了，心里说：“这人若是先知，必定知道摸他的是谁，是怎样的女人，因为她是个罪人！”

³⁹Yule Mfarisayo aliyemwalika Yesu alipoona hayo, akawaza moyoni mwake, "Kama mtu huyu angekuwa kweli nabii angejua huyu mwanamke ni wa namna gani, ya kwamba ni mwenye dhambi."

⁴⁰耶稣对他说：“西门，我有句话要对你说。”他说：“老师，请说。”

⁴⁰Yesu akamwambia huyo Mfarisayo, "Simoni, ninacho kitu cha kukwambia." Naye Simoni akamwambia, "Ndio Mwalimu, sema." Yesu akasema,

⁴¹耶稣说：“一个债主有两个债户，一个欠五百银币，一个欠五十。

⁴¹"Watu wawili walikuwa wamemkopa mtu fedha: mmoja alikuwa amekopa dinari mia tano, na mwingine hamsini.

⁴²他们都无力偿还，债主就把两人豁免了。他们之中哪一个更爱他呢？”

⁴²Waliposhindwa kulipa madeni yao, huyo mtu aliwasamehe wote wawili. Sasa ni yupi kati ya hao wawili atampenda zaidi huyo bwana?"

⁴³西门回答：“我想是那个多得恩免的。”耶稣说：“你判断对了。”

⁴³Simoni akamjibu, "Ni dhahiri kwamba yule aliyesamehewa deni kubwa zaidi atampenda zaidi yule bwana." Yesu akamwambia, "Sawa."

⁴⁴于是转身向着那女人，对西门说：“你看见这女人吗？我进了你的家，你没有给我水洗脚，但这女人用眼泪湿了我的脚，用头发擦干。

⁴⁴Halafu akamgeukia yule mwanamke na kumwambia Simoni, "Unamwona huyu mwanamke, sivyo? Basi, mimi nilipoingia hapa nyumbani kwako hukunipa maji ya kunawa miguu yangu; lakini mwanamke huyu ameniosha miguu yangu kwa machozi yake na kunipangusa kwa nywele zake.

⁴⁵你没有和我亲嘴；但这女人，自从我进来，就不住地亲我的脚。

⁴⁵Wewe hukunisalimu kwa kunibusu, lakini huyu mwanamke tangu nilipoingia hapa amekuwa akiibusu miguu yangu.

⁴⁶你没有用油抹我的头；但这女人用香膏抹我的脚。

⁴⁶Wewe hukunionyesha ukarimu wako kwa kunipaka mafuta kichwani, lakini huyu mwanamke amefanya hivyo kwa kunipaka mafuta miguu yangu.

⁴⁷所以我告诉你，她许多罪都蒙赦免了，因为她的爱多；那赦免少的，爱就少。”

⁴⁷Kwa hiyo nakwambia amesamehewa dhambi zake nyingi kwa kuwa ameonyesha upendo mkubwa. Mwenye kusamehe kidogo, hupenda kidogo."

⁴⁸耶稣就对她说：“你的罪赦免了。”

⁴⁸Basi, Yesu akamwambia yule mwanamke, "Umesamehewa dhambi zako."

⁴⁹跟他一起吃饭的人心里说：“这是谁，竟然赦罪呢？”

⁴⁹Na hapo wale waliokuwa pamoja naye mezani wakaulizana, "Ni mtu wa namna gani huyu awezaye kusamehe dhambi?"

⁵⁰耶稣对那女人说：“你的信救了你，平安地去吧！”

⁵⁰Naye Yesu akamwambia yule mwanamke, "Imani yako imekuokoa; nenda kwa amani."