¹不可因传统废弃　神的诫命（太15:1-20）

¹Baadhi ya Mafarisayo na walimu wa Sheria waliokuwa wametoka Yerusalemu walikusanyika mbele ya Yesu.

²他们看见他的门徒有人用不洁的手，就是没有洗过的手吃饭，

²Waliona kwamba baadhi ya wanafunzi wake walikula mikate kwa mikono najisi, yaani bila kunawa.

³（原来法利赛人和所有的犹太人都拘守古人的传统，如果不认真洗手，就不吃东西；

³Maana Mafarisayo na Wayahudi wengine wote huzingatia mapokeo ya wazee wao: hawali kitu kabla ya kunawa mikono ipasavyo.

⁴从街市回来，不先洗手，也不吃东西，还有许多别的传统，他们都沿袭拘守，例如洗杯、洗罐、洗铜器等等。）

⁴Tena hawali kitu chochote kutoka sokoni mpaka wamekiosha kwanza. Kuna pia desturi nyingine walizopokea kama vile namna ya kuosha vikombe, sufuria na vyombo vya shaba.

⁵法利赛人和经学家问耶稣：“你的门徒为什么不遵行古人的传统，用不洁的手吃饭呢？”

⁵Basi, Mafarisayo na walimu wa Sheria wakamwuliza Yesu, "Mbona wanafunzi wako hawayajali mapokeo tuliyopokea kwa wazee wetu, bali hula chakula kwa mikono najisi?"

⁶耶稣对他们说：“以赛亚指着你们这班伪君子所说的预言是对的，经上记着：‘这人民用嘴唇尊敬我，心却远离我；

⁶Yesu akawajibu, "Wanafiki ninyi! Nabii Isaya alitabiri ukweli juu yenu alipoandika: Watu hawa, asema Mungu, huniheshimu kwa maneno matupu, lakini mioyoni mwao wako mbali nami.

⁷他们把人的规条当作道理去教导人，所以拜我也是徒然。’

⁷Kuniabudu kwao hakufai, maana mambo wanayofundisha ni maagizo ya kibinadamu tu.

⁸你们拘守着人的传统，却离弃了　神的诫命。”

⁸Ninyi mnaiacha amri ya Mungu na kushikilia maagizo ya watu."

⁹耶稣又对他们说：“你们为了坚守自己的传统，而巧妙地把　神的诫命拒绝了。

⁹Yesu akaendelea kusema, "Ninyi mnajua kuepa kwa ujanja sheria ya Mungu kwa ajili ya kufuata mapokeo yenu.

¹⁰因为摩西说：‘当孝敬父母’，又说：‘咒骂父母的，必被处死。’

¹⁰Maana Mose aliamuru: Waheshimu baba yako na mama yako, na, Anayemlaani baba au mama, lazima afe.

¹¹你们倒说：‘人对父母说，我应该给你的供奉，已经作了各耳板’（各耳板意思是奉给　神的供物），

¹¹Lakini ninyi mwafundisha, Kama mtu anacho kitu ambacho angeweza kuwasaidia nacho baba au mama yake, lakini akasema kwamba kitu hicho ni Korbani (yaani ni zawadi kwa Mungu),

¹²你们就不让那人再为父母作什么。

¹²basi, halazimiki tena kuwasaidia wazazi wake.

¹³这样，你们借着所领受的传统，把　神的话废弃了。你们还作了许多这一类的事。”

¹³Hivyo ndivyo mnavyodharau neno la Mungu kwa ajili ya mafundisho mnayopokezana. Tena mnafanya mambo mengi ya namna hiyo."

¹⁴于是耶稣又把群众叫过来，对他们说：“你们大家都要听我说，也要明白：

¹⁴Yesu aliuita tena ule umati wa watu, akawaambia, "Nisikilizeni nyote, mkaelewe.

¹⁵从外面进去的，不能使人污秽，从里面出来的，才能使人污秽。”

¹⁵Hakuna kitu kinachoingia ndani ya mtu toka nje ambacho chaweza kumtia mtu najisi. Lakini kinachotoka ndani ya mtu ndicho kinachomtia mtu najisi."

¹⁶（有些抄本有第16节：“有耳可听的，就应该听。”）

¹⁶Mwenye masikio na asikie!

¹⁷耶稣离开群众，进了屋子，门徒就来问他这比喻的意思。

¹⁷Alipouacha umati wa watu na kuingia nyumbani, wanafunzi wake walimwuliza maana ya huo mfano.

¹⁸他对他们说：“连你们也是这样不明白吗？难道不知道从外面进去的，不能使人污秽吗？

¹⁸Naye akawaambia, "Je, hata ninyi hamwelewi? Je, hamwelewi kwamba kitu kinachomwingia mtu toka nje hakiwezi kumtia unajisi,

¹⁹因为不是进到他的心，而是进到他的肚腹，再排泄到外面去。”（他这样说是表示各样食物都是洁净的。）

¹⁹kwa maana hakimwingii moyoni, ila tumboni, na baadaye hutolewa nje chooni?" (Kwa kusema hivyo, Yesu alivihalalisha vyakula vyote.)

²⁰接着他又说：“从人里面出来的，才会使人污秽。

²⁰Akaendelea kusema, "Kinachotoka ndani ya mtu ndicho kinachomtia najisi.

²¹因为从里面，就是从人的心里，发出恶念、淫乱、偷盗、凶杀、

²¹Kwa maana kutoka ndani, katika moyo wa mtu, hutoka mawazo mabaya, uasherati, wizi, uuaji,

²²奸淫、贪心、邪恶、诡诈、放荡、嫉妒、毁谤、骄傲、愚妄；

²²uzinzi, uchoyo, uovu, udanganyifu, ufisadi, wivu, kashfa, kiburi na upumbavu.

²³这一切恶事，是从人里面出来的，都能使人污秽。”

²³Maovu hayo yote yatoka ndani ya mtu, nayo humtia mtu najisi."

²⁴叙利亚妇人的信心（太15:21-28）耶稣从那里动身到推罗（有些抄本在此有“和西顿”）境内去。进了一所房子，本来不想让人知道，却隐藏不住。

²⁴Yesu aliondoka hapo, akaenda hadi wilaya ya Tiro. Huko aliingia katika nyumba moja na hakutaka mtu ajue; lakini hakuweza kujificha.

²⁵有一个女人，她的小女儿被污灵附着，她听见了耶稣的事，就来俯伏在他脚前。

²⁵Mwanamke mmoja ambaye binti yake alikuwa na pepo, alisikia habari za Yesu. Basi, akaja akajitupa chini mbele ya miguu yake.

²⁶这女人是外族人，属于叙利亚的腓尼基族。她求耶稣把鬼从她女儿身上赶出去。

²⁶Mama huyo alikuwa Mgiriki, mwenyeji wa Sirofoinike. Basi, akamwomba Yesu amtoe binti yake pepo mchafu.

²⁷耶稣对她说：“应该先让儿女吃饱。拿儿女的饼去丢给小狗吃是不好的。”

²⁷Yesu akamwambia, "Kwanza watoto washibe; kwa maana si vizuri kuchukua chakula cha watoto na kuwatupia mbwa."

²⁸那女人回答他：“主啊，是的，不过小狗在桌子底下，也可以吃孩子们掉下来的碎渣。”

²⁸Lakini huyo mama akasema, "Sawa, Bwana, lakini hata mbwa walio chini ya meza hula makombo ya watoto."

²⁹耶稣对她说：“就凭这句话，你回去吧，鬼已经从你女儿身上出去了。”

²⁹Yesu akamwambia, "Kwa sababu ya neno hilo, nenda. Pepo amemtoka binti yako!"

³⁰她回到家里，看见小孩子躺在床上，鬼已经出去了。

³⁰Basi, akaenda nyumbani kwake, akamkuta mtoto amelala kitandani, na pepo amekwisha mtoka.

³¹治好又聋又哑的人（太15:29-31）耶稣从推罗境内出去，经过西顿，回到低加波利地区的加利利海。

³¹Kisha Yesu aliondoka wilayani Tiro, akapitia Sidoni, akafika ziwa Galilaya kwa kupitia nchi ya Dekapoli.

³²有人带着一个又聋又哑的人到他那里，求耶稣按手在他身上。

³²Basi, wakamletea bubu-kiziwi, wakamwomba amwekee mikono.

³³耶稣把他从人群中带到一边，用指头探他的耳朵，吐唾沫抹他的舌头，

³³Yesu akamtenga na umati wa watu, akamtia vidole masikioni, akatema mate na kumgusa ulimi.

³⁴然后望着天，长长地叹了一口气，对他说：“以法大！”意思是“开了吧”。

³⁴Kisha akatazama juu mbinguni, akapiga kite, akamwambia, "Efatha," maana yake, "Funguka."

³⁵那人的耳朵就开了，舌头也松了，说话也准确了。

³⁵Mara masikio yake yakafunguka na ulimi wake ukafunguliwa, akaanza kusema sawasawa.

³⁶耶稣嘱咐他们不要告诉人。但他越是嘱咐，他们却越发传扬。

³⁶Yesu akawaamuru wasimwambie mtu juu ya jambo hilo. Lakini kadiri alivyowakataza, ndivyo walivyozidi kutangaza habari hiyo.

³⁷众人非常惊讶说：“他所作的一切事都好极了；他竟然使聋子听见，又使哑巴说话。”

³⁷Watu walishangaa sana, wakasema, "Amefanya yote vyema: amewajalia viziwi kusikia, na bubu kusema!"