1When thou sittest to eat with a ruler, consider diligently what is before thee:
1Khi con ngồi ăn bữa với một quan trưởng, Hãy xét kỹ người ở trước mặt con;
2And put a knife to thy throat, if thou be a man given to appetite.
2Nếu con có láu ăn, Khá để con dao nơi họng con.
3Be not desirous of his dainties: for they are deceitful meat.
3Chớ thèm món ngon của người, Vì là vật thực phỉnh gạt.
4Labour not to be rich: cease from thine own wisdom.
4Con chớ chịu vật vã đặng làm giàu; Khá thôi nhờ cậy khôn ngoan riêng của con.
5Wilt thou set thine eyes upon that which is not? for riches certainly make themselves wings; they fly away as an eagle toward heaven.
5Con há liếc mắt vào sự giàu có sao? Nó đã chẳng còn nữa rồi; Vì nó quả hẳn có mọc cánh, Và bay lên trên trời như chim ưng vậy.
6Eat thou not the bread of him that hath an evil eye, neither desire thou his dainty meats:
6Chớ ăn bánh của kẻ có mắt gian ác, Và đừng tham muốn những món ngon của hắn.
7For as he thinketh in his heart, so is he: Eat and drink, saith he to thee; but his heart is not with thee.
7Vì hắn tưởng trong lòng thể nào, thì hắn quả thể ấy. Hắn nói với con rằng: Hãy ăn uống đi; Nhưng trong lòng hắn chẳng hiệp cùng con.
8The morsel which thou hast eaten shalt thou vomit up, and lose thy sweet words.
8Miếng con đã ăn, con sẽ mửa ra, Và mất những lời hòa mĩ của con.
9Speak not in the ears of a fool: for he will despise the wisdom of thy words.
9Chớ nói vào lỗ tai kẻ ngu muội; Vì nó sẽ khinh dể sự khôn ngoan của các lời con.
10Remove not the old landmark; and enter not into the fields of the fatherless:
10Chớ dời đi mộc giới cũ, Ðừng vào trong đồng ruộng của kẻ mồ côi;
11For their redeemer is mighty; he shall plead their cause with thee.
11Vì Ðấng cứu chuộc của họ vốn quyền năng, Sẽ binh vực sự cáo tụng của chúng nó nghịch với con.
12Apply thine heart unto instruction, and thine ears to the words of knowledge.
12Hãy chuyên lòng về sự khuyên dạy, Và lắng tai nghe các lời tri thức.
13Withhold not correction from the child: for if thou beatest him with the rod, he shall not die.
13Chớ tha sửa phạt trẻ thơ; Dầu đánh nó bằng roi vọt, nó chẳng chết đâu. Khi con đánh nó bằng roi vọt,
14Thou shalt beat him with the rod, and shalt deliver his soul from hell.
14Aét giải cứu linh hồn nó khỏi âm phủ.
15My son, if thine heart be wise, my heart shall rejoice, even mine.
15Hỡi con, nếu lòng con khôn ngoan, Thì lòng ta cũng sẽ được vui mừng;
16Yea, my reins shall rejoice, when thy lips speak right things.
16Phải, chánh ruột gan ta sẽ hớn hở Khi miệng con nói điều ngay thẳng.
17Let not thine heart envy sinners: but be thou in the fear of the LORD all the day long.
17Lòng con chớ phân bì với kẻ hung ác; Nhưng hằng ngày hãy kính sợ Ðức Giê-hô-va.
18For surely there is an end; and thine expectation shall not be cut off.
18Vì quả hẳn có sự thưởng thiện, Và sự trông đợi của con sẽ chẳng thành ra luống công.
19Hear thou, my son, and be wise, and guide thine heart in the way.
19Hỡi con, hãy nghe và trở nên khôn ngoan, Khá dẫn lòng con vào đường chánh.
20Be not among winebibbers; among riotous eaters of flesh:
20Chớ đồng bọn cùng những bợm rượu, Hoặc với những kẻ láu ăn;
21For the drunkard and the glutton shall come to poverty: and drowsiness shall clothe a man with rags.
21Vì bợm rượu và kẻ láu ăn sẽ trở nên nghèo; Còn kẻ ham ngủ sẽ mặc rách rưới.
22Hearken unto thy father that begat thee, and despise not thy mother when she is old.
22Hãy nghe lời cha đã sanh ra con, Chớ khinh bỉ mẹ con khi người trở nên già yếu.
23Buy the truth, and sell it not; also wisdom, and instruction, and understanding.
23Hãy mua chân lý, Sự khôn ngoan, sự khuyên dạy, và sự thông sáng; chớ hề bán đi.
24The father of the righteous shall greatly rejoice: and he that begetteth a wise child shall have joy of him.
24Cha người công bình sẽ có sự vui vẻ lớn, Và người nào sanh con khôn ngoan sẽ khoái lạc nơi nó.
25Thy father and thy mother shall be glad, and she that bare thee shall rejoice.
25Ước gì cha và mẹ con được hớn hở, Và người đã sanh con lấy làm vui mừng.
26My son, give me thine heart, and let thine eyes observe my ways.
26Hỡi con, hãy dâng lòng con cho cha, Và mắt con khá ưng đẹp đường lối của cha.
27For a whore is a deep ditch; and a strange woman is a narrow pit.
27Vì kị nữ vốn là một cái hố sâu, Và dâm phụ là một cái hầm hẹp.
28She also lieth in wait as for a prey, and increaseth the transgressors among men.
28Nàng đứng rình như một kẻ trộm, Làm cho thêm nhiều kẻ gian tà trong bọn loài người.
29Who hath woe? who hath sorrow? who hath contentions? who hath babbling? who hath wounds without cause? who hath redness of eyes?
29Ai bị sự hoạn nạn? Ai phải buồn thảm? Ai có sự tranh cạnh? Ai than xiết? Ai bị thương tích vô cớ? Ai có con mắt đỏ?
30They that tarry long at the wine; they that go to seek mixed wine.
30Tất những kẻ nán trễ bên rượu, Ði nếu thứ rượu pha.
31Look not thou upon the wine when it is red, when it giveth his colour in the cup, when it moveth itself aright.
31Chớ xem ngó rượu khi nó đỏ hồng, Lúc nó chiếu sao trong ly, Và tuôn chảy dễ dàng;
32At the last it biteth like a serpent, and stingeth like an adder.
32Rốt lại, nó cắn như rắn, Chít như rắn lục;
33Thine eyes shall behold strange women, and thine heart shall utter perverse things.
33Hai mắt con sẽ nhìn người dâm phụ, Và lòng con sẽ nói điều gian tà;
34Yea, thou shalt be as he that lieth down in the midst of the sea, or as he that lieth upon the top of a mast.
34Thật, con sẽ như người nằm giữa đáy biển, Khác nào kẻ nằm trên chót cột buồm vậy.
35They have stricken me, shalt thou say, and I was not sick; they have beaten me, and I felt it not: when shall I awake? I will seek it yet again.
35Con sẽ nói rằng: Người ta đập tôi, nhưng tôi không đau; Người ta đánh tôi, song tôi không nghe biết: Khi tôi tỉnh dậy, tôi sẽ trở lại tìm uống nó nữa.