1الصيت افضل من الغنى العظيم والنعمة الصالحة افضل من الفضة والذهب.
1نیکنامی بهتر از ثروت هنگفت است و محبوبیت گرانبهاتر از طلا و نقره.
2الغني والفقير يتلاقيان. صانعهما كليهما الرب.
2فقیر و ثروتمند یک وجه مشترک دارند: هر دوی آن ها را خداوند آفریده است.
3الذكي يبصر الشر فيتوارى والحمقى يعبرون فيعاقبون.
3شخص زیرک خطر را می بیند و از آن دوری می کند، اما آدم جاهل بسوی آن می رود و خود را گرفتار می سازد.
4ثواب التواضع ومخافة الرب هو غنى وكرامة وحياة.
4ثمرۀ تواضع و اطاعت از خداوند، ثروت و احترام و عمر طولانی است.
5شوك وفخوخ في طريق الملتوي. من يحفظ نفسه يبتعد عنها.
5راه اشخاص بدکار از خارها و دامها پوشیده است. پس اگر جان خود را دوست داری از رفتن به آن راه خودداری کن.
6ربّ الولد في طريقه فمتى شاخ ايضا لا يحيد عنه.
6کودک را در راهی که باید برود، تربیه کن و او تا آخر عمر از آن منحرف نخواهد شد.
7الغني يتسلط على الفقير والمقترض عبد للمقرض.
7فقیر، اسیر ثروتمند است و کسی که قرض می گیرد غلام قرض دهنده است.
8الزارع اثما يحصد بليّة وعصا سخطه تفنى.
8هر که ظلم بکارد، آن را درو می کند و قدرتش درهم می شکند.
9الصالح العين هو يبارك لانه يعطي من خبزه للفقير
9شخص سخاوتمندی که غذای خود را با فقرا تقسیم می کند، برکت می یابد.
10اطرد المستهزئ فيخرج الخصام ويبطل النزاع والخزي.
10شخص مسخره کننده را بیرون بینداز تا نزاع و مجادله و دشنام خاتمه یابد.
11من احب طهارة القلب فلنعمة شفتيه يكون الملك صديقه.
11کسی که بخواهد قلبش پاک و کلامش دلنشین باشد، حتی پادشاه هم او را دوست خواهد داشت.
12عينا الرب تحفظان المعرفة وهو يقلب كلام الغادرين.
12خداوند حافظ راستی است و سخنان دروغ را باطل می سازد.
13قال الكسلان الاسد في الخارج فأقتل في الشواع.
13آدم تنبل در خانه می ماند و می گوید: «اگر بیرون بروم شیر مرا خواهد خورد.»
14فم الاجنبيات هوّة عميقة. ممقوت الرب يسقط فيها.
14سخنان زن بدکار مانند یک دام خطرناک است و هر کسی که مورد غضب خداوند باشد در آن گرفتار می شود.
15الجهالة مرتبطة بقلب الولد. عصا التأديب تبعدها عنه.
15حماقت در وجود کودک نهفته است، اما تنبیه آن را از او بیرون می کند.
16ظالم الفقير تكثيرا لما له ومعطي الغني انما هما للعوز.
16کسی که بخاطر نفع خود به فقرا ظلم کند و به ثروتمندان هدیه بدهد، عاقبت گرفتار فقر خواهد شد.
17امل اذنك واسمع كلام الحكماء ووجّه قلبك الى معرفتي.
17به این سخنان مردان حکیم که به تو یاد می دهم، گوش بده و با تمام وجود از آن ها پیروی کن،
18لانه حسن ان حفظتها في جوفك. ان تتثبت جميعا على شفتيك.
18زیرا حفظ کردن آن ها در دل و جاری کردن آن ها بر زبان، کار پسندیده ای است.
19ليكون اتكالك على الرب عرّفتك انت اليوم.
19این سخنان را امروز به تو تعلیم می دهم تا بر خداوند اعتماد کنی.
20ألم اكتب لك أمورا شريفة من جهة مؤامرة ومعرفة.
20این سی کلام برگزیده را که پُر از پند و حکمت اند، برای تو نوشته ام
21لاعلمك قسط كلام الحق لترد جواب الحق للذين ارسلوك
21تا حقیقت را همان طوری که هست به تو یاد بدهم و تو نیز آن را به کسانی که از تو سؤال می کنند، جواب بدهی.
22لا تسلب الفقير لكونه فقيرا ولا تسحق المسكين في الباب.
22به شخص فقیری که حامی ندارد، ظلم نکن و حق بیچارگان را در محکمه پایمال نساز.
23لان الرب يقيم دعواهم ويسلب سالبي انفسهم.
23زیرا خداوند به داد آن ها می رسد و کسانی را که به آن ها ظلم کرده اند، بسزای اعمال شان می رساند.
24لا تستصحب غضوبا ومع رجل ساخط لا تجئ
24با اشخاص تُند خو که زود خشمگین می شوند معاشرت نکن،
25لئلا تألف طرقه وتاخذ شركا الى نفسك.
25مبادا مثل آن ها شوی و زندگی خود را تباه کنی.
26لا تكن من صافقي الكف ولا من ضامني الديون.
26ضامن کسی نشو و تعهد نکن که او قرض خود را ادا خواهد کرد،
27ان لم يكن لك ما تفي فلماذا يأخذ فراشك من تحتك.
27زیرا اگر مجبور به پرداخت قرض او شوی و نتوانی آن را بپردازی رختخوابت را از زیر پایت بیرون می کشد.
28لا تنقل التخم القديم الذي وضعه آباؤك.
28سرحد مُلک خود را که اجدادت از قدیم تعیین کرده اند، به نفع خود تغییر نده.اگر کسی در کار خود ماهر باشد، بدان که او جزو اشخاص گمنام نخواهد بود، بلکه در دربار پادشاهان راه خواهد یافت.
29أرأيت رجلا مجتهدا في عمله. امام الملوك يقف لا يقف امام الرعاع
29اگر کسی در کار خود ماهر باشد، بدان که او جزو اشخاص گمنام نخواهد بود، بلکه در دربار پادشاهان راه خواهد یافت.