¹اذا جلست تاكل مع متسلط فتامل ما هو امامك تاملا

¹وقتی با شخصی مهمی غذا می خوری، بخاطر داشته باش که با چه کسی نشسته ای.

²وضع سكينا لحنجرتك ان كنت شرها.

²اگر شخص پُرخوری هستی، کارد را بر گلوی خود بگذار

³لا تشته اطايبه لانها خبز اكاذيب.

³و حریص غذاهای لذیذ او نباش، زیرا ممکن است ترا فریب بدهد.

⁴لا تتعب لكي تصير غنيا. كف عن فطنتك.

⁴عاقل باش و برای کسب ثروت، خود را خسته نکن،

⁵هل تطيّر عينيك نحوه وليس هو. لانه انما يصنع لنفسه اجنحة. كالنسر يطير نحو السماء

⁵زیرا ثروت پایدار نیست و مانند عقاب می پرد و ناپدید می شود.

⁶لا تأكل خبز ذي عين شريرة ولا تشته اطايبه.

⁶از خوان شخص خسیس غذا نخور و برای طعام های لذیذ او حریص نباش،

⁷لانه كما شعر في نفسه هكذا هو. يقول لك كل واشرب وقلبه ليس معك.

⁷زیرا او حساب هرچه را که بخوری در فکر خود نگاه می دارد. او تعارف می کند و می گوید: «بخور و بنوش»، اما این را از صمیم دل نمی گوید.

⁸اللقمة التي اكلتها تتقيأها وتخسر كلماتك الحلوة.

⁸لقمه ای را که خورده ای استفراغ خواهی کرد و تشکرات تو برباد خواهند رفت.

⁹في اذني جاهل لا تتكلم لانه يحتقر حكمة كلامك.

⁹آدم احمق را نصیحت نکن، زیرا او سخنان حکیمانۀ ترا بی اهمیت می شمارد.

¹⁰لا تنقل التخم القديم ولا تدخل حقول الايتام.

¹⁰سرحد مُلک خود را که از قدیم تعیین شده تغییر نده و زمین یتیمان را بزور نگیر،

¹¹لان وليهم قوي. هو يقيم دعواهم عليك

¹¹زیرا خداوند «حامی» آن ها باقدرت است و به داد آن ها می رسد.

¹²وجّه قلبك الى الادب واذنيك الى كلمات المعرفة.

¹²وقتی معلم‏ ترا تعلیم می دهد، از صمیم دل به سخنان آموزندۀ آنها‏ گوش بده.

¹³لا تمنع التأديب عن الولد لانك ان ضربته بعصا لا يموت.

¹³از تأدیب کردن فرزند خویش کوتاهی نکن، زیرا تنبیه او را نمی کشد،

¹⁴تضربه انت بعصا فتنقذ نفسه من الهاوية.

¹⁴بلکه جان او را از هلاکت نجات می دهد.

¹⁵يا ابني ان كان قلبك حكيما يفرح قلبي انا ايضا

¹⁵فرزندم، اگر حکمت بیآموزی، دل من شاد می شود،

¹⁶وتبتهج كليتاي اذا تكلمت شفتاك بالمستقيمات.

¹⁶و هنگامی که سخن راست بگوئی تمام وجودم به وجد می آید.

¹⁷لا يحسدن قلبك الخاطئين بل كن في مخافة الرب اليوم كله.

¹⁷به بدکاران حسادت نورز، بلکه آرزوی تو اطاعت از خداوند باشد،

¹⁸لانه لا بد من ثواب ورجاؤك لا يخيب.

¹⁸زیرا در اینصورت آیندۀ خوبی خواهی داشت و امید تو برباد نخواهد رفت.

¹⁹اسمع انت يا ابني وكن حكيما وارشد قلبك في الطريق.

¹⁹فرزندم، عاقل باش و به سخنانم گوش بده. در راه راست قدم بردار

²⁰لا تكن بين شريبي الخمر بين المتلفين اجسادهم.

²⁰و با مردم شرابخور و شکم پرست معاشرت نکن،

²¹لان السكير والمسرف يفتقران والنوم يكسو الخرق

²¹زیرا کسانی که کارشان فقط خوردن و خوابیدن است، فقیر و محتاج می شوند.

²²اسمع لابيك الذي ولدك ولا تحتقر امك اذا شاخت.

²²به نصیحت پدرت که ترا به وجود آورده است، گوش بده و مادرت را هنگامی که پیر می شود، خوار نشمار.

²³اقتن الحق ولا تبعه والحكمة والادب والفهم.

²³در پی حقیقت باش و حکمت و ادب و دانش را کسب کن و به هیچ قیمتی آن ها را از دست نده.

²⁴ابو الصدّيق يبتهج ابتهاجا ومن ولد حكيما يسرّ به.

²⁴فرزند راستکار و دانا باش تا باعث خوشی و خوشنودی پدر و مادرت شوی.

²⁵يفرح ابوك وامك وتبتهج التي ولدتك.

²⁵فرزندم، سخنان مرا بشنو و زندگی مرا سرمشق خود قرار ده.

²⁶يا ابني اعطني قلبك ولتلاحظ عيناك طرقي.

²⁶بدان که زن بدکاره دام خطرناکی است.

²⁷لان الزانية هوة عميقة والاجنبية حفرة ضيّقة.

²⁷او مانند راهزن در کمین قربانی های خود می نشیند و به تعداد مردم خیانتکار می افزاید.

²⁸هي ايضا كلص تكمن وتزيد الغادرين بين الناس

²⁸مصیبت و بدبختی نصیب چه کسی می شود؟ آن کیست که همیشه جنگ و دعوا برپا می کند، بی جهت زخمی می شود و چشمانش تار می گردند؟

²⁹لمن الويل لمن الشقاوة لمن المخاصمات لمن الكرب لمن الجروح بلا سبب لمن ازمهرار العينين.

²⁹کسی که دایم شراب می خورد و بدنبال میگساری می رود.

³⁰للذين يدمنون الخمر الذين يدخلون في طلب الشراب الممزوج.

³⁰پس فریفتۀ شراب گلگون نشو که در پیاله به تو چشمک می زند و بعد آهسته از گلویت پائین می رود،

³¹لا تنظر الى الخمر اذ احمرّت حين تظهر حبابها في الكاس وساغت مرقرقة.

³¹در آخر، مثل مار کشنده ترا نیش می زند و مانند کفچه مار ترا می گزد.

³²في الآخر تلسع كالحية وتلدغ كالافعوان.

³²چشمانت چیزهای عجیب و غریب می بینند و گرفتار وهم و خیال می گردی.

³³عيناك تنظران الاجنبيات وقلبك ينطق بأمور ملتوية.

³³مانند کسی می شوی که در بحر خوابیده و با امواج آن دست و پنجه نرم می کند.می گوئی: «مرا زدند، اما دردی را احساس نمی کنم. چه وقت به هوش می آیم تا یک پیالۀ دیگر بنوشم؟»

³⁴وتكون كمضطجع في قلب البحر او كمضطجع على راس سارية.

³⁴می گوئی: «مرا زدند، اما دردی را احساس نمی کنم. چه وقت به هوش می آیم تا یک پیالۀ دیگر بنوشم؟»

³⁵يقول ضربوني ولم اتوجع. لقد لكأوني ولم اعرف. متى استيقظ. اعود اطلبها بعد