1الجواب الليّن يصرف الغضب والكلام الموجع يهيج السخط.
1
پاسخ ملایم خشم را فرو مینشاند، امّا پاسخ سخت، خشم را برمیانگیزاند.
2لسان الحكماء يحسن المعرفة وفم الجهال ينبع حماقة.
2
از زبان شخص دانا حکمت میچکد، ولی از دهان شخص نادان حماقت بیرون میآید.
3في كل مكان عينا الرب مراقبتين الطالحين والصالحين.
3
خدا همهجا را زیر نظر دارد و ناظر کارهای مردمان نیک و بد میباشد.
4هدوء اللسان شجرة حياة واعوجاجه سحق في الروح.
4
سخنان خوب حیات میبخشند، امّا حرفهای بد باعث دلشکستگی میشود.
5الاحمق يستهين بتأديب ابيه اما مراعي التوبيخ فيذكى.
5
شخص نادان نصیحت والدین خود را بیاهمیّت میشمارد، ولی فرزند عاقل تأدیب آنها خود را میپذیرد.
6في بيت الصدّيق كنز عظيم وفي دخل الاشرار كدر.
6
خانهٔ شخص صادق از ثروت پُر است، امّا دسترنج مردم بدکار برای آنها تلخکامی به بار میآورد.
7شفاه الحكماء تذر معرفة. اما قلب الجهال فليس كذلك
7
دانش توسط اشخاص دانا منتشر میشود نه به وسیلهٔ مردم نادان که در آنها راستی نیست.
8ذبيحة الاشرار مكرهة الرب وصلاة المستقيمين مرضاته.
8
خداوند از قربانیهای مردم بدکار متنفّر است، امّا از دعای درستکاران خشنود میگردد.
9مكرهة الرب طريق الشرير. وتابع البر يحبه.
9
خدا از کارهای بدکاران متنفّر است، امّا پیروان راستی را دوست میدارد.
10تأديب شر لتارك الطريق. مبغض التوبيخ يموت.
10
کسانیکه راه راست را ترک کردهاند، مجازات سختی در انتظار آنهاست، و اگر نخواهند که تأدیب و اصلاح شوند، خواهند مرد.
11الهاوية والهلاك امام الرب. كم بالحري قلوب بني آدم.
11
حتّی دنیای مردگان از نظر خدا پنهان نیست، پس آیا انسان میتواند افکار خود را از او پنهان کند؟
12المستهزئ لا يحب موبخه. الى الحكماء لا يذهب.
12
کسیکه کارش مسخره کردن است، از نزدیک شدن به اشخاص دانا خودداری میکند، زیرا دوست ندارد که سرزنش آنها را بشنود.
13القلب الفرحان يجعل الوجه طلقا وبحزن القلب تنسحق الروح.
13
دلِ شاد، چهره را شاداب میسازد، امّا دلِ غمگین، روح را افسرده میکند.
14قلب الفهيم يطلب معرفة وفم الجهال يرعى حماقة.
14
شخص عاقل تشنهٔ معرفت است، امّا شخص نادان خود را با حماقت سیر میکند.
15كل ايام الحزين شقية. اما طيب القلب فوليمة دائمة.
15
زندگی برای شخص فقیر سراسر زحمت است، همهچیز به نظرش بد میآید، امّا اگر دلش شاد باشد، از زندگی لذّت میبرد.
16القليل مع مخافة الرب خير من كنز عظيم مع همّ.
16
دارایی کم همراه با خداترسی بهتر است از ثروت هنگفتِ با اضطراب.
17اكلة من البقول حيث تكون المحبة خير من ثور معلوف ومعه بغضة.
17
خوردن نان و سبزی در جایی که محبّت هست بهتر است از خوردن کباب در جایی که نفرت وجود دارد.
18الرجل الغضوب يهيج الخصومة وبطيء الغضب يسكّن الخصام.
18
شخص تندخو نزاع برپا میکند، ولی شخص صبور دعوا را فرو مینشاند.
19طريق الكسلان كسياج من شوك وطريق المستقيمين منهج.
19
راه شخص تنبل با خار پوشیده است، امّا راه آدم درستکار هموار است.
20الابن الحكيم يسرّ اباه والرجل الجاهل يحتقر امه.
20
فرزندان دانا پدران خود را خوشحال میسازند، امّا فرزندان احمق مادران خود را تحقیر میکنند.
21الحماقة فرح لناقص الفهم. اما ذو الفهم فيقوّم سلوكه.
21
آدم احمق از کارهای احمقانه لذّت میبرد، امّا شخص دانا از راه راست منحرف نمیشود.
22مقاصد بغير مشورة تبطل وبكثرة المشيرين تقوم.
22
نقشهای که بدون مشورت کشیده شود، با شکست مواجه میگردد؛ امّا مشورت زیاد باعث موفّقیّت میشود.
23للانسان فرح بجواب فمه والكلمة في وقتها ما احسنها.
23
جواب درست لذّتبخش است و سخنی که به جا گفته شود چه نیکوست.
24طريق الحياة للفطن الى فوق للحيدان عن الهاوية من تحت.
24
راه مردم دانا به سوی حیات بالا میرود و آنها را از سقوط در دنیای مردگان باز میدارد.
25الرب يقلع بيت المتكبرين ويوطد تخم الارملة.
25
خداوند خانهٔ مردم متکبّر را ویران میکند، امّا از دارایی بیوه زنان حفاظت مینماید.
26مكرهة الرب افكار الشرير وللاطهار كلام حسن.
26
خداوند از نقشههای پلید متنفّر است، ولی افکار پاک را میپسندد.
27المولع بالكسب يكدر بيته. والكاره الهدايا يعيش.
27
کسیکه دنبال سود نامشروع میرود، به خانوادهٔ خود لطمه میزند؛ امّا کسیکه از رشوه نفرت دارد، زندگی خوبی خواهد داشت.
28قلب الصدّيق يتفكر بالجواب وفم الاشرار ينبع شرورا
28
آدم خوب پیش از جواب دادن فکر میکند، امّا شخص بد زود جواب میدهد و مشکلات به بار میآورد.
29الرب بعيد عن الاشرار ويسمع صلاة الصدّيقين.
29
خداوند از مردم بدکار دور است، ولی دعای اشخاص نیک را میشنود.
30نور العينين يفرّح القلب. الخبر الطيب يسمن العظام.
30
دیدن روی شاد و خندان و شنیدن خبر خوش به انسان خوشی و سلامتی میبخشد.
31الاذن السامعة توبيخ الحياة تستقر بين الحكماء.
31
کسیکه انتقادهای اصلاح کننده را قبول کند، داناست.
32من يرفض التأديب يرذل نفسه ومن يسمع للتوبيخ يقتني فهما.
32
کسیکه تأدیب را نپذیرد، خود را حقیر میسازد؛ ولی هر که آن را بپذیرد، دانایی کسب میکند.
خداترسی به انسان حکمت میآموزد و فروتنی برای او عزّت و احترام به بار میآورد.
33مخافة الرب ادب وحكمة وقبل الكرامة التواضع
33
خداترسی به انسان حکمت میآموزد و فروتنی برای او عزّت و احترام به بار میآورد.