¹للانسان تدابير القلب ومن الرب جواب اللسان.

¹ انسان نقشه‌های زیادی می‌کشد، امّا نتیجهٔ نهایی آنها در دست خداست.

²كل طرق الانسان نقية في عيني نفسه. والرب وازن الارواح.

² تمام کارهای انسان به نظر خودش درست است، ولی خداوند انگیزه‌ها را می‌بیند.

³الق على الرب اعمالك فتثبت افكارك.

³ نقشه‌های خود را به دست خداوند بسپار، آنگاه در کارهایت موفّق خواهی شد.

⁴الرب صنع الكل لغرضه والشرير ايضا ليوم الشر.

⁴ خداوند هر چیز را برای هدفی آفریده است، حتّی شریران را برای روز بلا خلق کرده است.

⁵مكرهة الرب كل متشامخ القلب. يدا ليد لا يتبرأ.

⁵ خداوند از اشخاص متکبّر نفرت دارد و هرگز اجازه نمی‌دهد که آنها از مجازات فرار کنند.

⁶بالرحمة والحق يستر الاثم وفي مخافة الرب الحيدان عن الشر.

⁶ درستکار و با وفا باش که خدا گناهت را می‌بخشد. از خداوند بترس تا به بدی گرفتار نگردی.

⁷اذا ارضت الرب طرق انسان جعل اعداءه ايضا يسالمونه.

⁷ وقتی کسی خدا را خشنود می‌سازد، خدا کاری می‌کند که حتّی دشمنان آن شخص هم با او آشتی و مصالحه نمایند.

⁸القليل مع العدل خير من دخل جزيل بغير حق.

⁸ مال کم که از راه درست به دست آمده باشد، بهتر است از ثروت هنگفتی که از راه غلط جمع شده باشد.

⁹قلب الانسان يفكر في طريقه والرب يهدي خطوته.

⁹ انسان در فکر خود نقشه‌ها می‌کشد، امّا خداوند او را در انجام آنها هدایت می‌کند.

¹⁰في شفتي الملك وحي. في القضاء فمه لا يخون

¹⁰ فرمان پادشاه مانند وحی قاطع است، پس او نباید در قضاوت اشتباه کند.

¹¹قبّان الحق وموازينه للرب. كل معايير الكيس عمله.

¹¹ ترازو و سنگهای درست از آن خداوند است، هر معامله‌ای باید با انصاف باشد.

¹²مكرهة الملوك فعل الشر لان الكرسي يثبت بالبر.

¹² پادشاهان نباید ظلم کنند، زیرا تخت سلطنت بر اساس عدالت استوار می‌ماند.

¹³مرضاة الملوك شفتا حق والمتكلم بالمستقيمات يحب.

¹³ پادشاهان اشخاص راستگو را دوست دارند و از وجود آنها خشنود می‌شوند.

¹⁴غضب الملك رسل الموت والانسان الحكيم يستعطفه.

¹⁴ خشم پادشاه پیک مرگ است، امّا شخص عاقل آن را فرو می‌نشاند.

¹⁵في نور وجه الملك حياة ورضاه كسحاب المطر المتأخر.

¹⁵ خوشی و رضایت پادشاه مانند ابر بهاری است که حیات به ارمغان می‌آورد.

¹⁶قنية الحكمة كم هي خير من الذهب وقنية الفهم تختار على الفضة.

¹⁶ کسب حکمت بهتر است از اندوختن طلا و نقره.

¹⁷منهج المستقيمين الحيدان عن الشر. حافظ نفسه حافظ طريقه

¹⁷ راه مردم نیک از بدی به دور است و هر که در این راه قدم بردارد، جان خود را حفظ خواهد کرد.

¹⁸قبل الكسر الكبرياء وقبل السقوط تشامخ الروح.

¹⁸ نتیجهٔ غرور، هلاکت است و تکبّر به سقوط می‌انجامد.

¹⁹تواضع الروح مع الودعاء خير من قسم الغنيمة مع المتكبرين.

¹⁹ بهتر است انسان متواضع باشد و با مردم ستمدیده بنشیند از اینکه با اشخاص متکبّر باشد و در غنایم آنها شریک شود.

²⁰الفطن من جهة امر يجد خيرا. ومن يتكل على الرب فطوبى له.

²⁰ آنهایی که از کلام خدا اطاعت می‌کنند، سعادتمند می‌شوند و کسانی‌که بر او توکّل نمایند، برکت می‌یابند.

²¹حكيم القلب يدعى فهيما وحلاوة الشفتين تزيد علما.

²¹ شخص دانا از روی فهمش شناخته می‌شود و سخنان دلنشین او تأثیر زیادی دارد.

²²الفطنة ينبوع حياة لصاحبها وتأديب الحمقى حماقة.

²² حکمت برای کسانی‌که از آن برخوردارند، چشمهٔ حیات است؛ ولی حماقت برای مردم نادان مجازات به بار می‌آورد.

²³قلب الحكيم يرشد فمه ويزيد شفتيه علما.

²³ دل شخص دانا، لبهای او را هدایت می‌کند و سخنان او تشویق‌آمیز است.

²⁴الكلام الحسن شهد عسل حلو للنفس وشفاء للعظام.

²⁴ سخنان محبّت‌آمیز مانند عسل شیرین است و جان انسان را شفا می‌دهد.

²⁵توجد طريق تظهر للانسان مستقيمة وعاقبتها طرق الموت.

²⁵ راههایی هستند که به نظر انسان راست می‌آیند، امّا عاقبت به مرگ منتهی می‌شوند.

²⁶نفس التعب تتعب له لان فمه يحثّه.

²⁶ اشتهای کارگر، او را به کار وادار می‌کند، زیرا او می‌خواهد شکم خود را سیر کند.

²⁷الرجل اللئيم ينبش الشر وعلى شفتيه كالنار المتقدة.

²⁷ آدم بدکار نقشه‌های پلید می‌کشد و سخنانش مانند آتش می‌سوزاند.

²⁸رجل الاكاذيب يطلق الخصومة والنمّام يفرّق الاصدقاء.

²⁸ شخص گمراه، جنگ و ستیز برپا می‌کند و آدم سخن‌چین، دوستان خوب را از هم جدا می‌سازد.

²⁹الرجل الظالم يغوي صاحبه ويسوقه الى طريق غير صالحة.

²⁹ شخص ظالم، همسایهٔ خود را فریب می‌دهد و او را به راه غلط می‌کشاند.

³⁰من يغمض عينيه ليفكر في الاكاذيب ومن يعض شفتيه فقد اكمل شرا.

³⁰ مواظب آنانی باش که با لبخند به تو چشمک می‌زنند، آنها در دلشان برای تو نقشه‌های پلیدی دارند.

³¹تاج جمال شيبة توجد في طريق البر.

³¹ عمر طولانی هدیه‌ای است که به مردم نیک داده می‌شود و موی سفید تاج جمال آنهاست.

³²البطيء الغضب خير من الجبار ومالك روحه خير ممن يأخذ مدينة.

³² صبر از قدرت بهتر است و شخصی که بر نفس خود تسلّط دارد از کسی‌که شهر را تسخیر نماید برتر است. انسان قرعه می‌اندازد تا ارادهٔ خدا را بداند، امّا پاسخ را خدا تعیین می‌کند.

³³القرعة تلقى في الحضن ومن الرب كل حكمها

³³ انسان قرعه می‌اندازد تا ارادهٔ خدا را بداند، امّا پاسخ را خدا تعیین می‌کند.