1الخمر مستهزئة. المسكر عجاج ومن يترنح بهما فليس بحكيم.
1
شراب انسان را به کارهای احمقانه وادار میکند و مشروب باعث جنگ و دعوا میشود. کسانیکه معتاد به مشروب میشوند، احمقند.
2رعب الملك كزمجرة الاسد. الذي يغيظه يخطئ الى نفسه.
2
خشم پادشاه مانند غرّش شیر است. هرکسی که خشم او را برانگیزاند، جان خود را به خطر میاندازد.
3مجد الرجل ان يبتعد عن الخصام وكل احمق ينازع.
3
دوری از نزاع برای انسان عزّت میآورد. فقط آدمهای احمق هستند که نزاع برپا میکنند.
4الكسلان لا يحرث بسبب الشتاء فيستعطي في الحصاد ولا يعطى.
4
شخص تنبل به موقع زمین خود را شخم نمیزند، بنابراین هنگام برداشت محصول هرچه میگردد، چیزی نمییابد.
5المشورة في قلب الرجل مياه عميقة وذو الفطنة يستقيها.
5
افکار شخص مانند آب در ته چاه است و شخص دانا آن را بیرون میکشد.
6اكثر الناس ينادون كل واحد بصلاحه اما الرجل الامين فمن يجده.
6
اشخاص زیادی ادّعا میکنند که باوفا هستند، امّا چه کسی میتواند شخصی را پیدا کند که واقعاً باوفا باشد؟
7الصدّيق يسلك بكماله. طوبى لبنيه بعده.
7
فرزندان شخص صادق و درستکار در زندگی سعادتمند خواهند شد.
8الملك الجالس على كرسي القضاء يذري بعينه كل شر.
8
پادشاهی که برمسند قضاوت مینشیند، به دقّت جوانب امر را میسنجد و حق را از باطل تشخیص میدهد.
9من يقول اني زكيت قلبي تطهرت من خطيتي
9
چه کسی میتواند بگوید که دل خود را پاک نگاه داشتهام و بیگناه هستم؟
10معيار فمعيار مكيال فمكيال كلاهما مكرهة عند الرب.
10
خداوند از کسانیکه در معامله از وزنه و پیمانههای تقلّبی استفاده میکنند، متنفّر است.
11الولد ايضا يعرف بافعاله هل عمله نقي ومستقيم.
11
حتّی کودک را میتوان از طرز رفتارش شناخت و فهمید که آنچه را انجام میدهد، پاک و راست است یا نه.
12الاذن السامعة والعين الباصرة الرب صنعهما كلتيهما.
12
گوش شنوا و چشم بینا، هر دو هدیهٔ خداوند هستند.
13لا تحب النوم لئلا تفتقر. افتح عينيك تشبع خبزا.
13
اگر خواب را دوست داشته باشی، فقیر میگردی پس بیدار باش تا سیر شوی.
14رديء رديء يقول المشتري واذا ذهب فحينئذ يفتخر.
14
خریدار به جنس مینگرد و میگوید: «بد است!» امّا وقتی آن را خرید، از آن تعریف میکند.
15يوجد ذهب وكثرة لآلئ. اما شفاه المعرفة فمتاع ثمين.
15
سخنان حکیمانه گرانبهاتر از طلا و کمیابتر از جواهر است.
16خذ ثوبه لانه ضمن غريبا ولاجل الاجانب ارتهن منه.
16
از کسیکه ضامن شخص بیگانه میشود، گرو بگیر.
17خبز الكذب لذيذ للانسان ومن بعد يمتلئ فمه حصى.
17
نانی که از راه فریبکاری به دست میآید؛ لذیذ است، امّا سرانجام کام را تلخ میکند.
18المقاصد تثبت بالمشورة وبالتدابير اعمل حربا.
18
نقشههایت را بدون مشورت با دیگران عملی نکن و بدون تدبیر به جنگ نرو.
19الساعي بالوشاية يفشي السر. فلا تخالط المفتّح شفتيه.
19
شخص سخنچین رازها را فاش میکند، پس با چنین شخصی معاشرت نکن.
20من سبّ اباه او امه ينطفئ سراجه في حدقة الظلام
20
چراغ زندگی کسیکه والدین خود را لعنت کند، خاموش خواهد شد.
21ربّ ملك معجل في اوله. اما آخرته فلا تبارك.
21
مالی که به آسانی به دست آمده باشد، برکتی نخواهد داشت.
22لا تقل اني اجازي شرا. انتظر الرب فيخلّصك.
22
مگو که خودم انتقام خواهم گرفت، بلکه بر خداوند توکّل نما و او تو را یاری خواهد کرد.
23معيار فمعيار مكرهة الرب. وموازين الغش غير صالحة.
23
خداوند از اشخاصی که در معامله از ترازو و وزنههای تقلّبی استفاده میکنند، نفرت دارد.
24من الرب خطوات الرجل. اما الانسان فكيف يفهم طريقه.
24
خداوند راه زندگی ما را تعیین میکند، پس انسان چگونه میتواند بفهمد که راه زندگی او به کجا ختم میگردد؟
25هو شرك للانسان ان يلغو قائلا مقدس وبعد النذر ان يسأل.
25
هرگز نسنجیده نذر نکن، زیرا ممکن است گرفتار شوی.
26الملك الحكيم يشتت الاشرار ويرد عليهم النورج.
26
پادشاه دانا مردم بدکار را تشخیص میدهد و آنها را شدیداً مجازات میکند.
27نفس الانسان سراج الرب. يفتش كل مخادع البطن.
27
وجدان انسان، چراغ خداوند است که تمام رازهای پنهانی او را آشکار میسازد.
28الرحمة والحق يحفظان الملك وكرسيه يسند بالرحمة.
28
اگر پادشاه مهربان و درستکار باشد، سلطنتش پایدار میماند.
29فخر الشبان قوتهم وبهاء الشيوخ الشيب.
29
جلال و شکوه جوانان، قوّت آنهاست و عزّت پیران موی سفید آنها.
تازیانه و تنبیه سخت، دلها را از بدی پاک میکنند.
30حبر جرح منقية للشرير وضربات بالغة مخادع البطن
30
تازیانه و تنبیه سخت، دلها را از بدی پاک میکنند.