¹الصيت افضل من الغنى العظيم والنعمة الصالحة افضل من الفضة والذهب.

¹ نیکنامی از ثروت هنگفت بهتر است و محبوبیت از طلا و نقره.

²الغني والفقير يتلاقيان. صانعهما كليهما الرب.

² فقیر و ثروتمند یک وجه مشترک دارند: هردوی آنها را خداوند آفریده است.

³الذكي يبصر الشر فيتوارى والحمقى يعبرون فيعاقبون.

³ شخص باهوش خطر را می‌بیند و از آن دوری می‌کند، امّا آدم نادان به سوی آن می‌رود و خود را گرفتار می‌سازد.

⁴ثواب التواضع ومخافة الرب هو غنى وكرامة وحياة.

⁴ نتیجهٔ فروتنی و اطاعت از خداوند، ثروت و احترام و عمر طولانی است.

⁵شوك وفخوخ في طريق الملتوي. من يحفظ نفسه يبتعد عنها.

⁵ راه شریران پر از خارها و دامهاست. اگر جان خود را دوست داری از رفتن به آن راه خودداری کن.

⁶ربّ الولد في طريقه فمتى شاخ ايضا لا يحيد عنه.

⁶ کودک را در راهی که باید برود، تربیت نما و او تا آخر عمر از آن منحرف نخواهد شد.

⁷الغني يتسلط على الفقير والمقترض عبد للمقرض.

⁷ فقیر، اسیر ثروتمند است و کسی‌که قرض می‌گیرد، غلام قرض‌دهنده.

⁸الزارع اثما يحصد بليّة وعصا سخطه تفنى.

⁸ هر که ظلم بکارد، همان را درو خواهد کرد و قدرتش درهم خواهد شکست.

⁹الصالح العين هو يبارك لانه يعطي من خبزه للفقير

⁹ شخص سخاوتمند برکت خواهد یافت، چون خوراک خود را با فقرا تقسیم می‌کند.

¹⁰اطرد المستهزئ فيخرج الخصام ويبطل النزاع والخزي.

¹⁰ شخص مسخره‌کننده را بیرون انداز تا دشمنی و کشمکش و فحاشی خاتمه یابد.

¹¹من احب طهارة القلب فلنعمة شفتيه يكون الملك صديقه.

¹¹ کسی‌که قلب پاک و کلام دلنشین را دوست داشته باشد، حتّی پادشاه هم او را دوست خواهد داشت.

¹²عينا الرب تحفظان المعرفة وهو يقلب كلام الغادرين.

¹² خداوند حافظ راستی است و سخنان دروغ را باطل می‌سازد.

¹³قال الكسلان الاسد في الخارج فأقتل في الشواع.

¹³ آدم تنبل در خانه می‌ماند و می‌گوید: «اگر بیرون بروم، شیر مرا خواهد خورد.»

¹⁴فم الاجنبيات هوّة عميقة. ممقوت الرب يسقط فيها.

¹⁴ سخنان زن بدکار مانند یک دام، خطرناک است و هرکسی که مورد غضب خداوند باشد، در آن گرفتار می‌شود.

¹⁵الجهالة مرتبطة بقلب الولد. عصا التأديب تبعدها عنه.

¹⁵ حماقت در وجود کودک نهفته است، امّا تنبیه آن را از او بیرون می‌کند.

¹⁶ظالم الفقير تكثيرا لما له ومعطي الغني انما هما للعوز.

¹⁶ کسی‌که به‌خاطر نفع خود به فقرا ظلم کند و به ثروتمندان هدیه بدهد، سرانجام گرفتار فقر خواهد شد.

¹⁷امل اذنك واسمع كلام الحكماء ووجّه قلبك الى معرفتي.

¹⁷ به سخنان مردان حکیم که به تو یاد می‌دهم، گوش بده و آنها را یاد بگیر،

¹⁸لانه حسن ان حفظتها في جوفك. ان تتثبت جميعا على شفتيك.

¹⁸ زیرا یادآوری و بیان آنها تو را شادمان می‌سازد.

¹⁹ليكون اتكالك على الرب عرّفتك انت اليوم.

¹⁹ این سخنان را امروز به تو تعلیم می‌دهم تا اعتماد تو بر خداوند باشد.

²⁰ألم اكتب لك أمورا شريفة من جهة مؤامرة ومعرفة.

²⁰ من این سی مَثَل را که پر از حکمت و نصیحت است، برای تو نوشته‌ام

²¹لاعلمك قسط كلام الحق لترد جواب الحق للذين ارسلوك

²¹ تا حقیقت را همان‌طور که هست به تو یاد بدهم و تو نیز آن را به کسانی‌که از تو می‌پرسند، تعلیم دهی.

²²لا تسلب الفقير لكونه فقيرا ولا تسحق المسكين في الباب.

²² به شخص فقیری که پشتیبانی ندارد، ظلم نکن و حق بیچارگان را در دادگاه پایمال نساز.

²³لان الرب يقيم دعواهم ويسلب سالبي انفسهم.

²³ زیرا خداوند به داد آنها می‌رسد و کسانی را که به آنها ظلم کرده‌اند، به سزای کارهایشان می‌رساند.

²⁴لا تستصحب غضوبا ومع رجل ساخط لا تجئ

²⁴ با اشخاص تندخو که زود خشمگین می‌شوند معاشرت نکن،

²⁵لئلا تألف طرقه وتاخذ شركا الى نفسك.

²⁵ مبادا تو نیز مانند آنها شوی و زندگی خود را تباه کنی.

²⁶لا تكن من صافقي الكف ولا من ضامني الديون.

²⁶ ضامن کسی نشو و تعهّد نکن که او قرض خود را ادا خواهد کرد،

²⁷ان لم يكن لك ما تفي فلماذا يأخذ فراشك من تحتك.

²⁷ زیرا اگر مجبور به پرداخت قرض او شوی و نتوانی آن را بپردازی، رختخوابت را از زیرت بیرون می‌کشند.

²⁸لا تنقل التخم القديم الذي وضعه آباؤك.

²⁸ حدود زمین خود را که اجدادت از قدیم تعیین کرده‌اند، به نفع خود تغییر نده. آیا شخصی را که در کار خود مهارت دارد، می‌بینی؟ او نزد مردمِ عادی باقی نخواهد ماند، بلکه در حضور پادشاهان خدمت خواهد کرد.

²⁹أرأيت رجلا مجتهدا في عمله. امام الملوك يقف لا يقف امام الرعاع

²⁹ آیا شخصی را که در کار خود مهارت دارد، می‌بینی؟ او نزد مردمِ عادی باقی نخواهد ماند، بلکه در حضور پادشاهان خدمت خواهد کرد.