¹اذا جلست تاكل مع متسلط فتامل ما هو امامك تاملا

¹ وقتی با حاکم غذا می‌خوری، به‌خاطر داشته باش که با چه کسی نشسته‌ای.

²وضع سكينا لحنجرتك ان كنت شرها.

² اگر شخص پُرخوری هستی، خودت را کنترل کن

³لا تشته اطايبه لانها خبز اكاذيب.

³ و حریص غذاهای لذیذ او نباش، زیرا ممکن است تو را فریب بدهد.

⁴لا تتعب لكي تصير غنيا. كف عن فطنتك.

⁴ عاقل باش و برای کسب ثروت، خود را خسته نکن،

⁵هل تطيّر عينيك نحوه وليس هو. لانه انما يصنع لنفسه اجنحة. كالنسر يطير نحو السماء

⁵ زیرا ثروت پایدار نیست و مانند عقاب می‌پرد و ناپدید می‌شود.

⁶لا تأكل خبز ذي عين شريرة ولا تشته اطايبه.

⁶ از سفرهٔ شخص خسیس غذا نخور و برای خوراکهای لذیذ او حریص نباش،

⁷لانه كما شعر في نفسه هكذا هو. يقول لك كل واشرب وقلبه ليس معك.

⁷ زیرا او حساب هرچه را که بخوری در فکر خود نگاه می‌دارد. او تعارف می‌کند و می‌گوید: «بخور و بنوش»، امّا این را از صمیم دل نمی‌گوید.

⁸اللقمة التي اكلتها تتقيأها وتخسر كلماتك الحلوة.

⁸ لقمه‌ای را که خورده‌ای استفراغ خواهی کرد و تشکّرات تو برباد خواهد رفت.

⁹في اذني جاهل لا تتكلم لانه يحتقر حكمة كلامك.

⁹ آدم احمق را نصیحت نکن، زیرا او سخنان حکیمانهٔ تو را بی‌اهمیّت می‌شمارد.

¹⁰لا تنقل التخم القديم ولا تدخل حقول الايتام.

¹⁰ حدود زمین خود را که از قدیم تعیین شده، تغییر نده و زمین یتیمان را بزور نگیر،

¹¹لان وليهم قوي. هو يقيم دعواهم عليك

¹¹ زیرا پشتیبان ایشان قوی است و به داد آنها می‌رسد.

¹²وجّه قلبك الى الادب واذنيك الى كلمات المعرفة.

¹² وقتی معلّم تو را تعلیم می‌دهد، از صمیم دل به سخنان آموزندهٔ او گوش بده.

¹³لا تمنع التأديب عن الولد لانك ان ضربته بعصا لا يموت.

¹³ از تأدیب کردن فرزند خویش کوتاهی نکن، زیرا تنبیه او را نمی‌کشد،

¹⁴تضربه انت بعصا فتنقذ نفسه من الهاوية.

¹⁴ بلکه جان او را از هلاکت نجات می‌دهد.

¹⁵يا ابني ان كان قلبك حكيما يفرح قلبي انا ايضا

¹⁵ فرزندم، اگر حکمت بیاموزی، دل من شاد می‌شود،

¹⁶وتبتهج كليتاي اذا تكلمت شفتاك بالمستقيمات.

¹⁶ و هنگامی‌که سخن راست بگویی، تمام وجودم شادمان می‌گردد.

¹⁷لا يحسدن قلبك الخاطئين بل كن في مخافة الرب اليوم كله.

¹⁷ به شریران حسادت نورز، بلکه آرزوی تو اطاعت از خداوند باشد؛

¹⁸لانه لا بد من ثواب ورجاؤك لا يخيب.

¹⁸ زیرا در این صورت آیندهٔ خوبی خواهی داشت و امید تو برباد نخواهد رفت.

¹⁹اسمع انت يا ابني وكن حكيما وارشد قلبك في الطريق.

¹⁹ فرزندم، عاقل باش و به سخنانم گوش بده. در راه راست قدم بردار

²⁰لا تكن بين شريبي الخمر بين المتلفين اجسادهم.

²⁰ و با میگساران و شکم‌پرستان معاشرت نکن،

²¹لان السكير والمسرف يفتقران والنوم يكسو الخرق

²¹ زیرا کسانی‌که کارشان فقط خوردن و خوابیدن است، فقیر و محتاج می‌شوند.

²²اسمع لابيك الذي ولدك ولا تحتقر امك اذا شاخت.

²² به نصیحت پدرت که تو را به وجود آورده است، گوش بده و مادرت را هنگامی‌که پیر می‌شود، خوار نشمار.

²³اقتن الحق ولا تبعه والحكمة والادب والفهم.

²³ در پی حقیقت باش و حکمت و ادب و دانش را کسب کن و به هیچ قیمتی آنها را از دست نده.

²⁴ابو الصدّيق يبتهج ابتهاجا ومن ولد حكيما يسرّ به.

²⁴ فرزندی درستکار و دانا باش تا باعث خوشی و خشنودی پدر و مادرت شوی.

²⁵يفرح ابوك وامك وتبتهج التي ولدتك.

²⁵ فرزندم، سخنان مرا بشنو و زندگی مرا سرمشق خود قرار ده.

²⁶يا ابني اعطني قلبك ولتلاحظ عيناك طرقي.

²⁶ بدان که زن بدکاره دام خطرناکی است.

²⁷لان الزانية هوة عميقة والاجنبية حفرة ضيّقة.

²⁷ او مانند راهزن در کمین قربانی‌های خود می‌نشیند و به تعداد مردم خیانتکار می‌افزاید.

²⁸هي ايضا كلص تكمن وتزيد الغادرين بين الناس

²⁸ مصیبت و بدبختی نصیب چه کسی می‌شود؟ چه کسی همیشه جنگ و دعوا برپا می‌کند؟ چه کسی بی‌جهت زخمی می‌شود و چشمانش تار می‌گردد؟

²⁹لمن الويل لمن الشقاوة لمن المخاصمات لمن الكرب لمن الجروح بلا سبب لمن ازمهرار العينين.

²⁹ کسی‌که دایم شراب می‌خورد و به دنبال میگساری می‌رود.

³⁰للذين يدمنون الخمر الذين يدخلون في طلب الشراب الممزوج.

³⁰ پس فریفتهٔ شراب سرخ‌فام نشو که در جام به تو چشمک می‌زند و بعد آهسته از گلویت پایین می‌رود.

³¹لا تنظر الى الخمر اذ احمرّت حين تظهر حبابها في الكاس وساغت مرقرقة.

³¹ در آخر، همچون مار، تو را خواهد گزید و مانند افعی تو را نیش خواهد زد.

³²في الآخر تلسع كالحية وتلدغ كالافعوان.

³² چشمانت چیزهای عجیب و غریب می‌بینند و گرفتار وهم و خیال می‌گردی.

³³عيناك تنظران الاجنبيات وقلبك ينطق بأمور ملتوية.

³³ مانند کسی می‌شوی که در دریا خوابیده و با امواج آن دست و پنجه نرم می‌کند. می‌گویی: «مرا زدند، امّا دردی را احساس نمی‌کنم. چه وقت به هوش می‌آیم تا یک پیالهٔ دیگر بنوشم؟»

³⁴وتكون كمضطجع في قلب البحر او كمضطجع على راس سارية.

³⁴ می‌گویی: «مرا زدند، امّا دردی را احساس نمی‌کنم. چه وقت به هوش می‌آیم تا یک پیالهٔ دیگر بنوشم؟»

³⁵يقول ضربوني ولم اتوجع. لقد لكأوني ولم اعرف. متى استيقظ. اعود اطلبها بعد