1A soft answer turneth away wrath; But a grievous word stirreth up anger.
1 Y mae ateb llednais yn dofi dig, ond gair garw yn cynnau llid.
2The tongue of the wise uttereth knowledge aright; But the mouth of fools poureth out folly.
2 Y mae tafod y doeth yn clodfori deall, ond genau ffyliaid yn parablu ffolineb.
3The eyes of Jehovah are in every place, Keeping watch upon the evil and the good.
3 Y mae llygaid yr ARGLWYDD ym mhob man, yn gwylio'r drwg a'r da.
4A gentle tongue is a tree of life; But perverseness therein is a breaking of the spirit.
4 Y mae tafod tyner yn bren bywiol, ond tafod garw yn dryllio'r ysbryd.
5A fool despiseth his father's correction; But he that regardeth reproof getteth prudence.
5 Diystyra'r ff�l ddisgyblaeth ei dad, ond deallus yw'r un a rydd sylw i gerydd.
6In the house of the righteous is much treasure; But in the revenues of the wicked is trouble.
6 Y mae llawer o gyfoeth yn nhu375?'r cyfiawn, ond trallod sydd yn enillion y drygionus.
7The lips of the wise disperse knowledge; But the heart of the foolish [doeth] not so.
7 Gwasgaru gwybodaeth y mae genau'r doeth, ond nid felly feddwl y ffyliaid.
8The sacrifice of the wicked is an abomination to Jehovah; But the prayer of the upright is his delight.
8 Ffiaidd gan yr ARGLWYDD yw aberth y drygionus, ond y mae gweddi'r uniawn wrth ei fodd.
9The way of the wicked is an abomination to Jehovah; But he loveth him that followeth after righteousness.
9 Ffiaidd gan yr ARGLWYDD yw ffordd y drygionus, ond y mae'n caru'r rhai sy'n dilyn cyfiawnder.
10There is grievous correction for him that forsaketh the way; [And] he that hateth reproof shall die.
10 Bydd disgyblaeth lem ar yr un sy'n gadael y ffordd, a bydd y sawl sy'n cas�u cerydd yn trengi.
11Sheol and Abaddon are before Jehovah: How much more then the hearts of the children of men!
11 Y mae Sheol ac Abadon dan lygad yr ARGLWYDD; pa faint mwy feddyliau pobl?
12A scoffer loveth not to be reproved; He will not go unto the wise.
12 Nid yw'r gwatwarwr yn hoffi cerydd; nid yw'n cyfeillachu �'r doethion.
13A glad heart maketh a cheerful countenance; But by sorrow of heart the spirit is broken.
13 Y mae calon lawen yn sirioli'r wyneb, ond dryllir yr ysbryd gan boen meddwl.
14The heart of him that hath understanding seeketh knowledge; But the mouth of fools feedeth on folly.
14 Y mae calon ddeallus yn ceisio gwybodaeth, ond y mae genau'r ffyliaid yn ymborthi ar ffolineb.
15All the days of the afflicted are evil; But he that is of a cheerful heart [hath] a continual feast.
15 I'r cystuddiol, y mae pob diwrnod yn flinderus, ond y mae calon hapus yn wledd wastadol.
16Better is little, with the fear of Jehovah, Than great treasure and trouble therewith.
16 Gwell ychydig gydag ofn yr ARGLWYDD na chyfoeth mawr a thrallod gydag ef.
17Better is a dinner of herbs, where love is, Than a stalled ox and hatred therewith.
17 Gwell yw pryd o lysiau lle mae cariad, nag ych pasgedig a chasineb gydag ef.
18A wrathful man stirreth up contention; But he that is slow to anger appeaseth strife.
18 Y mae un drwg ei dymer yn codi cynnen, ond y mae'r amyneddgar yn tawelu cweryl.
19The way of the sluggard is as a hedge of thorns; But the path of the upright is made a highway.
19 Y mae ffordd y diog fel llwyn mieri, ond llwybr yr uniawn fel priffordd wastad.
20A wise son maketh a glad father; But a foolish man despiseth his mother.
20 Rhydd mab doeth lawenydd i'w dad, ond y mae'r ff�l yn dilorni ei fam.
21Folly is joy to him that is void of wisdom; But a man of understanding maketh straight his going.
21 Y mae ffolineb yn ddifyrrwch i'r disynnwyr, ond y mae'r deallus yn cadw ffordd union.
22Where there is no counsel, purposes are disappointed; But in the multitude of counsellors they are established.
22 Drysir cynlluniau pan nad oes ymgynghori, ond daw llwyddiant pan geir llawer o gynghorwyr.
23A man hath joy in the answer of his mouth; And a word in due season, how good is it!
23 Caiff rhywun foddhad pan fydd ganddo ateb, a beth sy'n well na gair yn ei bryd?
24To the wise the way of life [goeth] upward, That he may depart from Sheol beneath.
24 Y mae ffordd y bywyd yn dyrchafu'r deallus, i'w droi oddi wrth Sheol isod.
25Jehovah will root up the house of the proud; But he will establish the border of the widow.
25 Y mae'r ARGLWYDD yn dymchwel tu375?'r balch, ond yn diogelu terfynau'r weddw.
26Evil devices are an abomination to Jehovah; But pleasant words [are] pure.
26 Ffiaidd gan yr ARGLWYDD yw bwriadau drwg, ond y mae geiriau pur yn hyfrydwch iddo.
27He that is greedy of gain troubleth his own house; But he that hateth bribes shall live.
27 Y mae'r un sy'n awchu am elw yn creu anghydfod yn ei du375?, ond y sawl sy'n cas�u cil-dwrn yn cael bywyd.
28The heart of the righteous studieth to answer; But the mouth of the wicked poureth out evil things.
28 Y mae'r cyfiawn yn ystyried cyn rhoi ateb, ond y mae genau'r drygionus yn parablu drwg.
29Jehovah is far from the wicked; But he heareth the prayer of the righteous.
29 Pell yw'r ARGLWYDD oddi wrth y drygionus, ond gwrendy ar weddi'r cyfiawn.
30The light of the eyes rejoiceth the heart; [And] good tidings make the bones fat.
30 Y mae llygaid sy'n gloywi yn llawenhau'r galon, a newydd da yn adfywio'r corff.
31The ear that hearkeneth to the reproof of life Shall abide among the wise.
31 Y mae'r glust sy'n gwrando ar wersi bywyd yn aros yng nghwmni'r doeth.
32He that refuseth correction despiseth his own soul; But he that hearkeneth to reproof getteth understanding.
32 Y mae'r un sy'n gwrthod disgyblaeth yn ei gas�u ei hun, ond y sawl sy'n gwrando ar gerydd yn berchen deall.
33The fear of Jehovah is the instruction of wisdom; And before honor [goeth] humility.
33 Y mae ofn yr ARGLWYDD yn ddisgyblaeth mewn doethineb, a gostyngeiddrwydd yn arwain i anrhydedd.