¹And after these things Jesus walked in Galilee: for he would not walk in Judaea, because the Jews sought to kill him.

¹Kaj post tio Jesuo iradis en Galileo; cxar li ne volis iradi en Judujo, cxar la Judoj celis mortigi lin.

²Now the feast of the Jews, the feast of tabernacles, was at hand.

²La festo de la Judoj, nomata la festo de lauxboj, proksimigxis.

³His brethren therefore said unto him, Depart hence, and go into Judaea, that thy disciples also may behold thy works which thou doest.

³Liaj fratoj do diris al li:Transiru de cxi tie, kaj iru en Judujon, por ke viaj discxiploj ankaux vidu viajn farojn, kiujn vi faras.

⁴For no man doeth anything in secret, and himself seeketh to be known openly. If thou doest these things, manifest thyself to the world.

⁴CXar neniu faras ion sekrete, kaj celas mem esti publike konata. Se vi faras tiajn farojn, montru vin al la mondo.

⁵For even his brethren did not believe on him.

⁵CXar liaj fratoj mem ne kredis al li.

⁶Jesus therefore saith unto them, My time is not yet come; but your time is always ready.

⁶Jesuo do diris al ili:Mia tempo ankoraux ne venis; sed via tempo cxiam estas preta.

⁷The world cannot hate you; but me it hateth, because I testify of it, that its works are evil.

⁷La mondo ne povas vin malami; sed min gxi malamas, cxar mi atestas pri gxi, ke gxiaj faroj estas malbonaj.

⁸Go ye up unto the feast: I go not up unto this feast; because my time is not yet fulfilled.

⁸Supreniru vi al la festo; mi ankoraux ne supreniras al la festo, cxar mia tempo ankoraux ne maturigxis.

⁹And having said these things unto them, he abode [still] in Galilee.

⁹Dirinte tion al ili, li restis ankoraux en Galileo.

¹⁰But when his brethren were gone up unto the feast, then went he also up, not publicly, but as it were in secret.

¹⁰Sed kiam liaj fratoj supreniris al la festo, tiam li ankaux supreniris, ne malkasxe, sed kvazaux sekrete.

¹¹The Jews therefore sought him at the feast, and said, Where is he?

¹¹La Judoj do sercxis lin cxe la festo, kaj diris:Kie li estas?

¹²And there was much murmuring among the multitudes concerning him: some said, He is a good man; others said, Not so, but he leadeth the multitude astray.

¹²Kaj farigxis multe da murmurado inter la homamasoj pri li. Unuj diris:Li estas bonulo; aliaj diris:Ne, sed li erarigas la amason.

¹³Yet no man spake openly of him for fear of the Jews.

¹³Tamen neniu parolis malkasxe pri li, pro timo antaux la Judoj.

¹⁴But when it was now the midst of the feast Jesus went up into the temple, and taught.

¹⁴Sed cxirkaux la mezo de la festo, Jesuo supreniris en la templon kaj instruis.

¹⁵The Jews therefore marvelled, saying, How knoweth this man letters, having never learned?

¹⁵Kaj la Judoj miris, dirante:Kiel cxi tiu scias skribojn, neniam lerninte?

¹⁶Jesus therefore answered them and said, My teaching is not mine, but his that sent me.

¹⁶Jesuo respondis al ili kaj diris:Mia instruado estas ne mia, sed Ties, kiu min sendis.

¹⁷If any man willeth to do his will, he shall know of the teaching, whether it is of God, or [whether] I speak from myself.

¹⁷Se iu volas plenumi Lian volon, tiu scios pri la instruado, cxu gxi estas de Dio, aux cxu mi parolas nur el mi mem.

¹⁸He that speaketh from himself seeketh his own glory: but he that seeketh the glory of him that sent him, the same is true, and no unrighteousness is in him.

¹⁸Kiu parolas el si mem, tiu celas sian propran gloron; sed kiu celas la gloron de Tiu, kiu lin sendis, tiu estas verema, kaj maljusteco ne estas en li.

¹⁹Did not Moses give you the law, and [yet] none of you doeth the law? Why seek ye to kill me?

¹⁹CXu Moseo ne donis al vi la legxon? kaj neniu el vi observas la legxon. Kial vi celas mortigi min?

²⁰The multitude answered, Thou hast a demon: who seeketh to kill thee?

²⁰La homamaso respondis:Vi havas demonon; kiu celas mortigi vin?

²¹Jesus answered and said unto them, I did one work, and ye all marvel because thereof.

²¹Jesuo respondis kaj diris al ili:Mi faris unu faron, kaj vi cxiuj miras pro tio.

²²Moses hath given you circumcision (not that it is of Moses, but of the fathers); and on the sabbath ye circumcise a man.

²²Moseo donis al vi cirkumcidon (tamen gxi estas ne de Moseo, sed de la patroj); kaj vi en la sabato cirkumcidas viron.

²³If a man receiveth circumcision on the sabbath, that the law of Moses may not be broken; are ye wroth with me, because I made a man every whit whole on the sabbath?

²³Se viro estas cirkumcidata en la sabato, por ke oni ne malobeu al la Mosea legxo, cxu vi koleras kontraux mi pro tio, ke mi tute sanigis viron en sabato?

²⁴Judge not according to appearance, but judge righteous judgment.

²⁴Ne jugxu laux sxajno, sed jugxu justan jugxon.

²⁵Some therefore of them of Jerusalem said, Is not this he whom they seek to kill?

²⁵Tiam kelkaj el la Jerusalemanoj diris:CXu li ne estas tiu, kiun oni celas mortigi?

²⁶And lo, he speaketh openly, and they say nothing unto him. Can it be that the rulers indeed know that this is the Christ?

²⁶Kaj jen li parolas maltime, kaj ili diras al li nenion. CXu eble la estraro certe scias, ke cxi tiu estas la Kristo?

²⁷Howbeit we know this man whence he is: but when the Christ cometh, no one knoweth whence he is.

²⁷Tamen ni scias, de kie cxi tiu estas; sed kiam la Kristo venos, neniu scios, de kie li estas.

²⁸Jesus therefore cried in the temple, teaching and saying, Ye both know me, and know whence I am; and I am not come of myself, but he that sent me is true, whom ye know not.

²⁸Jesuo do, instruante en la templo, ekkriis kaj diris:Vi jam min konas, kaj vi ankaux scias, de kie mi estas; kaj mi ne venis de mi mem; sed Tiu, kiu min sendis, estas vera, sed Lin vi ne konas.

²⁹I know him; because I am from him, and he sent me.

²⁹Mi Lin konas, cxar mi estas de Li; kaj Li min sendis.

³⁰They sought therefore to take him: and no man laid his hand on him, because his hour was not yet come.

³⁰Oni do celis kapti lin; sed neniu metis sur lin sian manon, cxar lia horo ankoraux ne venis.

³¹But of the multitude many believed on him; and they said, When the Christ shall come, will he do more signs than those which this man hath done?

³¹Kaj multaj el la homamaso kredis al li, kaj diris:Kiam la Kristo venos, cxu li faros pli multe da signoj, ol cxi tiu faris?

³²The Pharisees heard the multitude murmuring these things concerning him; and the chief priests and the Pharisees sent officers to take him.

³²La Fariseoj auxdis la amason murmuranta tion pri li, kaj la cxefpastroj kaj la Fariseoj sendis oficistojn, por kapti lin.

³³Jesus therefore said, Yet a little while am I with you, and I go unto him that sent me.

³³Jesuo do diris al ili:Ankoraux iom da tempo mi estas kun vi, kaj mi foriras al Tiu, kiu min sendis.

³⁴Ye shall seek me, and shall not find me: and where I am, ye cannot come.

³⁴Vi min sercxos kaj ne trovos; kaj kie mi estas, vi ne povas tien veni.

³⁵The Jews therefore said among themselves, Whither will this man go that we shall not find him? will he go unto the Dispersion among the Greeks, and teach the Greeks?

³⁵Tial la Judoj inter si diris:Kien cxi tiu iros, ke ni lin ne trovos? cxu li iros al la disjxetitoj inter la Grekoj kaj instruos la Grekojn?

³⁶What is this word that he said, Ye shall seek me, and shall not find me; and where I am, ye cannot come?

³⁶Kia diro estas tio, kion li diris:Vi min sercxos kaj ne trovos, kaj:Kie mi estas, vi ne povas tien veni?

³⁷Now on the last day, the great [day] of the feast, Jesus stood and cried, saying, If any man thirst, let him come unto me and drink.

³⁷En la lasta tago, la granda tago de la festo, Jesuo staris kaj kriis, dirante:Se iu soifas, tiu venu al mi kaj trinku.

³⁸He that believeth on me, as the scripture hath said, from within him shall flow rivers of living water.

³⁸Kiu kredas al mi, kiel la Skribo diris, el ties ventro fluos riveroj da viva akvo.

³⁹But this spake he of the Spirit, which they that believed on him were to receive: for the Spirit was not yet [given]; because Jesus was not yet glorified.

³⁹Sed tion li diris pri la Spirito, kiun estis ricevontaj tiuj, kiuj kredis al li; cxar la Spirito ankoraux ne estis donita, cxar Jesuo ankoraux ne estis glorita.

⁴⁰[Some] of the multitude therefore, when they heard these words, said, This is of a truth the prophet.

⁴⁰Iuj do el la homamaso, auxdinte tiujn vortojn, diris:Vere cxi tiu estas la Profeto.

⁴¹Others said, This is the Christ. But some said, What, doth the Christ come out of Galilee?

⁴¹Aliaj diris:CXi tiu estas la Kristo. Sed kelkaj diris:Tamen cxu el Galileo la Kristo venas?

⁴²Hath not the scripture said that the Christ cometh of the seed of David, and from Bethlehem, the village where David was?

⁴²CXu la Skribo ne diris, ke la Kristo venas el la idaro de David kaj el la vilagxo Bet-Lehxem, kie David estis?

⁴³So there arose a division in the multitude because of him.

⁴³Tiel farigxis pro li malkonsento inter la homamaso.

⁴⁴And some of them would have taken him; but no man laid hands on him.

⁴⁴Kaj iuj el ili volis kapti lin, sed neniu metis sur lin la manojn.

⁴⁵The officers therefore came to the chief priests and Pharisees; and they said unto them, Why did ye not bring him?

⁴⁵Tiam la oficistoj revenis al la cxefpastroj kaj Fariseoj, kaj cxi tiuj diris al ili:Kial vi lin ne alkondukis?

⁴⁶The officers answered, Never man so spake.

⁴⁶Respondis la oficistoj:Ankoraux neniam tiel parolis homo.

⁴⁷The Pharisees therefore answered them, Are ye also led astray?

⁴⁷La Fariseoj do respondis al ili:CXu vi ankaux estas erarigitaj?

⁴⁸Hath any of the rulers believed on him, or of the Pharisees?

⁴⁸CXu kredis al li iu el la regantoj, aux el la Fariseoj?

⁴⁹But this multitude that knoweth not the law are accursed.

⁴⁹Sed tiu homamaso, kiu ne scias la legxon, estas malbenita.

⁵⁰Nicodemus saith unto them (he that came to him before, being one of them),

⁵⁰Tiam Nikodemo (tiu, kiu venis nokte al Jesuo, estante unu el ili) diris al ili:

⁵¹Doth our law judge a man, except it first hear from himself and know what he doeth?

⁵¹CXu nia legxo jugxas iun, se antauxe oni ne auxskultis lin, kaj ne sciigxis, kion li faras?

⁵²They answered and said unto him, Art thou also of Galilee? Search, and see that out of Galilee ariseth no prophet.

⁵²Ili respondis kaj diris al li:CXu vi ankaux estas el Galileo? Esploru, kaj vidu, ke neniam el Galileo venas profeto.

⁵³And they went every man unto his own house:

⁵³Kaj cxiu iris al sia domo;