1Eta erran ciecen comparationebat-ere fin hunetaracotz ecen bethi othoitz eguin behar dela, enoyatu gabe:
1寡妇与法官的比喻
2Cioela, Iugebat cen hiri batetan Iaincoaren beldur etzenic, eta nehorçaz conturic eguiten etzuenic:
2他说：“某城里有一个法官，不惧怕 神，也不尊敬人。
3Eta cen hiri hartan emazte alhargumbat, eta ethor cedin harengana, cioela, Eguidac iustitia neure partida contrastaz.
3那城里有一个寡妇，常常来到他那里，说：‘求你给我伸冤，使我脱离我的对头！’
4Eta harc etzuen deus eguin nahi vkan dembora lucez: baina guero erran ceçan bere baithan, Iaincoaren beldur ezpanaiz-ere eta nehorçaz conturic ez eguitenagatic:
4他多次不肯，后来心里说：‘我虽然不惧怕 神，也不尊敬人，
5Badaric-ere ceren fascheria emaiten baitraut alhargun hunec, iustitia eguinen draucat, finean-ere ethorriz buruä hauts eztieçadan.
5只是因为这寡妇常常来麻烦我，就给她伸冤吧，免得她不断地来缠扰我。’”
6Eta dio Iaunac, Ençuçue cer iuge gaichto harc erraiten duen:
6主说：“你们听听这不义的法官所说的话吧。
7Bada Iaincoac eztraue iustitia eguinen bere elegitu gau eta egun hari oihuz dagozcaney, hayén alde asserretzera luçatzen badu-ere?
7难道 神不会为昼夜呼吁他的选民伸冤吗？难道 神会耽误他们吗？
8Erraiten drauçuet, ecen hayén mendequioa eguinen duela sarri. Baina guiçonaren Semea dathorrenean, eridenen othe du federic lurrean?
8我告诉你们，他要快快地给他们伸冤。然而人子来的时候，在世上找得到这种信心吗？”
9Eta erran ciecén bere buruètan iusto ciradela fida ciraden batzuey, eta berceac deus-ere estimatzen etzituzteney, comparatione haur:
9税吏和法利赛人的祷告耶稣向那些自恃为义、轻视别人的人，讲了这个比喻：
10Bi guiçon igan içan ciraden templera othoitz eguitera, bata Phariseu eta bercea publicano:
10“有两个人上圣殿去祈祷，一个是法利赛人，一个是税吏。
11Phariseuac cegoela gauça hauçaz bere baithan othoitz eguiten çuen, Iaincoá, esquerrac emaiten drauzquiat ceren ezpainaiz berce guiçon harrapariac, iniustoac, adulteroac beçala: edo publicano haur beçala-ere.
11法利赛人站着，祷告给自己听，这样说：‘ 神啊，我感谢你，我不像别人，勒索、不义、奸淫，也不像这个税吏。
12Astean biguetan eguiten diat barur, posseditzen ditudan gauça guçietaric hamarrenac emaiten citiát.
12我一个礼拜禁食两次，我的一切收入都奉献十分之一。’
13Eta publicanoac vrrun cegoela, etzituen are beguiac-ere cerurat altchatu nahi: baina bere bulharrari ceraunsón, cioela, Iauna, amatiga aquit, othoi niri bekatoreoni.
13税吏却远远站着，连举目望天也不敢，只捶着胸说：‘ 神啊，可怜我这个罪人！’
14Badiotsuet, iautsi içan dela haur iustificaturic bere etcherat, eta ez bercea: ecen bere buruä goratzen duen gucia, beheraturen da: eta bere buruä beheratzen duena, goraturen da.
14我告诉你们，这个人回去，比那个倒算为义了。因为高抬自己的，必要降卑；自己谦卑的，必要升高。”
15Eta ekarten cituzten harengana haour chipiac-ere, hec hunqui litzançat: eta hori ikus ceçatenean discipuluéc, mehatcha citzaten.
15让小孩子到我这里来（太19:13-15；可10:13-16）有人抱着婴孩到耶稣面前，要他抚摩他们。门徒看见了，就责备那些人。
16Baina Iesusec haourtchoac beregana deithuric, erran ceçan, Vtzitzaçue haourtchoac enegana ethortera, eta eztitzaçuela empatcha: ecen hunelacoén da Iaincoaren resumá.
16耶稣却叫他们过来，说：“让小孩子到我这里来，不要禁止他们，因为 神的国正属于这样的人。
17Eguiaz erraiten drauçuet, norc-ere ezpaitu recebituren Iaincoaren resumá haourtchoac beçala, eztela sarthuren hartan.
17我实在告诉你们，凡不像小孩子一样接受 神的国的，决不能进去。”
18Orduan interroga ceçan cembeit iaunec, cioela, Magistru oná, cer eguinez, vicitze eternala possedituren dut?
18有钱的人难进 神的国（太19:16-29；可10:17-30）有一个官长问耶稣：“良善的老师，我当作什么，才可以承受永生？”
19Eta erran cieçon Iesusec, Cergatic deitzen nauc ni on? nehor eztuc onic bat baicen, eta hura, Iaincoa.
19耶稣对他说：“你为什么称我是良善的呢？除了 神一位以外，没有良善的。
20Manamenduac badaquizquic, Eztuc adulteraturen, Eztuc hilen, Eztuc ebatsiren, Eztuc testimoniage falsuric erranen, Ohoraitzac eure aita eta eure ama.
20诫命你是知道的：不可奸淫，不可杀人，不可偷盗，不可作假证供，当孝敬父母。”
21Eta harc erran ceçan, Horiac guciac beguiratu citiát neure gaztetassunetic.
21他说：“这一切我从小都遵守了。”
22Eta Iesusec hori ençunic erran cieçón, Oraino gauçabat falta çaic: duán gucia sal eçac eta eman iecec paubrey: eta vkanen duc thesaurbat ceruän: eta athor, arreit niri.
22耶稣听了，就告诉他：“你还缺少一件，应当变卖你一切所有的，分给穷人，你就必定有财宝在天上，而且你还要来跟从我。”
23Eta hura gauça horiac ençunic, triste cedin: ecen guciz abratsa cen.
23他听见这话，非常忧愁，因为他十分富有。
24Eta ikussiric Iesusec hura haguitz tristetu cela, erran ceçan, Cein gaitz den onhassundunac Iaincoaren resumán sar ditecen!
24耶稣见他这样，就说：“富有的人要进 神的国，是多么难哪！
25Ecen errachago da cablebat sar dadin orratzaren çulhotic, ecen ez abratsa sar dadin Iaincoaren resumán.
25骆驼穿过针眼，比有钱的人进 神的国还容易呢。”
26Eta haur ençun vkan çutenéc erran ceçaten, Eta nor salua ahal daite?
26听见的人说：“这样，谁可以得救呢？”
27Eta harc erran ceçan, Guiçonac baithan impossible diraden gauçác, possible dirade Iaincoa baithan.
27耶稣说：“人所不能的，在 神却是可能的。”
28Eta erran ceçan Pierrisec, Huná, guc vtzi citiagu gauça guciác, eta iarreiqui gaitzaizquic hiri.
28彼得说：“你看，我们已舍弃自己所有的，跟从你了！”
29Eta harc erran ciecén, Eguiaz erraiten drauçuet, nehor eztela vtzi duenic etchea, edo aitamác, edo anayeac, edo emaztea, edo haourrac Iaincoaren resumaren causaz,
29耶稣说：“我实在告诉你们，人为 神的国撇下房屋、妻子、弟兄、父母或儿女，
30Non vnguiz guehiago recebi ezteçan dembora hunetan, eta ethorteco den seculán vicitze eternala.
30没有不在今世得许多倍，来世得永生的。”
31Eta harturic hamabiac erran ciecen, Huná, igaiten gara Ierusalemera, eta complituren çaizquió, guiçonaren Semeari Prophetéz scribatu içan diraden gauça guciac.
31第三次预言受难及复活（太20:17-19；可10:32-34）耶稣把十二门徒带到一边，对他们说：“我们现在上耶路撒冷去，先知所写的一切，都要成就在人子身上。
32Ecen Gentiley liuraturen çaye, eta escarniaturen eta iniuriaturen eta thustaturen da.
32他要被交给外族人，受戏弄，被凌辱，他们要向他吐唾沫，
33Eta açotatu duqueitenean, hilen duté: baina hereneco egunean resuscitaturen da.
33鞭打他，杀害他；第三日他要复活。”
34Eta hec gauça hautaric etzeçaten deus adi: eta ciraden hitz hauc hetaric estaliac, eta erraiten ciradenac etzituzten aditzen.
34这些话的含义对门徒是隐藏的。他们听了，一点也不明白，不知道他说的是什么。
35Eta guertha cedin hura Iericorát hurbiltzen cela, itsubat baitzén iarria bide bazterrean esque cegoela.
35治好瞎眼的人（太20:29-34；可10:46-52）耶稣走近耶利哥的时候，有一个瞎眼的人坐在路旁讨饭，
36Eta harc ençun ceçanean populua iragaiten, galde eguin ceçan, hura cer cen.
36他听见人群经过，就问是什么事。
37Eta erran cieçoten ecen Iesus Nazareno iragaiten cela.
37别人告诉他，是拿撒勒人耶稣经过。
38Orduan oihu eguin ceçan, cioela, Iesus Dauid-en semeá, auc pietate niçaz.
38他就喊叫说：“大卫的子孙耶稣啊，可怜我吧！”
39Eta aitzinean ioaiten ciradenéc mehatchatzen çutén ichil ledinçát: baina harc vnguiz oihu guehiago eguiten çuen, Dauid-en semea, auc pietate niçaz.
39在前头走的人责备他，叫他不要出声；但他越发喊叫：“大卫的子孙，可怜我吧！”
40Eta Iesusec gueldituric mana ceçan ekar lequion beregana, eta hura hurbildu içan cenean, interroga ceçan,
40耶稣站住，吩咐领他过来。等他走近，就问他：
41Cioela, Cer nahi duc daguiadan? Eta harc erran ceçan, Iauna, vistá recebi deçadan.
41“你要我为你作什么？”他说：“主啊，叫我能看见！”
42Eta Iesusec erran cieçón, recebi eçac vistá: eure fedeac saluatu au.
42耶稣说：“你就看见吧！你的信使你痊愈了。”
43Eta bertan ikus ceçan, eta hari iarreiquiten çayón, glorificatzen çuela Iaincoa: Eta populu guciac hori ikussiric eman cieçon laudorio Iaincoari.
43他立刻看见了，就跟随耶稣，颂赞 神。众人看见这事，也赞美 神。