1Eta sarthuric Iericon, iragaiten cen.
1税吏长撒该
2Eta huná, Zaccheo deitzen cen guiçombat, eta hura cen publicano principal, eta abrats:
2有一个人名叫撒该，是税吏长，又很富有。
3Eta ikussi nahiz çabilan, cein cen Iesus: eta ecin ceçaqueen gendetzearen causaz: ecen thaillu chipitaco cen.
3他想看看耶稣是怎么样的，因为人多，他又身材矮小，就看不见。
4Eta aitzinera laster eguinic igan cedin bassa ficotze batetara, hura ikus leçançat: ecen handic iragan behar çuen.
4于是他跑到前头，爬上一棵桑树，要看看耶稣，因为耶稣就要从那里经过。
5Eta leku hartara ethor cedin beçala goiti behaturic Iesusec ikus ceçan hura: eta erran cieçon, Zaccheo, haitsa lehiatuqui: ecen egun hire etchean egon behar diat.
5耶稣到了那里，往上一看，对他说：“撒该，快下来，今天我要住在你家里。”
6Orduan haur iauts cedin lehiatuqui, eta recebi ceçan hura alegueraqui.
6他就赶快下来，欢欢喜喜地接待耶稣。
7Eta hori ikussiric guciéc murmuratzen çuten, cioitela, Ecen guiçon vicitze gaichtotaco batenean sarthu cela, alogea ledinçát.
7众人看见就纷纷议论说：“他竟到罪人家里去住宿！”
8Eta han cegoela Zaccheoc erran cieçón Iaunari, Huná, neure onén erdiac, Iauna, emaiten diraizteat paubrey: eta baldin deus nehori bidegabequi edequi badraucat, rendatzen diat halaco laur.
8撒该站着对主说：“主啊，请看，我要把家财的一半分给穷人，我若敲诈了谁，就还他四倍。”
9Orduan Iesusec erran cieçón, Egun saluamendua etche huni eguin içan ciayóc, ceren haur-ere Abrahamen seme baita.
9耶稣说：“今天救恩到了这家，他也是亚伯拉罕的子孙。
10Ecen ethorri içan da guiçonaren Semea galdu içan cena bilha eta salua leçançat.
10因为人子来，是要寻找拯救失丧的人。”
11Eta hec gauça hauc ençuten cituztela, continuatzen çuen, eta erran ceçan comparationebat, ceren baitzén Ierusalemeco aldean, eta ceren vste baitzutén bertan Iaincoaren resumá manifestaturen cela.
11十个仆人的比喻（参太25:14-30）众人听这些话的时候，因为耶稣已经接近耶路撒冷，又因他们以为 神的国快要出现，他就讲了一个比喻，
12Erran ceçan bada, Guiçon noblebat parti cedin leku vrrun batetara, resuma baten conquestatzera, guero itzultzecotán.
12说：“有一个贵族往远方去要接受王位，然后回来。
13Eta deithuric hamar cerbitzari bereric, eman cietzén hamar marco, eta erran ciecén, Traffica eçaçue nathorren artean.
13他叫了自己的十个仆人来，给他们一千银币，说：‘你们拿去作生意，等到我回来。’
14Eta bere ciuitatecoéc çaritzoten gaitz, eta igor cieçoten embachadorebat guibeletic, cioitela, Eztugu nahi horrec regna deçan gure gainean.
14他本国的人却恨他，就派使者跟着去说：‘我们不愿意这个人作王统治我们。’
15Eta guertha cedin itzuli cenean resumá conquestaturic, mana baitzeçan dei lequizquion diruä eman cerauen cerbitzariac, laquiançat norc cer traffica eguin çuen.
15他得了王位回来，就吩咐把那些领了钱的仆人召来，要知道他们作生意赚了多少。
16Ethor cedin bada lehena, cioela, Iauna, hire marcoac hamar marco irabaci citic.
16第一个走过来说：‘主啊，你的一百银币，已经赚了一千。’
17Eta harc erran cieçón, Vngui duc cerbitzari oná: ceren gauça chipian leyal içan baitaiz, auc bothere, hamar hiriren gainean.
17主人说：‘好，良善的仆人，你既然在最小的事上忠心，可以有权管理十座城。’
18Eta bercea ethor cedin, cioela, Iauna, hire marcoac eguin citic borz marco.
18第二个来说：‘主啊，你的一百银币，已经赚了五百。’
19Eta harc huni-ere erran cieçón, Hi-ere aicén borz hiriren gaineco.
19主人说：‘你可以管理五座城。’
20Eta bercea ethor cedin, cioela, Iauna, huná hire marcoa, cein eduqui baitut gorderic oihal batetan:
20另一个来说：‘主啊，你看，你的一百银币，我一直保存在手巾里，
21Ecen hire beldur içan nauc, ceren baitaiz guiçon gogorra: hartzen duc eçarri eztuana, eta biltzen duc erein eztuana.
21因为我怕你，你一向是严厉的人，没有存的要提取，没有种的要收割。’
22Orduan harc erran cieçón, Eure ahotic iugeaturen aut, cerbitzari gaichtoá: bahaquian ecen guiçon gogorra naicela, hartzen dudala eçarri eztudana, eta biltzen dudala erein eztudana:
22主人说：‘可恶的仆人！我要凭你的口定你的罪。你知道我是严厉的人，没有存的要提取，没有种的要收割吗？
23Nola beraz eztuc ene diruä banquean eman, eta nic hura lucuruarequin erekarri bainuqueen?
23那你为什么不把我的钱存入银行，等我回来的时候，把它连本带利取回来呢？’
24Eta present ciradeney erran ciecen, Edequi eçoçue marcoa, eta emoçue hamar dituenari.
24他就对侍卫说：‘夺过他的一百银币，给那有一千的。’
25Eta hec erran cieçoten, Iauna, bacitic hamar marco.
25他们说：‘主啊，他已经有一千银币了。’
26Hala diotsuet, ecen duen guciari emanen çayola, eta eztuenari, duena-ere edequiren çayola.
26主人说：‘我告诉你们，凡是有的，还要给他；没有的，就算他有什么也要拿去。
27Guehiago, ene etsay nic hayén gainean regna neçan nahi vkan eztuten hec, ekatzue huna eta hil itzaçue ene aitzinean.
27至于我那些仇敌，就是不愿意我作王统治他们的，把他们拉到这里来，在我面前杀掉！’”
28Eta gauça hauc erranic, aitzinean ioaiten cen Ierusalemerat igaiten cela.
28骑驴进耶路撒冷（太21:1-9；可11:1-10；约12:12-15）耶稣讲完这些话，就往前走，上耶路撒冷去。
29Eta guertha cedin, hurbildu cenean Bethphagera eta Bethaniara, Oliuatzetaco deitzen den mendi aldera, igor baitzitzan bere discipuluetaric biga,
29将到伯法其和伯大尼，就在橄榄山那里，他差派两个门徒，
30Erraiten çuela, Çoazte çuen aurkaco burgura: hartan sarthu eta, eridenen duçue asto-vme arbat estecatua, egundano nehor gainean iarri etzayonic: hura lachaturic ekardaçue.
30说：“你们往对面的村子里去，就会看见一头从来没有人骑过的小驴，拴在那里，把它解开牵来。
31Eta baldin nehorc galde badaguiçue, Cergatic lachatzen duçue? Hunela erranen draucaçue, Ceren Iaunac hunen beharra baitu.
31如果有人问为什么解开它，你们要这样说：‘主需要它。’”
32Eta ioanic igorri içan ciradenec eriden çuten erran cerauen beçala.
32被差的人去了，发现和主所说的一样。
33Eta hec asto-vmea lachatzen çutela, erran ciecen haren iabéc, Cergatic lachatzen duçue asto-vmea?
33他们解开小驴的时候，主人问他们：“你们为什么解开它？”
34Eta hec erran ceçaten, Ceren Iaunac hunen beharra baitu.
34他们说：“主需要它。”
35Eta eraman ceçaten hura Iesusgana, eta eçarriric berén abillamenduac asto-vme gainean, eçar ceçaten gainean Iesus.
35他们把小驴牵到耶稣那里，把自己的衣服搭在上面，扶着耶稣上去。
36Eta hura cioala, hedatzen cituzten berén abillamenduac bidean.
36耶稣前行的时候，众人把自己的衣服铺在路上。
37Eta ia Oliuatzetaco mendi ondora hurbiltzen cela, has cedin discipulutze gucia alegueraz Iaincoaren laudatzen ocengui, ikussi vkan cituzten verthute guciacgatic,
37他走近耶路撒冷，快要下橄榄山的时候，全体门徒因为所看见的一切神迹，就欢乐起来，大声赞美 神，
38Erraiten çutela, Benedicatu dela Iaunaren icenean ethorten den Reguea: baquea dela ceruän eta gloria leku gorenetan.
38说：“奉主名来的王，是应当称颂的！在天上有和平，在至高之处有荣耀！”
39Orduan gendetzeco Phariseuetaric batzuc erran cieçóten, Magistruá, mehatcha itzac eure discipuluac.
39群众中有几个法利赛人对他说：“先生，责备你的门徒吧！”
40Eta harc ihardesten cuela erran ciecén, Erraiten drauçuet, baldin ichil baditez hauc, bertan harriéc oihu eguinen dutela.
40耶稣说：“我告诉你们，他们若不出声，石头都要呼叫了。”
41Eta hurbildu cenean, ikussiric hiria, nigar eguin ceçan haren gainean, cioela,
41为耶路撒冷哀哭耶稣走近耶路撒冷的时候，看见了城，就为城哀哭，
42O baldin hic berere eçagutu vkan bahitu eure iornata hunetan berere, eure baquearen gauçác! Baina orain estaliac diaudec hire beguietaric
42说：“巴不得你在这日子，知道关于你平安的事，但现在这事在你眼前是隐藏的。
43Ecen ethorriren dituc egunac hire gainera, eta eure etsayéc assetiaturen auté trancheaz, eta inguraturen, eta hersturen alde gucietaric.
43日子将到，你的仇敌必筑垒攻击你，周围环绕你，四面困住你，
44Eta arrasaturen auté hi, eta hire haour hitan barna diradenac: eta eztié vtziren hitan harria harriaren gainean: ceren ezpaituc eçagutu eure visitationearen demborá.
44要摧毁你和你里面的儿女，没有一块石头留在另一块石头上面，因为你不知道那眷顾你的时期。”
45Eta sarthuric templean, has cedin, hartan saltzen eta erosten ari ciradenén campora egoizten.
45洁净圣殿（太21:12-17；可11:15-19；约2:13-22）耶稣进了圣殿，就赶走作买卖的人，
46Ciostela, Scribatua da, Ene etchea orationetaco etchea da, eta çuec hura gaichtaguin lece eguin duçue.
46对他们说：“经上记着：‘我的殿是祷告的殿’，你们竟把它弄成贼窝了。”
47Eta iracasten ari cen egun oroz templean: eta Sacrificadore principalac eta Scribác eta populuco principalac hura hil eraci nahiz çabiltzan.
47他天天在圣殿里教导人，祭司长、经学家和民间的首领，都想杀害他；
48Baina etzutén erideiten cer eguin ahal leçaqueoten: ecen populu gucia cen attento haren ençutera.
48但他们不知道要怎样下手，因为众人都围着他，听他的教训。