1Eta guertha cedin egun hetataric batez, harc populua iracasten çuela templean, eta euangelizatzen cegoela, ethor baitzitecen Sacrificadore principalac eta Scribác, Ancianoequin,
1质问耶稣凭什么权柄作事（太21:23-27；可11:27-33）
2Eta erran cieçoten, Erraguc cer authoritatez gauça horiac eguiten dituán, edo nor den hiri authoritate hori eman drauana.
2对他说：“告诉我们，你凭着什么权柄作这些事？给你这权柄的是谁？”
3Eta ihardesten çuela Iesusec erran ciecén, Interrogaturen çaituztet nic-ere çuec gauça batez: erradaçue bada niri,
3他回答他们：“我也要问你们一句话，你们告诉我：
4Ioannesen baptismoa cerutic cen, ala guiçonetaric?
4约翰的洗礼是从天上来的，还是从人来的呢？”
5Eta hec baciharducaten berén artean, cioitela, Baldin erran badeçagu, Cerutic: erranen du, Cergatic beraz eztuçue sinhetsi hura?
5他们就彼此议论说：“如果我们说：‘是从天上来的’，他就会问：‘那你们为什么不相信他呢？’
6Eta baldin badarragu, Guiçonetaric: populu guciac lapidaturen gaitu: ecen segur daducate, Ioannes Propheta cela.
6如果我们说：‘是从人来的’，众人都会用石头打我们，因为他们都认定约翰是先知。”
7Ihardets ceçaten bada, etzaquitela nondic cen.
7于是他们回答耶稣：“我们不知道是从哪里来的。”
8Orduan Iesusec erran ciecén, Nic-ere eztrauçuet erranen cer authoritatez gauça hauc eguiten ditudan.
8耶稣说：“我也不告诉你们，我凭着什么权柄作这些事。”
9Orduán has cedin populuari comparatione hunen erraiten, Guiçon batec landa ceçan mahastibat, eta aloca ciecén hura laborariey, eta dembora lucez campoan egon cedin.
9佃户的比喻（太21:33-46；可12:1-12）于是耶稣向众人讲了这个比喻：“有一个人栽种了一个葡萄园，租给佃户，就远行去了很久。
10Eta sasoinean igor ceçan laborari hetara cerbitzaribat, mahastico fructutic lemotençat: baina hec hura cehaturic igor ceçaten hutsic.
10到了时候，园主派了一个仆人到佃户那里，叫他们把葡萄园当纳的果子交给他。佃户却打了他，放他空手回去。
11Eta continua ceçan berce cerbitzari baten igortera: baina hec haur-ere cehaturic eta gaizqui tractaturic igor ceçaten hutsic.
11园主又派另一个仆人去，佃户又打了他，并且侮辱他，也叫他空手回去。
12Eta continua ceçan herenaren igortera: baina hec haur-ere çaurthuric egotz ceçaten campora.
12于是他又派第三个去，佃户把他打伤，赶他走了。
13Orduan erran ceçan mahasti iabeac, Cer eguinen dut? igorriren dut neure seme maitea: aguian haur dacussatenean ohoraturen duté:
13葡萄园的主人说：‘怎么办呢？我要派我的爱子去，也许这一个他们会尊敬的。’
14Baina hura ikussiric laborariéc propos eduqui ceçaten, cioitela, Haur da primua: çatozte, hil deçagun haur, heretagea gure dençat.
14佃户一看他，就彼此商议说：‘这是继承产业的，让我们杀了他，那么，产业就成为我们的了。’
15Eta egotziric hura mahastitic campora, hil ceçaten. Cer bada eguinen draue hæy mahasti iabeac?
15于是他们把园主的爱子推出葡萄园外杀了。主人要怎样对待他们呢？
16Ethorriren da eta deseguinen ditu laborari hec, eta emanen draue mahastia berce batzuey. Eta haur ençun çutenean erran ceçaten, Hala guertha eztadila.
16他要来除掉这些佃户，把葡萄园租给别人。”他们听见了就说：“千万不要有这样的事发生！”
17Harc orduan hetarat behaturic dio, Cer da bada scribatua den hura, Edificaçaléc arbuyatu duten harria cantoin buru eguin içan da?
17耶稣看着他们，说：“那么，‘建筑工人所弃的石头，成了房角的主要石头’，这经文是什么意思呢？
18Harri haren gainera eroriren den gucia, çathicaturen da: eta noren gainera eroriren baita, hura du chehecaturen.
18凡是跌在那石头上的，就必摔碎；那石头掉在谁的身上，就必把他压得粉碎。”
19Orduan aiher ciraden Sacrificadore principalac eta Scribac haren gainean escuén eçartera ordu hartan berean: baina populuaren beldur citecen: ecen eçagutu vkan çutén hayén contra erran çuela comparatione haur.
19经学家和祭司长知道这比喻是针对他们说的，当时就想动手拿他，可是又害怕群众。
20Eta hura gogoatzen çutela, igor citzaten espiác iusto ciradela irudi eguiten çutela, hura hitzean hatzaman leçatençat, Gobernadorearen seignorián eta botherean eçar leçatençat.
20以纳税的事问难耶稣（太22:15-22；可12:13-17）经学家和祭司长差派奸细伪装好人去窥探耶稣，要抓着他的把柄，好把他交由总督全权裁决。
21Eta hec interroga ceçaten hura, cioitela, Magistruá, baceaquiagu vngui erraiten eta iracasten duala, eta ezagoela personara behá, baina Iaincoaren bidea eguiazqui iracasten duala.
21奸细问他：“老师，我们知道你所说所教的都对，并且不讲情面，只照着真理把 神的道教导人。
22Bide dugu eman tributic Cesari, ala ez?
22我们纳税给凯撒可以不可以？”
23Eta adituric hayén fineciá, erran ciecén, Cergatic tentatzen nauçue?
23耶稣看透他们的诡计，就对他们说：
24Eracustaçue dinerobat: norenac ditu imagina eta scribua? Eta ihardesten çutela erran ceçaten, Cesarenac.
24“给我一个银币看看，上面是谁的像，谁的名号？”他们说：“凯撒的。”
25Orduan erran ciecén, Renda ietzoçue beraz Cesaren diradenac, Cesari: eta Iaincoaren diradenac, Iaincoari.
25耶稣说：“这样，凯撒的应当归给凯撒， 神的应当归给 神。”
26Eta ecin haren hitza reprehenditu vkan duté populuaren aitzinean: eta miraz iarriric haren repostaren gainean ichil citecen.
26他们在群众面前，不能抓住耶稣的把柄，又希奇他的回答，就沉默下来。
27Orduan hurbil cequizquion Sadduceu batzu (ceinéc vkatzen baituté resurrectionea) eta interroga ceçaten.
27人复活后不娶不嫁（太22:23-33；可12:18-27）撒都该人向来否认有复活的事，他们当中有几个人来问耶稣：
28Cioitela, Magistruá, Moysesec scribatu diraucuc, Baldin cembeiten anayea hil badadi emazte duelaric, eta haourric gabe hil badadi, har deçan haren anayeac haren emaztea, eta eguin dieçón leinu bere anayeri.
28“老师，摩西曾写给我们说：‘如果一个人娶了妻子，还没有儿女就死了，他弟弟就应当娶他的妻子，为哥哥立后。’
29Bada çazpi anaye içan dituc, eta hetaric lehena emazte harturic hil içan duc, haourric gabe.
29从前有兄弟七人，头一个娶了妻子，没有孩子就死了。
30Eta har ciecán hura bigarrenac, hura-ere hil cidian haourric gabe.
30第二个、
31Guero herenac har cieçán hura, eta halaber çazpiec-ere: eta etzeçatean haourric vtzi, eta hil cituán.
31第三个，也娶过她；七个都是这样，都没有留下孩子就死了。
32Eta gucién ondoan hil ciedián emaztea-ere.
32后来那女人也死了。
33Resurrectionean bada hetaric ceinen emazte içanen da? ecen çazpiéc vkan dié hura emazte
33那么，这女人在复活的时候，要作哪一个的妻子呢？因为七个人都娶过她。”
34Orduan ihardesten çuela erran ciecén Iesusec, Mundu hunetaco haourréc hartzen duté ezconçaz eta hartzen dirade.
34耶稣说：“这世界的人又娶又嫁，
35Baina secula haren, eta hiletaco resurrectionaren vkaiteco digne eridenen diradenéc, eztuté harturen ezconçaz, ez eztirade harturen.
35但配得那世界的，又配从死人中复活的人，也不娶也不嫁。
36Ecen guehiagoric ecin hil daitezque: ecen Aingueruèn pare dirade: eta Iaincoaren seme dirade, resurrectionezco seme diradenaz gueroz.
36他们和天使一样，不能再死；既然是复活了的人，就是 神的儿女了。
37Eta hilac resuscitatzen diradela, Moysesec-ere eracutsi vkan du berro aldean, dioenean Iauna dela Abrahamen Iaincoa, eta Isaac-en Iaincoa, eta Iacob-en Iaincoa.
37至于死人复活的事，摩西在荆棘篇上提过，他称主是亚伯拉罕的 神、以撒的 神、雅各的 神；
38Bada Iaincoa ezta hilena, baina viciena: ecen guciac hari vici çaizquio.
38 神不是死人的 神，而是活人的 神，因为在他那里的人都是活的。”
39Eta ihardesten çutela Scribetaric batzuc erran ceçaten, Magistruá, vngui erran duc.
39经学家中有几个说：“老师，你说得好。”
40Eta guehiagoric etziraden ausartzen deusez haren interrogatzera.
40从此他们再不敢问他什么了。
41Eta erran ciecén, Nola erraiten duté Christ Dauid-en seme dela?
41大卫称基督为主（太22:41-45；可12:35-37）耶稣问他们：“人怎么能说基督是大卫的子孙呢？
42Ikussiric ecen Dauid-ec berac dioela Psalmuén liburuän, Erran drauca Iaunac ene Iaunari, Iar adi ene escuinean,
42大卫自己在诗篇上说：‘主对我的主说：你坐在我的右边，
43Eçar ditzaquedano hiré etsayac hire oinén scabella.
43等我使你的仇敌作你的脚凳。’
44Dauid-ec beraz Iaun hura deitzen du, eta nola da haren semé?
44大卫既然称他为主，他又怎会是大卫的子孙呢？”
45Eta populu guciac ençuten çuela, erran ciecén bere discipuluey.
45提防经学家（太23:1-36；可12:38-40）众人听着的时候，耶稣对门徒说：
46Beguirauçue Scriba arropa lucequin ebili nahi diradenetaric, eta on dariztenetaric salutationey merkatuetan, eta lehen cadirey synagoguetan, eta lehen placey banquetetan.
46“你们要提防经学家，他们好穿长袍走来走去，喜欢人在巿中心向他们问安，并且喜欢会堂里的高位、筵席上的首座。
47Ceinéc iresten baitituzte ema alhargunén etcheac, are luçaqui othoitz eguin irudiz: hec recebituren duté damnatione handiagoa.
47他们吞没了寡妇的房产，又用冗长的祷告作掩饰。这等人必受更重的刑罚。”