1Egun hetan, gucizco gendetze handia cen becala, eta ezpaitzuten cer ian leçaten, dei citzan beregana Iesusec bere discipuluac, eta erran ciecen,
1给四千人吃饱的神迹（太15:32-39）
2Compassione dut populuaz: ecen ia hirur egun du enequin daudela, eta eztuté cer ian deçaten.
2“我怜悯这一群人，因为他们和我在一起已经有三天，没有什么吃的了。
3Eta baldin igor baditzat baruric cein bere etcherat, flacaturen dirade bidean: ecen horietaric batzu vrrundanic ethorri içan dirade.
3如果我叫他们散开，饿着肚子回家去，他们会在路上晕倒，因为有人是从很远的地方来的。”
4Eta ihardets cieçoten bere discipuluéc, Nondic hauc hemen nehorc ressasia ahal litzaque oguiz desertuan?
4门徒回答：“在这旷野地方，从哪里能找食物叫这些人吃饱呢？”
5Eta interroga citzan, Cembat ogui dituçue? Eta hec erran ceçaten, Çazpi.
5他问他们：“你们有多少饼？”他们说：“七个。”
6Orduan mana ceçan populua iar ledin lurrean: eta harturic çazpi oguiac, gratiác rendatu eta, hauts citzan, eta eman cietzen bere discipuluey, presenta litzatençat: eta presentatu cituzten populuaren aitzinean.
6耶稣吩咐群众坐在地上；拿起那七个饼，祝谢了，擘开递给门徒，叫他们摆开；门徒就摆在众人面前，
7Bacituzten halaber arrain guti batzu, eta gratiác rendaturic, erran ceçan hec-ere presenta litzaten.
7他们还有几条小鱼，耶稣祝了福，就吩咐把这些也摆开。
8Ian ceçaten bada, eta ressasia citecen: eta altcha citzaten çathi soberatuetaric çazpi sasquitara.
8众人都吃了，并吃饱了。他们把剩下的零碎收拾起来，装满了七个大篮子。
9Eta ian çutenac ciraden laur millaren inguruä, guero eman ciecén congit.
9当时人数约有四千。耶稣解散了群众，
10Eta bertan uncira sarthuric bere discipuluequin, ethor cedin Dalmanutha bazterretara.
10就立刻和门徒上了船，来到大玛努他地区。
11Eta ethor citecen Phariseuac, eta has citecen harequin iharduquiten, hari cembeit signoren cerutic galdez caizcala, hura tentatzen çutela.
11求耶稣显神迹（太16:1-4）法利赛人出来，跟耶稣辩论；他们想试探他，求他显个从天上来的神迹。
12Orduan barnadanic bere spirituan suspirio eguinic, erran ceçan, Cergatic generatione haur signo galdez dago? eguiaz diotsuet generatione huni signoric etzayola emanen.
12耶稣灵里深深地叹息，说：“这世代为什么总是寻求神迹？我实在告诉你们，决不会有神迹显给这个世代的！”
13Eta hec vtziric, vncian berriz sarthuric iragan cedin berce aldera.
13于是他离开他们，又上船往对岸去了。
14Eta ogui hartzera discipuluey ahanz cequién: eta oguibat baicen etzutén berequin vncian.
14提防法利赛人和希律的酵（太16:5-12）门徒忘了带饼，船上除了一个饼，身边没有别的了。
15Eta mana citzan, cioela, Gogoauçue eta beguira çaitezte Phariseuén altchagarritic, eta Herodesen altchagarritic.
15耶稣嘱咐他们说：“你们要小心，提防法利赛人的酵和希律的酵！”
16Eta baciharducaten elkarren contra, cioitela, Ceren oguiric eztugun da hori.
16门徒彼此议论说：“这是因为我们没有饼吧？”
17Eta hori eçagutu çuenean Iesusec, erran ciecen, Cer diharducaçue, ceren oguiric eztuçuen? oraino eztuçue consideratzen ez aditzen? oraino gogortua duçue çuen bihotza.
17耶稣知道了，就说：“为什么议论没有饼这件事呢？你们还不知道，还不明白吗？你们的心还是这么迟钝吗？
18Beguiac dituçuelaric, eztacussaçue? eta beharriac dituçuelaric, eztançuçue? eta etzarete orhoit?
18你们有眼不能看，有耳不能听吗？你们不记得吗？
19Borz oguiac hautsi nerauztenean borz milla guiçoney cembat sasqui çathiz beteric altchatu centuzten? Diotsate, Hamabi.
19我擘开那五个饼给五千人吃，你们收拾的零碎装满了几个篮子呢？”他们说：“十二个。”
20Eta çazpiac laur milla guiçoney hautsi nerauztenean cembat sasqui çathiz betheric altchatu centuzten? Eta hec erran cieçoten, Çazpi.
20“那七个饼分给四千人吃，你们收拾的零碎装满了几个大篮子呢？”他们说：“七个。”
21Eta erran ciecén, Nola eztuçue aditzen?
21耶稣说：“你们还不明白吗？”
22Eta ethor cedin Bethsaidara: eta presenta cieçoten itsubat, eta othoitz ceguioten, hura hunqui leçan.
22治好伯赛大瞎眼的人后来他们到了伯赛大，有人带了一个瞎眼的人到他跟前，求耶稣摸他。
23Orduan itsuaren escua harturic, eraman ceçan burgutic campora: eta haren beguietara thu eguinic, eta escuac haren gainean eçarriric, interroga ceçan, deus balacussanez.
23耶稣拉着他的手，领他到村外，吐唾沫在他的眼睛上，又用双手按在他的身上，问他：“你看见什么没有？”
24Eta harc beguiac altchaturic erran ceçan, Badiacusquiat guiçonac, ecen ohartzen nitziayec arboreac diruditela dabiltzala.
24他往上一看，说：“我看见人了！看见他们好像树走来走去。”
25Guero berriz eçar citzan escuac haren beguién gainean, eta berriz goiti beha eraci cieçón: eta senda cedin, eta ikusten cituen vrrundanic-ere claroqui guciac.
25于是耶稣再按手在他的眼睛上，他定睛一看，就复原了，样样都看得清楚了。
26Orduan Iesusec igor ceçan hura bere etcherát, cioela, Ezadila burgura sar, eta nehori ezterroala burguän.
26耶稣叫他回家去，说：“连这村子你也不要进去。”
27Eta Iesus eta haren discipuluac handic ilkiric ethor citecen Philipperen Cesarea deitzen deneco burguètara: eta bidean interroga citzan bere discipuluac, ciostela, Nor naicela ni dioite guiçonéc?
27彼得承认耶稣是基督（太16:13-16、20；路9:18-21）耶稣和门徒出去，要到该撒利亚．腓立比附近的村庄。在路上他问门徒说：“人说我是谁？”
28Eta hec ihardets ceçaten, Ioannes Baptista, eta bercéc Elias, eta bercéc Prophetetaric bat.
28他们回答：“有人说是施洗的约翰；有人说是以利亚；还有人说是先知里的一位。”
29Orduan harc dioste, Eta çuec ni nor naicela dioçue? Eta ihardesten duela Pierrisec diotsa, Hi aiz Christ.
29他又问他们说：“那么你们呢？你们说我是谁？”彼得回答：“你就是基督。”
30Orduan debeta citzan mehatchurequin nehori hura ezlerroten harçaz.
30耶稣郑重地嘱咐他们，不要把他的事告诉人。
31Eta has cedin hayén iracasten, ecen behar cela guiçonaren Semeac anhitz suffri leçan, eta reproba ledin Ancianoéz, eta Sacrificadore principaléz, eta Scribéz, eta hil ledin, eta hereneco egunean resuscita ledin.
31耶稣预言受难及复活（太16:21-28；路9:22-27）于是他教导他们，人子必须受许多苦，被长老、祭司长和经学家弃绝、杀害，三天后复活。
32Eta claroqui propos hunez minçatzen cen. Orduan apparta ceçan Pierrisec, eta has cequión reprotchatzen.
32耶稣坦白地说了这话，彼得就把他拉到一边，责怪他。
33Eta harc itzuliric, eta bere discipuluetarat behaturic reprotcha ceçan Pierris, cioela, Guibelerat adi eneganic Satan: ecen eztituc aditzen Iaincoaren diraden gauçác, baina guiçonén diradenac.
33耶稣转过身来，望着门徒，斥责彼得说：“撒但，退到我后面去！因为你不思念 神的事，只思念人的事。”
34Guero populua beregana deithuric bere discipuluequin, erran ciecén, Norc-ere nahi baitu ene ondoan ethorri, renuntia beça bere buruäz, eta har beça bere crutzea, eta berrait niri.
34于是把众人和门徒都叫过来，对他们说：“如果有人愿意跟从我，就应当舍己，背起他的十字架来跟从我。
35Ecen norc-ere nahi vkanen baitu bere vicia saluatu, galduren du hura: baina norc-ere galduren baitu bere vicia enegatic eta Euangeliogatic, saluaturen du hura.
35凡是想救自己生命的，必丧掉生命；但为我和福音牺牲生命的，必救了生命。
36Ecen cer probetchu du guiçonac, baldin mundu gucia irabaz badeça, eta bere arimá gal badeça?
36人就是赚得全世界，却赔上自己的生命，有什么好处呢？
37Edo cer emanen du guiçonac bere arimaren recompensamendutan?
37人还能用什么换回自己的生命呢？
38Ecen norc-ere ahalque içanen baita niçaz eta ene hitzéz generatione adultera eta bekatore hunetan, guiçonaren Semea-ere ahalque içanen da harçaz, dathorrenean bere Aitaren glorián Aingueru sainduequin.
38在淫乱罪恶的世代，凡把我和我的道当作可耻的，人子在他父的荣耀里，和圣天使一起降临的时候，也必把他当作可耻的。”