1Erraiten cerauen halaber, Eguiaz erraiten drauçuet, ecen badiradela hemen present diradenotaric batzu, herioa dastaturen eztutenic, Iaincoaren resumá bothererequin ethorriric dacusqueiteno.
1耶稣又对他们说：“我实在告诉你们，站在这里的，有人在没有尝过死味以前，必定看见 神的国带着能力降临。”
2Eta sey egunen buruän har citzan Pierris, eta Iacques eta Ioannes, eta eraman citzan mendi gora batetara appart hec berac, eta transfigura cedin hayén aitzinean.
2在山上改变形象（太17:1-13；路9:28-36）过了六天，耶稣带着彼得、雅各、约翰，领他们悄悄地上了高山，在他们面前改变了形象。
3Eta haren abillamenduac argui citecen, eta haguitz churit elhurra beçala, halaca non bolaçalec lurraren gainean ecin hain churi eguin baileçaque.
3他的衣服闪耀发光，极其洁白，地上漂布的没有能漂得这样白的。
4Guero aguer cequién Elies Moysesequin, eta minço ciraden Iesusequin.
4又有以利亚和摩西向他们显现，并且跟耶稣谈话。
5Orduan Pierrisec hitza harturic diotsa Iesusi, Magistruá, on duc gu hemen garén: eguin ditzagun bada hirur tabernacle, bat hire, eta bat Moysesen, eta bat Eliasen.
5彼得对耶稣说：“拉比，我们在这里真好！我们可以搭三个帐棚，一个为你，一个为摩西，一个为以利亚。”
6Eta cer minço cen etzaquian: ecen icituac ciraden.
6彼得不知道该说什么才好，因为他们都非常害怕。
7Eta eguin cedin hodeybat hec estali cituenic: eta ethor cedin vozbat hodeyetic, cioela, Haur da ene Seme maitea: huni beha çaquizquiote.
7有一片云彩来，笼罩他们，又有声音从云中出来：“这是我的爱子，你们要听他。”
8Eta bertan inguru behaturic, etzeçaten ikus nehor guehiagoric, Iesus bera baicen berequin
8门徒立刻周围观看，再也看不见别的人，只见耶稣单独和他们在一起。
9Eta hec menditic iausten ciradela, mana citzan, nehori ezlietzoten erran ikussi cituzten gauçác, guiçonaren Semea hiletaric resuscitatu licenean baicen.
9他们下山的时候，耶稣吩咐他们，人子从死人中复活之前，不要把所看见的告诉人。
10Eta hec erran haur eduqui ceçaten berac baithan, elkarri galde eguiten ceraucatela, cer erran nahi çuen, hiletaric resuscitatze harc.
10门徒把这句话记在心里，又彼此讨论从死人中复活是什么意思。
11Guero interroga ceçaten, ciotela, Cergatic dioite Scribéc ecen Elias lehen ethorri behar dela?
11他们就问耶稣：“经学家为什么说以利亚必须先来呢？”
12Eta harc ihardesten çuela erran ciecen, Segur Eliasec lehen ethorriric bere staturaco ditu gauça guciac: eta scribatua den beçala guiçonaren Semeaz, behar da anhitz suffri deçan, eta ezdeusetan eduqui dadin.
12耶稣说：“以利亚固然要先来复兴一切，但圣经为什么又记载人子要受许多苦，被人藐视呢？
13Baina erraiten drauçuet ecen Elias ethorri içan dela, eta hari eguin nahi ceraucaten gucia, eguin draucatela, harçaz scribatua den beçala.
13其实我告诉你们，以利亚已经来了，他们却任意待他，正如经上指着他所说的。”
14Eta discipuluetara ethorriric, ikus ceçan gendetze handibat hayén inguruän, eta Scribéc hequin ciharducatela.
14治好癫痫病的小孩（太17:14-21；路9:37-42）他们回到门徒那里，看见一大群人围着他们，又有经学家和他们辩论。
15Eta bertan gendetze gucia, hura ikussiric, spanta cedin: eta harengana laster eguinez saluta ceçaten.
15众人看见了耶稣，都很惊奇，就跑上前去向他问安。
16Orduan interroga citzan Scriba hec, Cer diharducaçue çuen artean?
16他问他们：“你们和他们辩论什么？”
17Eta ihardesten çuela gendetzecoetaric batec, erran ceçan, Magistruá, ekarri diat neure semea hiregana, ceinec baitu spiritu mutubat.
17群众当中有一个回答他：“老师，我把我的儿子带到你这里来，他被哑巴鬼附着。
18Eta non-ere har baiteça, çathicatzen dic: eta orduan haguna diarioc, eta garrascots bere hortzez eguiten dic, eta eyarthu dihoac: eta erran diraueat hire discipuluey egotz leçaten campora, eta ecin eguin dié.
18无论在哪里，鬼抓住他，把他摔倒，他就口吐白沫，咬牙切齿，浑身僵硬。我请你的门徒把鬼赶出去，他们却办不到。”
19Eta harc ihardesten çuela erran ceçan, O natione sinheste gabea, noizdrano finean çuequin içanen naiz? noizdrano finean supportaturen çaituztet? ekarçue hura enegana.
19耶稣回答他们：“唉！不信的世代啊！我跟你们在一起到几时呢？我要忍受你们到几时呢？把他带到我这里来吧。”
20Orduan ekar ceçaten harengana: eta ikussi çuenean, bertan spirituac çathica ceçan hura, eta lurrera eroriric iraulzcatzen cen haguna lariola.
20他们就把孩子带到他跟前。那鬼一见耶稣，就立刻使孩子抽了一阵疯，倒在地上，流着唾沫打滚。
21Orduan interroga ceçan Iesusec haren aita, Cembat dembora du haur heldu çayola? Eta harc diotsa, Haourra-danic.
21耶稣问他父亲：“这事临到他有多久了？”他说：“从小就是这样。
22Eta anhitzetan sura egotzi dic eta vrera, deseguin leçançat: baina deus ahal badaguic, hel aquigu, guçaz compassione harturic.
22鬼常常把他扔在火里水中，要毁灭他。如果你能作什么，求你可怜我们，帮助我们。”
23Eta Iesusec erran cieçón, Baldin hori sinhets ahal badeçac, gauça guciac dituc possible sinhesten duenaren.
23耶稣对他说：“‘如果你能’（“如果你能”有些抄本作“你若能信”）──对于信的人，什么都能！”
24Eta bertan haour aitác oihuz cegoela nigarrequin erran ceçan, Sinhesten diat, Iauna, hel aquio ene incredulitateari.
24孩子的父亲立刻喊着说：“我信！但我的信心不够，求你帮助我。”
25Eta ikussiric Iesusec ecen populua lasterca elkarganatzen cela, mehatcha ceçan spiritu satsua, ciotsala, Spiritu mutuá eta gorrá, nic aut manatzen, Ilki adi horrenganic, eta guehiagoric ez adila sar hori baithan.
25耶稣看见群众围拢了来，就斥责那污鬼说：“聋哑的鬼，我吩咐你从他身上出来，不要再进去。”
26Eta spiritua oihu eguinic eta hura gaizqui çathicaturic, ilki cedin: eta haourra hila beçalaca cedin, hala non anhitzec erraiten baitzuten ecen hil cela.
26那鬼大声喊叫，使孩子重重地抽了一阵疯，就出来了。孩子好像死了一样，所以许多人都说：“他死了！”
27Baina Iesusec harén escua harturic, chuchent ceçan hura, eta iaiqui cedin.
27但耶稣拉着他的手，扶他起来，他就站起来了。
28Eta etchean sarthu cenean, bere discipuluéc interroga ceçaten appart, Cergatic guc hura ecin campora egotzi dugu?
28耶稣进了屋子，门徒私下问他说：“为什么我们不能把那污鬼赶出去呢？”
29Eta erran ciecén, Deabru mota hura bercela ecin ilki daite orationez eta barurez baicen.
29耶稣对他们说：“这一类的鬼，非用祷告是赶不出去的。”
30Eta handic ilkiric, elkarrequin çabiltzan Galilean gaindi: eta etzuen nahi nehorc iaquin leçan.
30第二次预言受难及复活（太17:22-23；路9:43-45）他们从那里出去，经过加利利，耶稣不想让人知道，
31Ecen iracasten cituen bere discipuluac, eta ciosten, Guiçonaren Semea liuraturen da guiçonén escuetara, eta hilen duté: baina hilic, hereneco egunean resuscitaturen da.
31因为他正在教导门徒。他又对他们说：“人子将要被交在人的手里，他们要杀害他，死后三天他要复活。”
32Baina hec erran haur etzuten aditzen, eta beldur ciraden haren interrogatzera.
32门徒不明白这话，又不敢问他。
33Eta ethor cedin Capernaumera: eta etchera cenean, interroga citzan, Cer bidean iharduquiten cenduten elkarren artean?
33门徒争论谁最大（太18:1-5；路9:46-48）他们来到迦百农。在屋里的时候，耶稣问他们：“你们在路上争论什么？”
34Eta hec ichil citecen: ecen elkarren contra iharduqui çutén bidean, cein cen berceac baino handiagoa.
34门徒一声不响，因为他们在路上彼此争论谁为大。
35Eta iarri cenean, dei citzan hamabiac, eta erran ciecén, Baldin nehor lehen içan nahi bada, gucietaco azquenén içanen da, eta gucien cerbitzari.
35耶稣坐下，叫十二门徒来，对他们说：“谁想为首，就该作众人中最末的一个，作众人的仆人。”
36Eta haourtchobat harturic eçar ceçan hayen artean, eta hura bessoetara harturic, erran ciecén,
36于是拉过一个小孩子来，叫他站在门徒中间，又把他抱起来，对他们说：
37Norc-ere hunelaco haourtchoetaric bat recebituren baitu ene icenean, ni recebitzen nau: eta norc-ere ni recebitzen bainau, eznau ni recebitzen, baina ni igorri nauena.
37“凡因我的名接待一个这样的小孩子的，就是接待我；凡接待我的，不是接待我，而是接待那差我来的。”
38Eta ihardets cieçón Ioannesec, cioela, Magistruá, ikussi diagu cembeit hire icenean deabruac campora egoizten cituenic, cein ezpeitarreicu guri: eta debetatu diagu hura, ceren ezpetarreicu guri.
38反对与赞成（路9:49-50）约翰对耶稣说：“老师，我们看见有一个人奉你的名赶鬼，就禁止他，因为他不跟从我们。”
39Eta Iesusec dio, Ezteçaçuela hura debeta: ecen ezta nehor ene icenean verthuteric eguiten duenic, eta bertan niçaz gaizqui minça ahal daitenic.
39耶稣说：“不要禁止他，因为没有人能奉我的名行了神迹，又立刻毁谤我。
40Ecen gure contra eztena, gure alde da.
40不反对我们的，就是赞成我们的。
41Ecen norc-ere edatera emanen baitrauçue beirebat vr ene icenean, ceren Christenac çareten, eguiaz diotsuet, eztuela galduren bere saria.
41无论谁因你们有属基督的名分，给你们一杯水喝的，我实在告诉你们，他决不会失掉赏赐。
42Eta norc-ere scandalizaturen baitu ni baithan sinhesten duten chipi hautaric bat, hobe luque errota harribat haren leppoaren inguruän eçar ledin, eta itsassora egotz ledin.
42坚拒犯罪（太18:6-9；路17:1-2）“如果有人使一个信我的小弟兄犯罪，倒不如在他的颈项上拴一块大磨石投在海里。
43Eta baldin eure escuac trebuca eraciten bahau, trenca eçac hura: hobe duc hire, escu bakoitzdun vicitzean sar adin, ecen ez bi escuac dituala: gehennara ioan adin, behin-ere iraunguiten ezten sura.
43如果你的一只手使你犯罪，就把它砍下来。你身体残废进永生，总比有两只手下到地狱，进入那不灭的火里好得多。
44Non hayén harra ezpaita hiltzen, eta sua ez iraunguiten.
44（有些抄本有第44节：“在那里虫是不死的，火是不灭的。”）
45Eta baldin eure oinac trebuca eraciten, bahau, trenca eçac hura, hobe duc hire, mainguric vicitzean sar adin, ecen ez bi oinac dituala gehennara egotz adin, behin-ere iraunguiten ezten sura.
45如果你的一只脚使你犯罪，就把它砍下来。你瘸腿进永生，总比你有两只脚而被丢在地狱里好得多。
46Non hayen harra ezpaita hiltzen, eta sua ez iraunguiten.
46（有些抄本有第46节：“在那里虫是不死的，火是不灭的。”）
47Eta baldin eure beguiac trebuca eraciten bahau, idocac hura, hobe duc hire, begui bakoitzdun Iaincoaren resumán sar adin, ecen ez bi beguiac dituala suco gehennara egotz adin:
47如果你的一只眼睛使你犯罪，就把它挖出来。你只有一只眼睛进 神的国，总比你有两只眼睛而被丢在地狱里好得多，
48Non hayén harra ezpaita hiltzen, eta sua ez iraunguiten.
48在那里虫是不死的，火是不灭的。
49Ecen batbedera suz gacituren da: eta sacrificio gucia gatzez gacituren da.
49每一个人必被火当盐来腌。（有些抄本在此有“各祭物必用盐来腌”一句；也有些抄本只有附注的一句，而没有正文的一句）
50Gauça ona da gatza, baina baldin gatza gueçat badadi cerçaz hura gacituren duçue? Auçue ceuróc baithan gatz, eta baque auçue elkarren artean.
50盐是好的，但如果失了味，可以用什么使它再咸呢？你们自己里面应当有盐，彼此和睦。”