1Orduan Iesus minça cequien gendetzey eta bere discipuluey.
1经学家和法利赛人有祸了(可12:38-39;路20:45-46)
2Cioela, Moysesen cadirán iarten dirade Scribác eta Phariseuac:
2“经学家和法利赛人坐在摩西的座位上,
3Cerere bada erranen baitrauçue beguira deçaçuen, beguira eçaçue eta eguiçue: baina hayén obrén araura eztaguiçuela: ecen erraiten duté, eta ez eguiten.
3所以凡他们吩咐你们的,你们都要遵守,但不可效法他们的行为,因为他们只会说而不去作。
4Ecen carga piçuac eta iassan ecin daitezquenac biltzen dituzté, eta eçarten guiçonén soinetara: baina bere erhiaz hunqui nahi eztituzté.
4他们把重担捆起来,压在人的肩头上,但自己连一个指头也不肯动。
5Eta bere obra guciac eguiten dituzté guiçonéz ikus ditecençát: ecen çabaltzen dituzté bere philacterioac, eta luçatzen dituzté bere veztimendetaco bazterrac.
5他们所作的一切,都是要作给人看:他们把经文的匣子做大了,衣服的繸子做长了;
6Eta on darizté lehen placey banquetetan, eta lehen cadirey synagoguetan,
6他们喜欢筵席上的首位、会堂里的高位;
7Eta salutationey merkatuetan, eta guiçonéz deithu içateari Magistruá, Magistruá.
7又喜欢人在市中心向他们问安,称呼他们‘拉比’。
8Baina çuec etzaiteztela dei Magistru: ecen bat da çuen doctora, Christ: eta çuec gucioc, anaye çarete.
8然而你们不要被人称为‘拉比’,因为只有一位是你们的老师,你们都是弟兄。
9Eta çuen aita ezteçaçuela nehor dei lurrean: ecen bat da çuen Aita, ceruètan dena.
9不要称呼地上的人为父,因为只有一位是你们的父,就是天父。
10Eta etzaiteztela dei doctor: ecen bat da çuen doctora, Christ.
10你们也不要被人称为师傅,因为只有一位是你们的师傅,就是基督。
11Baina çuen artean handién dena, biz çuen cerbitzari.
11你们中间最大的,必作你们的仆人。
12Ecen bere buruä goraturen duena, beheraturen da: eta bere buruä beheraturen duena, goraturen da.
12凡高抬自己的,必被降卑;凡自己谦卑的,必被升高。
13Baina maledictione çuen gainean Scriba eta Phariseu hypocritác: ceren ersten baituçue ceruètaco resumá guiçonén aitzinean: ecen çuec etzarete sartzen, eta sartzen diradenac eztituçue vtziten sartzera.
13“虚伪的经学家和法利赛人哪,你们有祸了!你们在人面前关了天国的门,自己不进去,连正要进去的人,你们也不准他们进去。
14Maledictione çuen gainean Scriba eta Phariseu hypocritác, ecen iresten dituçue ema alhargunén etcheac, are luçaqui othoitz eguin irudiz: halacotz duçue condemnatione handiagoa recebituren.
14(有些抄本有第14节:“虚伪的经学家和法利赛人哪,你们有祸了!你们吞没了寡妇的房产,假装作冗长的祷告,所以你们必受更重的刑罚。”)
15Maledictione çuen gainean Scriba eta Phariseu hypocritác, ecen itsassoa eta leihorra inguratzen dituçue, proselytobat daguiçuençát, eta eguin denean, gehennaco seme eguiten duçue dobláz ceuroc baino areago.
15“虚伪的经学家和法利赛人哪,你们有祸了!你们走遍海洋陆地,要使一个人入教;当他入了教,你们却使他沦为地狱之子,比你们更甚。
16Maledictione çuen gainean guidari itsuác, ceinéc baitioçue, Norc-ere iuraturen baitu templeaz, ezta deus: baina norc-ere iuraturen baitu templeco vrrheaz, çordun da.
16“你们这些瞎眼的向导有祸了!你们说:‘凡指着圣所而起的誓,是没有用的;但指着圣所的金子而起的誓,就必须遵守。’
17Erhoác eta itsuác, cein da handiago vrrhea, ala vrrhea sanctificatzen duen templea?
17你们这些瞎眼的愚昧人哪,到底是金子大,还是使金子成圣的圣所大呢?
18Eta erraiten duçue, norc-ere iuraturen baitu aldareaz, ezta deus: baina norc-ere iuraturen baitu haren gainean den oblationeaz, çordun da.
18你们又说:‘凡指着祭坛所起的誓,是没有用的;但指着坛上的祭物所起的誓,就必须遵守。’
19Erhoác eta itsuác, cein da handiago oblationea, ala oblationea sanctificatzen duen aldarea?
19瞎眼的人哪!到底是祭物大,还是使祭物成圣的祭坛大呢?
20Beraz aldareaz iuratzen duenac, iuratzen du harçaz, eta haren gainean diraden gauça guciéz.
20所以,凡指着祭坛起誓的,他就是指着祭坛和坛上的一切起誓;
21Eta norc-ere iuratzen baitu templeaz, iuratzen du harçaz, eta hartan habitatzen denaz.
21指着圣所起誓的,就是指着圣所和住在那里的 神起誓;
22Eta iuratzen duenac ceruäz, iuratzen du Iaincoaren thronoaz eta haren gainean iarriric dagoenaz.
22指着天起誓的,就是指着 神的宝座和坐在宝座上的起誓。
23Maledictione çuen gainean Scriba eta Phariseu hypocritác: ecen detchematzen dituçue menta eta anisa eta cuminoa, eta vtziten dituçue Legueco gauça piçuagoac, hala nola, iugemendua eta misericordia eta leyaltatea: gauça hauc eguin behar ciraden, eta hec ez vtzi.
23“虚伪的经学家和法利赛人哪,你们有祸了!你们把薄荷、茴香、芹菜,献上十分之一,却忽略律法上更重要的,就如正义、怜悯和信实;这些更重要的是你们应当作的,但其他的也不可忽略。
24Guidari itsuác, eltzoa irazten duçue: eta camelua iresten.
24你们这些瞎眼的向导啊,你们把蚊虫滤出来,却把骆驼吞下去。
25Maledictione çuen gainean Scriba eta Phariseu hypocritác: ecen coparen eta plataren campoco aldea chahutzen duçue: baina barnetic dirade arrauberiaz, eta eccessez betheac.
25“虚伪的经学家和法利赛人哪,你们有祸了!你们洗净杯盘的外面,里面却装满了抢夺和放荡。
26Phariseu itsuá, chahu eçac lehenic coparen eta plataren barnecoa, hayén campocoa-ere chahu dadinçát.
26瞎眼的法利赛人哪,先把杯和盘的里面洗净,好使外面也可以干净。
27Maledictione çuen gainean Scriba eta Phariseu hypocritác: ecen sepulchre churituac irudi duçue, hec campotic eder eracusten dirade: baina barnetic hilén heçurrez eta satsutassun oroz betheac dirade.
27“虚伪的经学家和法利赛人哪,你们有祸了!你们好像粉饰了的坟墓,外面好看,里面却装满了死人的骨头和各样的污秽;
28Halaber çuec-ere campotic guiçoney eracusten çarete iusto, baina barnean hypocrisiaz eta iniquitatez betheac çarete.
28照样,你们外面看来像义人,里面却充塞着虚伪和不法。
29Maledictione çuen gainean Scriba eta Phariseu hypocritác: ecen Prophetén sepulchreac edificatzen dituçue, eta iustoén monumentac ornatzen.
29“虚伪的经学家和法利赛人哪,你们有祸了!你们建造先知的墓,修饰义人的碑,
30Eta dioçue, Baldin gure aitén egunetan içan baguina, ezquinén hayén lagun içanen Prophetén odolean.
30并且说:‘我们若活在我们祖先的时代,决不会与他们一同流先知的血。’
31Halatan testificatzen duçue ceurón buruén contra, ecen Prophetác hil dituztenén seme çaretela.
31这样,你们就指证自己是杀害先知的人的子孙了。
32Çuec-ere betha eçaçue çuen aitén neurria.
32那么,去完成你们祖先的罪孽吧!
33Sugueác, vipera castác, nola itzuriren çaizquiote gehennaco iugemenduari?
33你们这些蛇,这些毒蛇所生的啊,你们怎能逃脱地狱的刑罚呢?
34Halacotz huná, nic igorten ditut çuetara Prophetác eta Çuhurrac eta Scribác eta hetaric batzu hilen dituçue eta crucificaturen: eta hetaric batzu açotaturen dituçue çuen synagoguetan, eta persecutaturen hiritic hirira:
34因此,我差派先知、智慧人和经学家到你们那里;有些你们要杀害又钉在十字架上,有些你们要在会堂里鞭打,从一个城赶逐到另一个城。
35Dathorrençát çuén gainera lurraren gainean issuri içan den odol iusto guçia, Abel iustoaren odoletic, Zacharia Barachiaren semearen odoleranocoa, cein hil vkan baituçue templearen eta aldarearen artean.
35所以,从义人亚伯的血起,到巴拉加的儿子撒迦利亚的血为止,他就是你们在圣所和祭坛中间所杀的,所有义人在地上所流的血,都要归在你们身上。
36Eguiaz diotsuet, ethorrico dirade gauça hauc guciac natione hunen gainera.
36我实在告诉你们,这一切都必临到这个世代。
37Ierusalem, Ierusalem, Prophetác hiltzen eta hiregana igorriac lapidatzen dituaná, cembatetan bildu nahi vkan ditut hire haourrac, oilloac bere chitoac hegalen azpira biltzen dituen beçala, eta ezpaituc nahi vkan?
37为耶路撒冷叹息(参路13:34-35)“耶路撒冷,耶路撒冷啊,你杀害先知,又用石头把奉派到你们那里的人打死。我多次想招聚你的儿女,好像母鸡招聚小鸡到翅膀底下,只是你们不愿意。
38Horrá, guelditzen çaiçue çuen etchea desert.
38你看,你们的家必成为荒场,留给你们。
39Ecen badiotsuet, eznauçue ikussiren hemendic harát derraqueçueno, Benedicatu dela Iaunaren icenean ethorten dena.
39我告诉你们,从今以后,你们一定见不到我,直等到你们说:‘奉主名来的,是应当称颂的。’”