1Ang tagsatagsa ka manggialamon nga babaye magatukod sa iyang balay; Apan ang buangbuang magaguba niana uban sa iyang mga kamot.
1敬畏 神大有倚靠智慧婦人建立家室,愚妄婦人親手拆毀。
2Kadtong nagalakat sa iyang pagkatul-id nahadlok kang Jehova; Apan kadtong sukwahi sa iyang dalan nagatamay kaniya.
2行事正直的,敬畏耶和華;行為乖僻的,卻藐視他。
3Diha sa baba sa buangbuang mao ang usa ka bunal alang sa iyang pagkamapahitas-on; Apan ang mga ngabil sa manggialamon magabantay kanila.
3愚妄人的口中長出驕傲的枝子;智慧人的嘴唇,能保障自己。
4Sa dapit diin walay mga vaca, ang pasungan mahinlo; Apan ang dakung abut pinaagi sa kusog sa vaca.
4沒有耕牛,槽頭乾淨;出產豐盛,卻是憑著牛的力量。
5Ang usa ka matinumanon nga saksi dili mobakak; Apan ang bakakon nga saksi magapamulong ug mga bakak.
5誠實的證人不說謊話;虛偽的證人吐出謊言。
6Ang usa ka mayubiton magapangita sa kaalam ug dilimakakaplag niini; Apan ang kahibalo masayon alang kaniya nga may salabutan.
6好譏笑人的尋找智慧,卻尋不著;聰明人尋找知識,卻輕易得著。
7Lakaw ngadto sa atubangan sa usa ka tawong buangbuang, Ug ikaw dili makakaplag diha kaniya sa mga ngabil sa kahibalo.
7你當離開愚昧人,因為你不會從他的嘴裡曉得知識。
8Ang kaalam sa buotan mao ang pagsabut sa iyang dalan; Apan ang binuang sa mga buangbuang mao ang paglimbong.
8精明人的智慧能分辨自己的道路;愚昧人的愚妄卻欺騙自己。
9Ang mga buang magatiaw-tiaw lamang sa halad-tungod-sa-sala; Apan sa taliwala sa mga matarung adunay maayong kabubut-on.
9愚妄人譏笑贖愆祭,正直人中間卻有恩寵。
10Ang kasingkasing mahibalo sa iyang kaugalingong kapaitan; Ug walay usa ka dumuloong nga moambit sa kalipay niini.
10人的苦楚,只有自己心裡知道;心中的喜樂,外人也不能分享。
11Ang balay sa tawong dautan pagagun-obon; Apan ang balong-balong sa matarung pagapauswagon.
11惡人的家必毀壞,正直人的帳棚卻必興盛。
12Adunay usa ka dalan nga daw matarung alang sa usa ka tawo; Apan ang katapusan niana mao ang mga dalan sa kamatayon.
12有一條路,人以為是正路,走到盡頭卻是死亡之路。
13Bisan diha sa pagkatawa ang kasingkasing magamasulub-on; Ug ang katapusan sa kalipay mao ang kagul-anan.
13人在喜笑中,心裡也會有痛苦;歡樂的結局,會是愁苦。
14Ang nagabalik sa pagpakasala sa kasingkasing pagapun-on uban sa iyang kaugalingong mga paagi; Ug ang usa ka maayong tawo matagbaw gikan sa iyang kaugalingon.
14心中背道的,必飽嘗自己行為的惡果;善人也因自己所行的,得到善報。
15Ang walay-pagtagad motoo sa tagsatagsa ka pulong; Apan ang mabinantayon nga tawo magatan-aw pag-ayo sa iyang paglakaw.
15愚蒙人凡話都信;精明的人卻步步謹慎。
16Ang usa ka tawong manggialamon mahadlok, ug magapahilayo gikan sa dautan; Apan ang buang mapangahason sa iyang kaugalingon nga may pagdaut ug siya masaligon.
16智慧人敬畏耶和華(“智慧人敬畏耶和華”或譯:“智慧人恐懼戰兢”),遠離惡事;愚昧人卻驕傲自恃。
17Siya nga dili masuko magahimo sa kabuangan; Ug ang usa ka tawo nga dautan ug mga paagi ginadumtan.
17輕易動怒的,行事愚妄;心懷詭計的人,被人恨惡。
18Ang walay-pagtagad makapanunod sa binuang; Apan ang mga buotan pagapurongpurongan sa kahibalo.
18愚蒙人得愚妄為產業;精明的人以知識為冠冕。
19Ang tawong dautan moyukbo sa atubangan sa maayo; Ug ang dautan, diha sa mga ganghaan sa matarung.
19壞人必俯伏在好人面前,惡人必俯伏在義人門口。
20Ang kabus ginadumtan bisan sa iyang kaugalingong silingan; Apan ang dato may daghang mga higala.
20窮人連鄰舍也厭惡他;財主卻有很多人愛他。
21Kadtong nagatamay sa iyang isigkatawo nagapakasala; Apan kadtong may kalooy sa ka bus, malipayon siya.
21藐視鄰舍的,是為有罪;恩待貧窮人的,是為有福。
22Wala ba mangasayup kadtong nagamugna ug dautan? Apan ang puangod ug kamatuoran anaa kanila nga nagamugna ug maayo.
22圖謀惡事的,不是走錯了嗎?謀求善事的,必得慈愛和誠實。
23Diha sa tanang buhat adunay bunga; Apan ang sulti sa mga ngabil nagapadulong lamang ngadto sa kawalad-on nga tuman.
23一切勞苦都有益處,嘴上空談引致貧窮。
24Ang purongpurong sa mga manggialamon mao ang ilang mga bahandi; Apan ang binuang sa mga buang mao lamang ang kabuangan.
24智慧人的冠冕是他們的財富;愚昧人的愚妄,始終是愚妄。
25Ang matuod nga saksi nagaluwas ug mga kalag; Apan kadtong nagapamulong sa kabakakan nagalimbong.
25作真見證的,救人性命;吐出謊言的,以詭詐害人。
26Diha sa pagkahadlok kang Jehova mao ang malig-on nga pagsalig; Ug ang iyang mga anak adunay usa ka dapit nga dalangpanan.
26敬畏耶和華的,大有倚靠;他的子孫也有避難所。
27Ang pagkahadlok kang Jehova maoy usa ka tuburan sa kinabuhi, Aron nga ang tawo makalikay gikan sa mga lit-ag sa kamatayon.
27敬畏耶和華是生命的泉源,能使人避開死亡的網羅。
28Diha sa panon sa katawohan anaa ang himaya sa hari; Apan diha sa kawalad-on sa katawohan anaa ang kalaglagan sa principe.
28君王的榮耀在於人民眾多,帝王的沒落由於國民寡少。
29Kadtong mahinay nga masuko may dakung salabutan; Apan kadtong madali-dalion sa espiritu nagabayaw sa kabuangan.
29不輕易動怒的,十分聰明;輕易動怒的,大顯愚妄。
30Ang usa ka malinawong kasingkasing maoy kinabuhi sa unod; Apan ang kasina mao ang pagkadunot sa kabukogan.
30心裡平靜,可使身體健康;但嫉妒能使骨頭朽爛。
31Kadtong nagadagmal sa kabus nagatamay sa iyang Magbubuhat; Apan kadtong may kalooy sa hangul nagatahud kaniya,
31欺壓貧寒的,就是辱罵造他的主;恩待窮苦人的,就是尊敬造他的主。
32Ang dautan giunlod ngadto sa kahiladman tungod sa iyang buhat nga dautan; Apan ang matarung may usa ka dalangpanan sa iyang kamatayon.
32惡人必因自己所行的惡事被推倒,義人死的時候仍有所倚靠。
33Ang kaalam magapuyo diha sa kasingkasing niadtong may salabutan; Apan kadtong anaa sa sulod sa mga buang mapadayag sa iyang kaugalingon .
33智慧居於聰明人的心中;愚昧人心裡所存的,人所周知(“愚昧人心裡所存的,人所周知”有古譯本作“愚昧人心中一無所知”)。
34Ang pagkamatarung nagabayaw sa usa ka nasud; Apan ang sala maoy usa ka kaulawan sa bisan unsang katawohan.
34正義使國家興盛,罪惡是人民的羞辱。
35Ang kalooy sa hari anaa sa usa ka sulogoon nga nagabuhat sa pagkamaalamon; Apan ang iyang kaligutgut anaa batok niadtong nagapakaulaw.
35明慧的臣僕,為王喜悅;貽羞的僕人,遭王震怒。