1 Mynegodd Ahab i Jesebel y cwbl yr oedd Elias wedi ei wneud, a'i fod wedi lladd yr holl broffwydi �'r cleddyf.
1耶洗別尋索以利亞的性命亞哈把以利亞所行的一切,和他用刀殺死眾先知的一切事,都告訴了耶洗別。
2 Yna anfonodd Jesebel negesydd i ddweud wrth Elias, "Fel hyn y gwnelo'r duwiau i mi, a rhagor, os na fyddaf wedi gwneud dy einioes di fel einioes un ohonynt hwy erbyn yr amser hwn yfory."
2耶洗別就差派一個使者去見以利亞說:“明天這個時候,如果我不使你的性命,像那些人一樣,願神明懲罰我,並且加倍懲罰我。”
3 Ofnodd yntau a dianc am ei einioes nes dod i Beerseba, oedd yn perthyn i Jwda.
3以利亞逃往何烈山以利亞害怕,就起來,逃命去了。他到了猶大的別是巴,就把自己的僕人留在那裡。
4 Gadawodd ei was yno, ond aeth ef yn ei flaen daith diwrnod i'r anialwch. Pan oedd yn cymryd seibiant dan ryw bren banadl, deisyfodd o'i galon am gael marw, a dywedodd, "Dyma ddigon bellach, O ARGLWYDD; cymer f'einioes, oherwydd nid wyf fi ddim gwell na'm hynafiaid."
4他自己卻在曠野走了一天的路,來到一棵羅騰樹下,就坐在那裡求死,說:“耶和華啊,現在已經夠了,求你取我的性命吧,因為我並不比我的列祖好。”
5 Ond wedi iddo orwedd a chysgu dan ryw bren banadl, dyna angel yn ei gyffwrdd ac yn dweud wrtho, "Cod, bwyta."
5他躺在那棵羅騰樹下,睡著了。忽然有一位天使拍他,說:“起來,吃吧!”
6 A phan edrychodd, wrth ei ben yr oedd teisen radell a ffiolaid o ddu373?r; a bwytaodd ac yfed ac ailgysgu.
6他張眼一看,只見頭旁有用炭火烤的餅和一瓶水。他就起來吃喝,然後又躺下去。
7 Daeth yr angel yn �l eilwaith a'i gyffwrdd a dweud, "Cod, bwyta, rhag i'r daith fod yn ormod iti."
7耶和華的使者第二次回來拍他,說:“起來吃吧!因為你要走的路程太遠了。”
8 Cododd yntau a bwyta ac yfed; a cherddodd yn nerth yr ymborth hwnnw am ddeugain diwrnod a deugain nos, hyd at Horeb, mynydd Duw.
8於是他起來吃喝,靠著那食物的力量,他走了四十晝夜,直走到 神的山,就是何烈山。
9 Yno aeth i ogof i aros, a daeth gair yr ARGLWYDD ato gan ddweud, "Beth a wnei di yma, Elias?"
9耶和華以微聲向以利亞說話他在那裡進了一個洞,就在洞裡過夜。耶和華的話臨到他,說:“以利亞啊,你在這裡幹甚麼?”
10 Dywedodd yntau, "B�m i'n selog iawn dros ARGLWYDD Dduw y Lluoedd; cefnodd yr Israeliaid ar dy gyfamod, a bwrw d'allorau i lawr, a lladd dy broffwydi �'r cleddyf; myfi'n unig sydd ar �l, ac y maent yn ceisio f'einioes innau."
10他說:“我為耶和華萬軍的 神大發熱心,因為以色列人背棄了你的約,拆毀了你的祭壇,用刀殺死了你的眾先知,只剩下我一個人,他們還在尋索,要取去我的性命。”
11 Yna dywedwyd wrtho, "Dos allan a saf ar y mynydd o flaen yr ARGLWYDD." A dyma'r ARGLWYDD yn dod heibio. Bu gwynt cryf nerthol, yn rhwygo mynyddoedd a dryllio creigiau, o flaen yr ARGLWYDD; nid oedd yr ARGLWYDD yn y gwynt. Ar �l y gwynt bu daeargryn; nid oedd yr ARGLWYDD yn y ddaeargryn. Ar �l y ddaeargryn bu t�n; nid oedd yr ARGLWYDD yn y t�n.
11耶和華說:“你出來站在山上,在我耶和華面前。”那時,耶和華從那裡經過。在耶和華面前有強烈的大風,山崩石碎,但耶和華不在風中;風過以後有地震,但耶和華也不在地震中;
12 Ar �l y t�n, distawrwydd llethol.
12地震過後有火,耶和華也不在火中;火後有低微柔和的聲音。
13 Pan glywodd Elias, lapiodd ei wyneb yn ei fantell a mynd i sefyll yng ngenau'r ogof; a daeth llais yn gofyn iddo, "Beth a wnei di yma, Elias?"
13以利亞聽見了,就用自己的外衣蒙著臉,走出來,站在洞口。忽然有聲音向他說:“以利亞啊,你在這裡幹甚麼?”
14 Atebodd yntau, "B�m i'n selog iawn dros ARGLWYDD Dduw y Lluoedd; cefnodd yr Israeliaid ar dy gyfamod, a bwrw d'allorau i lawr, a lladd dy broffwydi �'r cleddyf; myfi'n unig sydd ar �l, ac y maent yn ceisio f'einioes innau."
14以利亞說:“我為耶和華萬軍的 神大發熱心,因為以色列人背棄了你的約,拆毀了你的祭壇,用刀殺了你的眾先知,只剩下我一個人,他們還在尋索,要取去我的性命。”
15 Dywedodd yr ARGLWYDD wrtho, "Dos yn �l i gyfeiriad anialwch Damascus, a phan gyrhaeddi, eneinia Hasael yn frenin ar Syria,
15以利亞奉命返回大馬士革耶和華對他說:“你離去吧,從你來的路回到大馬士革的曠野去。你到了那裡,就要膏哈薛作亞蘭王。
16 a Jehu fab Nimsi yn frenin ar Israel, ac Eliseus fab Saffat o Abel-mehola yn broffwyd yn dy le.
16又要膏寧示的孫子耶戶作以色列王,還要膏亞伯.米何拉人沙法的兒子以利沙接續你作先知。
17 Pwy bynnag fydd yn dianc rhag cleddyf Hasael, bydd Jehu yn ei ladd; pwy bynnag fydd yn dianc rhag cleddyf Jehu, bydd Eliseus yn ei ladd.
17將來逃得過哈薛的刀的,必被耶戶殺死;逃得過耶戶的刀的,必被以利沙殺死。
18 Ond gadawaf yn weddill yn Israel y saith mil sydd heb blygu glin i Baal, na'i gusanu."
18但我在以色列人中留下七千人,他們全是未曾向巴力屈過膝的,也未曾與巴力親過嘴的。”
19 Wedi iddo ymadael oddi yno, cafodd Eliseus fab Saffat yn aredig, a deuddeg gwedd o'i flaen, ac yntau gyda'r ddeuddegfed. Wrth fynd heibio, taflodd Elias ei fantell drosto.
19以利亞呼召以利沙於是以利亞離開那裡去了。他遇見沙法的兒子以利沙正在耕田。在他面前有十二對牛,他自己正在趕著第十二對牛。以利亞走過他那裡去,把自己的外衣披在以利沙身上。
20 Gadawodd yntau'r ychen a rhedeg ar �l Elias a dweud, "Gad imi ffarwelio �'m tad a'm mam, ac mi ddof ar dy �l."
20以利沙就撇下那些牛,跑在以利亞的後面,說:“請你允許我與父母親吻別,然後我就跟隨你。”以利亞對他說:“你回去吧!我向你作了甚麼呢?”
21 Dywedodd wrtho, "Dos yn �l; beth a wneuthum i ti?" Aeth yntau'n �l a chymryd y wedd ychen a'u lladd, a berwi'r cig � g�r yr ychen, a'i roi i'r bobl i'w fwyta. Yna fe ddilynodd Elias a gweini arno.
21以利沙就離開他回去了。他牽了一對牛來宰了,用套牛的器具把牛煮熟,就分給眾人,他們都吃了。然後以利沙就起來,跟隨以利亞,服事他。