1 Fy mab, os rhoddaist wystl i'th gymydog, neu fynd yn feichiau i ddieithryn,
1HIJO mío, si salieres fiador por tu amigo, Si tocaste tu mano por el extraño,
2 a chael dy rwymo gan dy eiriau dy hun, a'th ddal gan eiriau dy enau,
2Enlazado eres con las palabras de tu boca, Y preso con las razones de tu boca.
3 yna gweithreda fel hyn, fy mab, ac achub dy hun: gan dy fod yn llaw dy gymydog, dos ar frys ac ymbil �'th gymydog;
3Haz esto ahora, hijo mío, y líbrate, Ya que has caído en la mano de tu prójimo: Ve, humíllate, y asegúrate de tu amigo.
4 paid � rhoi cwsg i'th lygaid na gorffwys i'th amrannau;
4No des sueño á tus ojos, Ni á tus párpados adormecimiento.
5 achub dy hun fel ewig o afael yr heliwr, neu aderyn o law yr adarwr.
5Escápate como el corzo de la mano del cazador, Y como el ave de la mano del parancero.
6 Ti ddiogyn, dos at y morgrugyn, a sylwa ar ei ffordd a bydd ddoeth.
6Ve á la hormiga, oh perezoso Mira sus caminos, y sé sabio;
7 Er nad oes ganddo arweinydd na rheolwr na llywodraethwr,
7La cual no teniendo capitán, Ni gobernador, ni señor,
8 y mae'n darparu ei gynhaliaeth yn yr haf, yn casglu ei fwyd amser cynhaeaf.
8Prepara en el verano su comida Y allega en el tiempo de la siega su mantenimiento.
9 O ddiogyn, am ba hyd y byddi'n gorweddian? Pa bryd y codi o'th gwsg?
9Perezoso, ¿hasta cuándo has de dormir? ¿Cuándo te levantarás de tu sueño?
10 Ychydig gwsg, ychydig hepian, ychydig blethu dwylo i orffwys,
10Un poco de sueño, un poco de dormitar, Y cruzar por un poco las manos para reposo:
11 a daw tlodi arnat fel dieithryn creulon, ac angen fel gu373?r arfog.
11Así vendrá tu necesidad como caminante, Y tu pobreza como hombre de escudo.
12 Un dieflig, un drwg, sy'n taenu geiriau dichellgar,
12El hombre malo, el hombre depravado, Anda en perversidad de boca;
13 yn wincio �'i lygad, yn pwnio �'i droed, ac yn gwneud arwyddion �'i fysedd.
13Guiña de sus ojos, habla con sus pies, Indica con sus dedos;
14 Ei fwriad yw gwyrdroi, cynllunio drwg yn wastad, a chreu cynnen.
14Perversidades hay en su corazón, anda pensando mal en todo tiempo; Enciende rencillas.
15 Am hynny daw dinistr arno yn ddisymwth; fe'i dryllir yn sydyn heb fodd i'w arbed.
15Por tanto su calamidad vendrá de repente; Súbitamente será quebrantado, y no habrá remedio.
16 Chwe pheth sy'n gas gan yr ARGLWYDD, saith peth sy'n ffiaidd ganddo:
16Seis cosas aborrece Jehová, Y aun siete abomina su alma:
17 llygaid balch, tafod ffals, dwylo'n tywallt gwaed dieuog,
17Los ojos altivos, la lengua mentirosa, Las manos derramadoras de sangre inocente,
18 calon yn cynllunio oferedd, traed yn prysuro i wneud drwg,
18El corazón que maquina pensamientos inicuos, Los pies presurosos para correr al mal,
19 gau dyst yn dweud celwydd, ac un sy'n codi cynnen rhwng perthnasau.
19El testigo falso que habla mentiras, Y el que enciende rencillas entre los hermanos.
20 Fy mab, cadw orchymyn dy dad; paid ag anwybyddu cyfarwyddyd dy fam;
20Guarda, hijo mío, el mandamiento de tu padre, Y no dejes la enseñanza de tu madre:
21 clyma hwy'n wastad yn dy galon, rhwym hwy am dy wddf.
21Atalos siempre en tu corazón, Enlázalos á tu cuello.
22 Fe'th arweiniant ple bynnag yr ei, a gwylio drosot pan orffwysi, ac ymddiddan � thi pan gyfodi.
22Te guiarán cuando anduvieres; cuando durmieres te guardarán; Hablarán contigo cuando despertares.
23 Oherwydd y mae gorchymyn yn llusern, a chyfarwyddyd yn oleuni, a cherydd disgyblaeth yn arwain i fywyd,
23Porque el mandamiento es antorcha, y la enseñanza luz; Y camino de vida las reprensiones de la enseñanza:
24 ac yn dy gadw rhag gwraig cymydog a rhag gweniaith y ddynes estron.
24Para que te guarden de la mala mujer, De la blandura de la lengua de la extraña.
25 Paid � chwennych ei phrydferthwch, a phaid � gadael i'w chiledrychiad dy ddal;
25No codicies su hermosura en tu corazón, Ni ella te prenda con sus ojos:
26 oherwydd gellir cael putain am bris torth, ond y mae gwraig rhywun arall yn chwilio am fywyd brasach.
26Porque á causa de la mujer ramera es reducido el hombre á un bocado de pan; Y la mujer caza la preciosa alma del varón.
27 A all dyn gofleidio t�n yn ei fynwes heb losgi ei ddillad?
27¿Tomará el hombre fuego en su seno, Sin que sus vestidos se quemen?
28 A all dyn gerdded ar farwor heb losgi ei draed?
28¿Andará el hombre sobre las brasas, Sin que sus pies se abrasen?
29 Felly y bydd yr un sy'n mynd at wraig ei gymydog; ni all unrhyw un gyffwrdd � hi heb gosb.
29Así el que entrare á la mujer de su prójimo; No será sin culpa cualquiera que la tocare.
30 Oni ddirmygir lleidr pan fo'n dwyn i foddhau ei chwant, er ei fod yn newynog?
30No tienen en poco al ladrón, cuando hurtare Para saciar su alma teniendo hambre:
31 Pan ddelir ef, rhaid iddo dalu'n �l seithwaith, a rhoi'r cyfan sydd ganddo.
31Empero tomado, paga las setenas, Da toda la sustancia de su casa.
32 Felly, y mae'r godinebwr yn un disynnwyr, ac yn ei ddifetha'i hun wrth wneud hynny;
32Mas el que comete adulterio con la mujer, es falto de entendimiento: Corrompe su alma el que tal hace.
33 caiff niwed ac amarch, ac ni ddil�ir ei warth.
33Plaga y vergüenza hallará; Y su afrenta nunca será raída.
34 Oherwydd y mae eiddigedd yn cynddeiriogi gu373?r priod, ac nid yw'n arbed pan ddaw cyfle i ddial;
34Porque los celos son el furor del hombre, Y no perdonará en el día de la venganza.
35 ni fyn dderbyn iawndal, ac nis bodlonir, er cymaint a roddi.
35No tendrá respeto á ninguna redención; Ni querrá perdonar, aunque multipliques los dones.