1نام نیک بهتر از عطر گرانبها و روز مرگ بهتر از روز تولد است.
1A good name is better than precious ointment; and the day of death than the day of one's birth.
2با مردم در ماتم شریک شدن بهتر از رفتن به ضیافت است، چون عاقبت همه می میرند، بهتر است تا که زنده هستیم، در فکر مردن باشیم.
2It is better to go to the house of mourning, than to go to the house of feasting: for that is the end of all men; and the living will lay it to his heart.
3اندوه بهتر از خنده است، زیرا غمگینی آئینۀ دل را صیقل می کند.
3Sorrow is better than laughter: for by the sadness of the countenance the heart is made better.
4شخص دانا در مورد مرگ می اندیشد، ولی مرد احمق در پی عیش و نوش است.
4The heart of the wise is in the house of mourning; but the heart of fools is in the house of mirth.
5انتقاد یک شخص دانا بهتر از تعریف یک مرد احمق است.
5It is better to hear the rebuke of the wise, than for a man to hear the song of fools.
6خنده ای احمقان مانند صدای تَرَق تَرَق خار در آتشِ زیر دیگ، بی معنی است.
6For as the crackling of thorns under a pot, so is the laughter of the fool: this also is vanity.
7اگر شخص حکیم به کسی آزار برساند، جهالت می کند و اگر رشوت بگیرد، به شخصیت خود صدمه می زند.
7Surely oppression maketh a wise man mad; and a gift destroyeth the heart.
8انتهای کار از شروع آن بهتر است.
صبر و شکیبائی نیکوتر از غرور می باشد.
8Better is the end of a thing than the beginning thereof: and the patient in spirit is better than the proud in spirit.
9بزودی خشمگین نشوید، زیرا کسی که زود قهر می شود احمق است.
9Be not hasty in thy spirit to be angry: for anger resteth in the bosom of fools.
10هیچگاه نپرسید: «چرا دوران گذشته بهتر از حال حاضر بود؟» زیرا این گونه سوال، عاقلانه نیست.
10Say not thou, What is the cause that the former days were better than these? for thou dost not enquire wisely concerning this.
11حکمت زیادتر از میراث قدر دارد و هر کسی باید از حکمت برخوردار باشد.
11Wisdom is good with an inheritance: and by it there is profit to them that see the sun.
12گرچه پول و ثروت به انسان امنیت مالی مهیا می کند، اما حکمت فضیلت زیادتر دارد، زیرا به صاحبان خود زندگی می بخشد.
12For wisdom is a defence, and money is a defence: but the excellency of knowledge is, that wisdom giveth life to them that have it.
13کارهای خدا را ببینید؛ چه کسی می تواند ماهیت چیزی را طوریکه خدا ساخته است، تغییر بدهد؟
13Consider the work of God: for who can make that straight, which he hath made crooked?
14در وقت خوشبختی خوش باشید و هنگام سختی فراموش نکنید که خوبی و بدی از جانب خدا است و کسی نمی داند که بعد از او چه حوادثی در دنیا رخ می دهد.
14In the day of prosperity be joyful, but in the day of adversity consider: God also hath set the one over against the other, to the end that man should find nothing after him.
15در این زندگی بیهوده و کوتاهِ خود بسیار چیزها را دیده ام. یک شخص نیک در جوانی می میرد، اما یک فرد شریر با وجود بدی هایش سالهای درازی زندگی می کند.
15All things have I seen in the days of my vanity: there is a just man that perisheth in his righteousness, and there is a wicked man that prolongeth his life in his wickedness.
16پس بیش از حد، نیک کردار و با حکمت نباشید، مبادا نابود شوید.
16Be not righteous over much; neither make thyself over wise: why shouldest thou destroy thyself ?
17و باید بسیار شریر و احمق هم نباشید، مبادا مرگ نابهنگام نصیب تان شود.
17Be not over much wicked, neither be thou foolish: why shouldest thou die before thy time?
18در هیچ کدام آن ها افراط نکنید. اگر از خدا بترسید، در هر مورد شما را موفق می سازد.
18It is good that thou shouldest take hold of this; yea, also from this withdraw not thine hand: for he that feareth God shall come forth of them all.
19حکمت، انسان را از ده حاکمی که در یک شهر زندگی می کنند، تواناتر و قویتر می سازد.
19Wisdom strengtheneth the wise more than ten mighty men which are in the city.
20در دنیا هیچ کسی نیست که عادل باشد و گناه نکند.
20For there is not a just man upon earth, that doeth good, and sinneth not.
21به همه چیزهائی که گفته می شوند، گوش ندهید، مبادا دشنام خدمتگار تان را که به شما می دهد، بشنوید.
21Also take no heed unto all words that are spoken; lest thou hear thy servant curse thee:
22خود تان می دانید که شما هم بارها به دیگران دشنام داده اید.
22For oftentimes also thine own heart knoweth that thou thyself likewise hast cursed others.
23من با حکمت خود تمام اینها را آزمودم و سعی کردم که دانا و عاقل باشم، اما بجائی نرسیدم.
23All this have I proved by wisdom: I said, I will be wise; but it was far from me.
24مفهوم زندگی را کسی نمی داند، زیرا از سویۀ ذهنی ما دور و دانستن آن برای ما خیلی دشوار است.
24That which is far off, and exceeding deep, who can find it out?
25با آنهم وقت خود را صرف مطالعه و تحقیق نمودم و تصمیم گرفتم که حکمت بیاموزم تا به سوالات خود جوابی پیدا کنم و برایم ثابت شد که شرارت و حماقت کار مردم احمق و دیوانه است.
25I applied mine heart to know, and to search, and to seek out wisdom, and the reason of things, and to know the wickedness of folly, even of foolishness and madness:
26فهميدم که زنی که دل فریبکار دارد تلختر از مرگ است. عشق او مانند دامی است که مردان را گرفتار می سازد و بازوانش مانند کمندی آن ها را به بند می کشد. کسی که خدا از او راضی باشد، می تواند از دام او نجات یابد، اما شخص گناهکار گرفتارش می شود.
26And I find more bitter than death the woman, whose heart is snares and nets, and her hands as bands: whoso pleaseth God shall escape from her; but the sinner shall be taken by her.
27حکیم می گوید: «پس از آنکه همه چیز را از هر جهت تحقیق کردم، یک چیز دیگر را هم دریافتم و آن اینست: از بین هزار نفر یک مرد را یافتم، اما از بین شان یک زن را هم نیافتم.پس به این نتیجه رسیدم که خدا انسان را راست آفرید، اما ایشان کشفیات دلخواه خویش را طلبیدند.»
27Behold, this have I found, saith the preacher, counting one by one, to find out the account:
28پس به این نتیجه رسیدم که خدا انسان را راست آفرید، اما ایشان کشفیات دلخواه خویش را طلبیدند.»
28Which yet my soul seeketh, but I find not: one man among a thousand have I found; but a woman among all those have I not found.
29Lo, this only have I found, that God hath made man upright; but they have sought out many inventions.