¹زن دانا خانۀ خود را آباد می کند، اما زن نادان با دست خود خانۀ خود را خراب می سازد.

¹Toda mulher sábia edifica a sua casa; a insensata, porém, derruba-a com as suas mãos.

²کسانی که با صداقت رفتار می نمایند، از خداوند می ترسند، ولی اشخاص بدکار او را تحقیر می کنند.

²Quem anda na sua retidão teme ao Senhor; mas aquele que é perverso nos seus caminhos despreza-o.

³پُر حرفی شخص احمق را به زحمت می اندازد، اما سخنان مرد دانا او را محافظت می کند.

³Na boca do tolo está a vara da soberba, mas os lábios do sábio preservá-lo-ão.

⁴اگر گاو نباشد، انبار از غله خالی می ماند، با نیرو و قوت گاو محصول فراوان به دست می آید.

⁴Onde não há bois, a manjedoura está vazia; mas pela força do boi há abundância de colheitas.

⁵شاهد امین دروغ نمی گوید، اما از دهان شاهد غلط دروغ می بارد.

⁵A testemunha verdadeira não mentirá; a testemunha falsa, porém, se desboca em mentiras.

⁶کسی که همه چیز را مسخره می کند، هرگز نمی تواند، حکمت را بیابد، ولی شخص فهیم به آسانی آن را به دست می آورد.

⁶O escarnecedor busca sabedoria, e não a encontra; mas para o prudente o conhecimento é fácil.

⁷از مردم احمق دوری کن، زیرا چیزی ندارند که به تو یاد بدهند.

⁷Vai-te da presença do homem insensato, pois nele não acharás palavras de ciência.

⁸حکمتِ شخص عاقل راهنمای او است، اما حماقتِ افراد احمق باعث گمراهی آن ها می شود.

⁸A sabedoria do prudente é entender o seu caminho; porém a estultícia dos tolos é enganar.

⁹آدم های احمق از گناه کردن دست نمی کشند، اما اشخاص راستکار رضامندی خدا را می خواهند.

⁹A culpa zomba dos insensatos; mas os retos têm o favor de Deus.

¹⁰تنها دل انسان است که تلخی او را احساس می کند و در خوشی او نیز کسی جز خودش نمی تواند شریک باشد.

¹⁰O coração conhece a sua própria amargura; e o estranho não participa da sua alegria.

¹¹خانۀ مردم بدکار خراب می شود، اما خیمۀ راستکاران وسعت می یابد.

¹¹A casa dos ímpios se desfará; porém a tenda dos retos florescerá.

¹²راهی را که فکر می کنی راست است، ممکن است به مرگ منتهی شود.

¹²Há um caminho que ao homem parece direito, mas o fim dele conduz � morte.

¹³خنده می تواند اندوه را پنهان کند، اما هنگامی که خنده تمام شود، درد و اندوه بر جای خود باقی می ماند.

¹³Até no riso terá dor o coração; e o fim da alegria é tristeza.

¹⁴آدم خداناشناس نتیجۀ کار خود را می بیند و شخص نیک از ثمرۀ اعمال خود بهره می گیرد.

¹⁴Dos seus próprios caminhos se fartará o infiel de coração, como também o homem bom se contentará dos seus.

¹⁵آدم جاهل هر حرفی را باور می کند، اما شخص عاقل سنجیده رفتار می نماید.

¹⁵O simples dá crédito a tudo; mas o prudente atenta para os seus passos.

¹⁶شخص دانا محتاط است و از خطر دوری می کند، ولی آدم نادان از روی غرور خود را به خطر می اندازد.

¹⁶O sábio teme e desvia-se do mal, mas o tolo é arrogante e dá-se por seguro.

¹⁷شخص تندخو کارهای احمقانه می کند و آدم حیله گر مورد نفرت قرار می گیرد.

¹⁷Quem facilmente se ira fará doidices; mas o homem discreto é paciente;

¹⁸حماقت نصیب جاهلان می شود و حکمت نصیب عاقلان.

¹⁸Os simples herdam a estultícia; mas os prudentes se coroam de conhecimento.

¹⁹مردم بدکار عاقبت در برابر اشخاص نیک سر تعظیم فرود می آورند و محتاج آن ها می شوند.

¹⁹Os maus inclinam-se perante os bons; e os ímpios diante das portas dos justos.

²⁰ثروتمندان دوستان زیاد دارند، اما شخص فقیر را حتی همسایه هایش تحقیر می کنند.

²⁰O pobre é odiado até pelo seu vizinho; mas os amigos dos ricos são muitos.

²¹تحقیر کردن اشخاص فقیر گناه است. خوشا بحال کسی که بر آن ها ترحم کند.

²¹O que despreza ao seu vizinho peca; mas feliz é aquele que se compadece dos pobres.

²²کسانی که نقشه های پلید در سر می پرورانند، گمراه می شوند، اما آنهائی که نیت خوب دارند، مورد محبت و اعتماد قرار می گیرند.

²²Porventura não erram os que maquinam o mal? mas há beneficência e fidelidade para os que planejam o bem.

²³کسی که زحمت می کشد، منفعت عایدش می شود، اما شخصی که فقط حرف می زند، فقیر می گردد.

²³Em todo trabalho há proveito; meras palavras, porém, só encaminham para a penúria.

²⁴ثروت نصیب مردم دانا می شود، اما پاداش اشخاص احمق حماقت آن ها است.

²⁴A coroa dos sábios é a sua riqueza; porém a estultícia dos tolos não passa de estultícia.

²⁵شاهد راستگو جان مردم را نجات می دهد، اما شاهد دروغگو به مردم خیانت می کند.

²⁵A testemunha verdadeira livra as almas; mas o que fala mentiras é traidor.

²⁶کسی که از خداوند می ترسد، تکیه گاه مستحکمی دارد و فرزندانش در امان می باشند.

²⁶No temor do Senhor há firme confiança; e os seus filhos terão um lugar de refúgio.

²⁷خدا ترسی چشمۀ حیات است و انسان را از دامهای مرگ دور نگاه می دارد.

²⁷O temor do Senhor é uma fonte de vida, para o homem se desviar dos laços da morte.

²⁸عظمت یک پادشاه مربوط به تعداد مردمی است که بر آن ها حکومت می کند. پادشاه بدون رعیت نابود می شود.

²⁸Na multidão do povo está a glória do rei; mas na falta de povo está a ruína do príncipe.

²⁹کسی که صبر و حوصله دارد، شخص بسیار عاقلی است، اما از آدم تندخو حماقت سر می زند.

²⁹Quem é tardio em irar-se é grande em entendimento; mas o que é de ânimo precipitado exalta a loucura.

³⁰آرامش فکری به بدن سلامتی می بخشد، ولی حسادت استخوان را پوسیده می سازد.

³⁰O coração tranqüilo é a vida da carne; a inveja, porém, é a podridão dos ossos.

³¹کسی که به فقرا ظلم می کند به آفرینندۀ آن ها اهانت کرده است و هر که به مردم مسکین ترحم می نماید، به خدا احترام داشته است.

³¹O que oprime ao pobre insulta ao seu Criador; mas honra-o aquele que se compadece do necessitado.

³²مردم خدا شناس وقتی بمیرند، پناهگاهی می داشته باشند، اما گناهکاران بوسیلۀ گناهان خود شان تباه می شوند.

³²O ímpio é derrubado pela sua malícia; mas o justo até na sua morte acha refúgio.

³³اشخاص فهمیده حکمت را در خود حفظ می کنند، ولی آدم های نادان از حکمت بهره ای ندارند.

³³No coração do prudente repousa a sabedoria; mas no coração dos tolos não é conhecida.

³⁴صداقت مایۀ سرفرازی یک قوم است و گناه باعث رسوائی آن.پادشاه از خدمتگزاران دانا و کاردان خوشنود می شود، اما کسانی که بی شرمانه عمل می کنند، مورد غضب او قرار می گیرند.

³⁴A justiça exalta as nações; mas o pecado é o opróbrio dos povos.

³⁵پادشاه از خدمتگزاران دانا و کاردان خوشنود می شود، اما کسانی که بی شرمانه عمل می کنند، مورد غضب او قرار می گیرند.

³⁵O favor do rei é concedido ao servo que procede sabiamente; mas sobre o que procede indignamente cairá o seu furor.