¹نیکنامی بهتر از ثروت هنگفت است و محبوبیت گرانبهاتر از طلا و نقره.

¹Mais digno de ser escolhido é o bom nome do que as muitas riquezas; e o favor é melhor do que a prata e o ouro.

²فقیر و ثروتمند یک وجه مشترک دارند: هر دوی آن ها را خداوند آفریده است.

²O rico e o pobre se encontram; quem os faz a ambos é o Senhor.

³شخص زیرک خطر را می بیند و از آن دوری می کند، اما آدم جاهل بسوی آن می رود و خود را گرفتار می سازد.

³O prudente vê o perigo e esconde-se; mas os simples passam adiante e sofrem a pena.

⁴ثمرۀ تواضع و اطاعت از خداوند، ثروت و احترام و عمر طولانی است.

⁴O galardão da humildade e do temor do Senhor é riquezas, e honra e vida.

⁵راه اشخاص بدکار از خارها و دامها پوشیده است. پس اگر جان خود را دوست داری از رفتن به آن راه خودداری کن.

⁵Espinhos e laços há no caminho do perverso; o que guarda a sua alma retira-se para longe deles.

⁶کودک را در راهی که باید برود، تربیه کن و او تا آخر عمر از آن منحرف نخواهد شد.

⁶Instrui o menino no caminho em que deve andar, e até quando envelhecer não se desviará dele.

⁷فقیر، اسیر ثروتمند است و کسی که قرض می گیرد غلام قرض دهنده است.

⁷O rico domina sobre os pobres; e o que toma emprestado é servo do que empresta.

⁸هر که ظلم بکارد، آن را درو می کند و قدرتش درهم می شکند.

⁸O que semear a perversidade segará males; e a vara da sua indignação falhará.

⁹شخص سخاوتمندی که غذای خود را با فقرا تقسیم می کند، برکت می یابد.

⁹Quem vê com olhos bondosos será abençoado; porque dá do seu pão ao pobre.

¹⁰شخص مسخره کننده را بیرون بینداز تا نزاع و مجادله و دشنام خاتمه یابد.

¹⁰Lança fora ao escarnecedor, e a contenda se irá; cessarao a rixa e a injúria.

¹¹کسی که بخواهد قلبش پاک و کلامش دلنشین باشد، حتی پادشاه هم او را دوست خواهد داشت.

¹¹O que ama a pureza do coração, e que tem graça nos seus lábios, terá por seu amigo o rei.

¹²خداوند حافظ راستی است و سخنان دروغ را باطل می سازد.

¹²Os olhos do Senhor preservam o que tem conhecimento; mas ele transtorna as palavras do prevaricador.

¹³آدم تنبل در خانه می ماند و می گوید: «اگر بیرون بروم شیر مرا خواهد خورد.»

¹³Diz o preguiçoso: um leão está lá fora; serei morto no meio das ruas.

¹⁴سخنان زن بدکار مانند یک دام خطرناک است و هر کسی که مورد غضب خداوند باشد در آن گرفتار می شود.

¹⁴Cova profunda é a boca da adúltera; aquele contra quem o Senhor está irado cairá nela.

¹⁵حماقت در وجود کودک نهفته است، اما تنبیه آن را از او بیرون می کند.

¹⁵A estultícia está ligada ao coração do menino; mas a vara da correção a afugentará dele.

¹⁶کسی که بخاطر نفع خود به فقرا ظلم کند و به ثروتمندان هدیه بدهد، عاقبت گرفتار فقر خواهد شد.

¹⁶O que para aumentar o seu lucro oprime o pobre, e dá ao rico, certamente chegará �: penuria.

¹⁷به این سخنان مردان حکیم که به تو یاد می دهم، گوش بده و با تمام وجود از آن ها پیروی کن،

¹⁷Inclina o teu ouvido e ouve as palavras dos sábios, e aplica o teu coração ao meu conhecimento.

¹⁸زیرا حفظ کردن آن ها در دل و جاری کردن آن ها بر زبان، کار پسندیده ای است.

¹⁸Porque será coisa suave, se os guardares no teu peito, se estiverem todos eles prontos nos teus lábios.

¹⁹این سخنان را امروز به تو تعلیم می دهم تا بر خداوند اعتماد کنی.

¹⁹Para que a tua confiança esteja no senhor, a ti tos fiz saber hoje, sim, a ti mesmo.

²⁰این سی کلام برگزیده را که پُر از پند و حکمت اند، برای تو نوشته ام

²⁰Porventura não te escrevi excelentes coisas acerca dos conselhos e do conhecimento,

²¹تا حقیقت را همان طوری که هست به تو یاد بدهم و تو نیز آن را به کسانی که از تو سؤال می کنند، جواب بدهی.

²¹para te fazer saber a certeza das palavras de verdade, para que possas responder com palavras de verdade aos que te enviarem?

²²به شخص فقیری که حامی ندارد، ظلم نکن و حق بیچارگان را در محکمه پایمال نساز.

²²Não roubes ao pobre, porque é pobre; nem oprimas ao aflito na porta;

²³زیرا خداوند به داد آن ها می رسد و کسانی را که به آن ها ظلم کرده اند، بسزای اعمال شان می رساند.

²³porque o Senhor defenderá a sua causa em juízo, e aos que os roubam lhes tirará a vida.

²⁴با اشخاص تُند خو که زود خشمگین می شوند معاشرت نکن،

²⁴Não faças amizade com o iracundo; nem andes com o homem colérico;

²⁵مبادا مثل آن ها شوی و زندگی خود را تباه کنی.

²⁵para que não aprendas as suas veredas, e tomes um laço para a tua alma.

²⁶ضامن کسی نشو و تعهد نکن که او قرض خود را ادا خواهد کرد،

²⁶Não estejas entre os que se comprometem, que ficam por fiadores de dívidas.

²⁷زیرا اگر مجبور به پرداخت قرض او شوی و نتوانی آن را بپردازی رختخوابت را از زیر پایت بیرون می کشد.

²⁷Se não tens com que pagar, por que tirariam a tua cama de debaixo de ti?

²⁸سرحد مُلک خود را که اجدادت از قدیم تعیین کرده اند، به نفع خود تغییر نده.اگر کسی در کار خود ماهر باشد، بدان که او جزو اشخاص گمنام نخواهد بود، بلکه در دربار پادشاهان راه خواهد یافت.

²⁸Não removas os limites antigos que teus pais fixaram.

²⁹اگر کسی در کار خود ماهر باشد، بدان که او جزو اشخاص گمنام نخواهد بود، بلکه در دربار پادشاهان راه خواهد یافت.

²⁹Vês um homem hábil na sua obrar? esse perante reis assistirá; e não assistirá perante homens obscuros.