¹وقتی با شخصی مهمی غذا می خوری، بخاطر داشته باش که با چه کسی نشسته ای.

¹Quando te assentares a comer com um governador, atenta bem para aquele que está diante de ti;

²اگر شخص پُرخوری هستی، کارد را بر گلوی خود بگذار

²e põe uma faca � tua garganta, se fores homem de grande apetite.

³و حریص غذاهای لذیذ او نباش، زیرا ممکن است ترا فریب بدهد.

³Não cobices os seus manjares gostosos, porque é comida enganadora.

⁴عاقل باش و برای کسب ثروت، خود را خسته نکن،

⁴Não te fatigues para seres rico; dá de mão � tua própria sabedoria:

⁵زیرا ثروت پایدار نیست و مانند عقاب می پرد و ناپدید می شود.

⁵Fitando tu os olhos nas riquezas, elas se vão; pois fazem para si asas, como a águia, voam para o céu.

⁶از خوان شخص خسیس غذا نخور و برای طعام های لذیذ او حریص نباش،

⁶Não comas o pão do avarento, nem cobices os seus manjares gostosos.

⁷زیرا او حساب هرچه را که بخوری در فکر خود نگاه می دارد. او تعارف می کند و می گوید: «بخور و بنوش»، اما این را از صمیم دل نمی گوید.

⁷Porque, como ele pensa consigo mesmo, assim é; ele te diz: Come e bebe; mas o seu coração não está contigo.

⁸لقمه ای را که خورده ای استفراغ خواهی کرد و تشکرات تو برباد خواهند رفت.

⁸Vomitarás o bocado que comeste, e perderás as tuas suaves palavras.

⁹آدم احمق را نصیحت نکن، زیرا او سخنان حکیمانۀ ترا بی اهمیت می شمارد.

⁹Não fales aos ouvidos do tolo; porque desprezará a sabedoria das tuas palavras.

¹⁰سرحد مُلک خود را که از قدیم تعیین شده تغییر نده و زمین یتیمان را بزور نگیر،

¹⁰Não removas os limites antigos; nem entres nos campos dos órfãos,

¹¹زیرا خداوند «حامی» آن ها باقدرت است و به داد آن ها می رسد.

¹¹porque o seu redentor é forte; ele lhes pleiteará a causa contra ti.

¹²وقتی معلم‏ ترا تعلیم می دهد، از صمیم دل به سخنان آموزندۀ آنها‏ گوش بده.

¹²Aplica o teu coração � instrução, e os teus ouvidos �s palavras do conhecimento.

¹³از تأدیب کردن فرزند خویش کوتاهی نکن، زیرا تنبیه او را نمی کشد،

¹³Não retires da criança a disciplina; porque, fustigando-a tu com a vara, nem por isso morrerá.

¹⁴بلکه جان او را از هلاکت نجات می دهد.

¹⁴Tu a fustigarás com a vara e livrarás a sua alma do Seol.

¹⁵فرزندم، اگر حکمت بیآموزی، دل من شاد می شود،

¹⁵Filho meu, se o teu coração for sábio, alegrar-se-á o meu coração, sim, ó, meu próprio;

¹⁶و هنگامی که سخن راست بگوئی تمام وجودم به وجد می آید.

¹⁶e exultará o meu coração, quando os teus lábios falarem coisas retas.

¹⁷به بدکاران حسادت نورز، بلکه آرزوی تو اطاعت از خداوند باشد،

¹⁷Não tenhas inveja dos pecadores; antes conserva-te no temor do Senhor todo o dia.

¹⁸زیرا در اینصورت آیندۀ خوبی خواهی داشت و امید تو برباد نخواهد رفت.

¹⁸Porque deveras terás uma recompensa; não será malograda a tua esperança.

¹⁹فرزندم، عاقل باش و به سخنانم گوش بده. در راه راست قدم بردار

¹⁹Ouve tu, filho meu, e sê sábio; e dirige no caminho o teu coração.

²⁰و با مردم شرابخور و شکم پرست معاشرت نکن،

²⁰Não estejas entre os beberrões de vinho, nem entre os comilões de carne.

²¹زیرا کسانی که کارشان فقط خوردن و خوابیدن است، فقیر و محتاج می شوند.

²¹Porque o beberrão e o comilão caem em pobreza; e a sonolência cobrirá de trapos o homem.

²²به نصیحت پدرت که ترا به وجود آورده است، گوش بده و مادرت را هنگامی که پیر می شود، خوار نشمار.

²²Ouve a teu pai, que te gerou; e não desprezes a tua mãe, quando ela envelhecer.

²³در پی حقیقت باش و حکمت و ادب و دانش را کسب کن و به هیچ قیمتی آن ها را از دست نده.

²³Compra a verdade, e não a vendas; sim, a sabedoria, a disciplina, e o entendimento.

²⁴فرزند راستکار و دانا باش تا باعث خوشی و خوشنودی پدر و مادرت شوی.

²⁴Grandemente se regozijará o pai do justo; e quem gerar um filho sábio, nele se alegrará.

²⁵فرزندم، سخنان مرا بشنو و زندگی مرا سرمشق خود قرار ده.

²⁵Alegrem-se teu pai e tua mãe, e regozije-se aquela que te deu � luz.

²⁶بدان که زن بدکاره دام خطرناکی است.

²⁶Filho meu, dá-me o teu coração; e deleitem-se os teus olhos nos meus caminhos.

²⁷او مانند راهزن در کمین قربانی های خود می نشیند و به تعداد مردم خیانتکار می افزاید.

²⁷Porque cova profunda é a prostituta; e poço estreito é a aventureira.

²⁸مصیبت و بدبختی نصیب چه کسی می شود؟ آن کیست که همیشه جنگ و دعوا برپا می کند، بی جهت زخمی می شود و چشمانش تار می گردند؟

²⁸Também ela, como o salteador, se põe a espreitar; e multiplica entre os homens os prevaricadores.

²⁹کسی که دایم شراب می خورد و بدنبال میگساری می رود.

²⁹Para quem são os ais? para quem os pesares? para quem as pelejas, para quem as queixas? para quem as feridas sem causa? e para quem os olhos vermelhos?

³⁰پس فریفتۀ شراب گلگون نشو که در پیاله به تو چشمک می زند و بعد آهسته از گلویت پائین می رود،

³⁰Para os que se demoram perto do vinho, para os que andam buscando bebida misturada.

³¹در آخر، مثل مار کشنده ترا نیش می زند و مانند کفچه مار ترا می گزد.

³¹Não olhes para o vinho quando se mostra vermelho, quando resplandece no copo e se escoa suavemente.

³²چشمانت چیزهای عجیب و غریب می بینند و گرفتار وهم و خیال می گردی.

³²No seu fim morderá como a cobra, e como o basilisco picará.

³³مانند کسی می شوی که در بحر خوابیده و با امواج آن دست و پنجه نرم می کند.می گوئی: «مرا زدند، اما دردی را احساس نمی کنم. چه وقت به هوش می آیم تا یک پیالۀ دیگر بنوشم؟»

³³Os teus olhos verão coisas estranhas, e tu falarás perversidades.

³⁴می گوئی: «مرا زدند، اما دردی را احساس نمی کنم. چه وقت به هوش می آیم تا یک پیالۀ دیگر بنوشم؟»

³⁴o serás como o que se deita no meio do mar, e como o que dorme no topo do mastro.

³⁵E dir�s: Espancaram-me, e não me doeu; bateram-me, e não o senti; quando virei a despertar? ainda tornarei a buscá-lo outra vez.