¹Mia filo! se vi garantiis por via proksimulo Kaj donis vian manon por aliulo,

¹My son, if thou hast become surety for thy friend, if thou hast stricken thy hand for a stranger,

²Tiam vi enretigxis per la vortoj de via busxo, Kaptigxis per la vortoj de via busxo.

²thou art snared with the words of thy mouth, thou art taken with the words of thy mouth.

³Tiam, mia filo, agu tiel kaj savigxu, CXar vi falis en la mano de via proksimulo: Iru, vigligxu, kaj petegu vian proksimulon;

³Do this now, my son, and deliver thyself, since thou hast come into the hand of thy friend: go, humble thyself, and be urgent with thy friend.

⁴Ne lasu viajn okulojn dormi Kaj viajn palpebrojn dormeti;

⁴Give not sleep to thine eyes, nor slumber to thine eyelids:

⁵Savu vin, kiel gazelo, el la mano, Kaj kiel birdo el la mano de la birdokaptisto.

⁵deliver thyself as a gazelle from the hand [of the hunter], and as a bird from the hand of the fowler.

⁶Iru al la formiko, vi maldiligentulo; Rigardu gxian agadon, kaj sagxigxu.

⁶Go to the ant, thou sluggard; consider her ways and be wise:

⁷Kvankam gxi ne havas estron, Nek kontrolanton, nek reganton,

⁷which having no chief, overseer, or ruler,

⁸GXi pretigas en la somero sian panon, GXi kolektas dum la rikolto sian mangxon.

⁸provideth her bread in the summer, [and] gathereth her food in the harvest.

⁹GXis kiam, maldiligentulo, vi kusxos? Kiam vi levigxos de via dormo?

⁹How long, sluggard, wilt thou lie down? When wilt thou arise out of thy sleep?

¹⁰Iom da dormo, iom da dormeto, Iom da kunmeto de la manoj por kusxado;

¹⁰A little sleep, a little slumber, a little folding of the hands to rest!

¹¹Kaj venos via malricxeco kiel rabisto, Kaj via senhaveco kiel viro armita.

¹¹So shall thy poverty come as a roving plunderer, and thy penury as an armed man.

¹²Homo sentauxga, homo malbonfarema, Iras kun busxo malica,

¹²A man of Belial, a wicked person, is he that goeth about with a perverse mouth;

¹³Donas signojn per la okuloj, aludas per siaj piedoj, Komprenigas per siaj fingroj;

¹³he winketh with his eyes, he speaketh with his feet, he teacheth with his fingers;

¹⁴Perverseco estas en lia koro, li intencas malbonon; En cxiu tempo li semas malpacon.

¹⁴deceits are in his heart; he deviseth mischief at all times, he soweth discords.

¹⁵Tial subite venos lia pereo; Li estos rompita subite, kaj neniu lin sanigos.

¹⁵Therefore shall his calamity come suddenly: in a moment shall he be broken, and without remedy.

¹⁶Jen estas ses aferoj, kiujn la Eternulo malamas, Kaj sep, kiujn Li abomenegas.

¹⁶These six [things] doth Jehovah hate, yea, seven are an abomination unto him:

¹⁷Arogantaj okuloj, mensogema lango, Kaj manoj, kiuj versxas senkulpan sangon,

¹⁷haughty eyes, a lying tongue, and hands that shed innocent blood;

¹⁸Koro, kiu preparas malbonfarajn intencojn, Piedoj, kiuj rapidas kuri al malbono,

¹⁸a heart that deviseth wicked imaginations; feet that are swift in running to mischief;

¹⁹Falsa atestanto, kiu elspiras mensogojn; Kaj tiu, kiu semas malpacon inter fratoj.

¹⁹a false witness that uttereth lies, and he that soweth discords among brethren.

²⁰Konservu, mia filo, la ordonon de via patro, Kaj ne forjxetu la instruon de via patrino.

²⁰My son, observe thy father's commandment, and forsake not the teaching of thy mother;

²¹Ligu ilin por cxiam al via koro, Volvu ilin sur vian kolon.

²¹bind them continually upon thy heart, tie them about thy neck:

²²Kiam vi iros, ili gvidos vin; Kiam vi kusxigxos, ili vin gardos; Kaj kiam vi vekigxos, ili parolos kun vi.

²²when thou walkest, it shall lead thee; when thou sleepest, it shall keep thee; and [when] thou awakest, it shall talk with thee.

²³CXar moralordono estas lumingo, kaj instruo estas lumo, Kaj edifaj predikoj estas vojo de vivo,

²³For the commandment is a lamp, and the teaching a light, and reproofs of instruction are the way of life:

²⁴Por gardi vin kontraux malbona virino, Kontraux glata lango de fremdulino.

²⁴to keep thee from the evil woman, from the flattery of the tongue of a strange woman.

²⁵Ne deziregu en via koro sxian belecon, Kaj ne kaptigxu per sxiaj palpebroj.

²⁵Lust not after her beauty in thy heart, neither let her take thee with her eyelids;

²⁶CXar la kosto de publikulino estas nur unu pano; Sed fremda edzino forkaptas la grandvaloran animon.

²⁶for by means of a whorish woman [a man is brought] to a loaf of bread, and another's wife doth hunt for the precious soul.

²⁷CXu iu povas teni fajron en sia sino tiel, Ke liaj vestoj ne brulu?

²⁷Can a man take fire in his bosom, and his garments not be burned?

²⁸CXu iu povas marsxi sur ardantaj karboj, Ne bruligante siajn piedojn?

²⁸Can one go upon hot coals, and his feet not be scorched?

²⁹Tiel ankaux estas kun tiu, kiu venas al la edzino de sia proksimulo; Neniu, kiu sxin ektusxas, restas sen puno.

²⁹So he that goeth in to his neighbour's wife: whosoever toucheth her shall not be innocent.

³⁰Oni ne faras grandan honton al sxtelanto, Se li sxtelas por sin satigi, kiam li malsatas;

³⁰They do not despise a thief, if he steal to satisfy his soul when he is hungry:

³¹Kaj kiam oni lin kaptas, li pagas sepoble; La tutan havon de sia domo li fordonas.

³¹and if he be found, he shall restore sevenfold; he shall give all the substance of his house.

³²Sed kiu adultas kun virino, tiu estas sensagxa; Tiu, kiu faras tion, pereigas sian animon;

³²Whoso committeth adultery with a woman is void of understanding: he that doeth it destroyeth his own soul.

³³Batojn kaj malhonoron li ricevas, Kaj lia honto ne elvisxigxas;

³³A wound and contempt shall he get; and his reproach shall not be wiped away.

³⁴CXar furiozas la jxaluzo de la edzo; Kaj li ne indulgas en la tempo de la vengxo.

³⁴For jealousy is the rage of a man, and he will not spare in the day of vengeance;

³⁵Li rigardas nenian kompenson, Kaj li ne akceptas, se vi volas ecx multe donaci.

³⁵he will not regard any ransom, neither will he rest content though thou multipliest [thy] gifts.