1Al la homo apartenas la projektoj de la koro; Sed de la Eternulo venas la vortoj de la lango.
1The plans of the heart belong to man, but the answer of the tongue is from Yahweh.
2CXiuj vojoj de la homo estas puraj en liaj okuloj; Sed la Eternulo esploras la spiritojn.
2All the ways of a man are clean in his own eyes; but Yahweh weighs the motives.
3Transdonu al la Eternulo viajn farojn; Tiam viaj entreprenoj staros forte.
3Commit your deeds to Yahweh, and your plans shall succeed.
4CXiu faro de la Eternulo havas sian celon; Ecx malvirtulo estas farita por tago de malbono.
4Yahweh has made everything for its own end— yes, even the wicked for the day of evil.
5CXiu malhumilulo estas abomenajxo por la Eternulo; Kaj li certe ne restos ne punita.
5Everyone who is proud in heart is an abomination to Yahweh: they shall certainly not be unpunished.
6Per bono kaj vero pardonigxas peko; Kaj per timo antaux la Eternulo oni evitas malbonon.
6By mercy and truth iniquity is atoned for. By the fear of Yahweh men depart from evil.
7Kiam al la Eternulo placxas la vojoj de homo, Li ecx liajn malamikojn pacigas kun li.
7When a man’s ways please Yahweh, he makes even his enemies to be at peace with him.
8Pli bona estas malmulto, sed kun justeco, Ol granda profito, sed maljusta.
8Better is a little with righteousness, than great revenues with injustice.
9La koro de homo pripensas sian vojon; Sed la Eternulo direktas lian iradon.
9A man’s heart plans his course, but Yahweh directs his steps.
10Sorcxo estas sur la lipoj de regxo; Lia busxo ne peku cxe la jugxo.
10Inspired judgments are on the lips of the king. He shall not betray his mouth.
11GXusta pesilo kaj gxustaj pesiltasoj estas de la Eternulo; CXiuj pezilsxtonoj en la sako estas Lia faro.
11Honest balances and scales are Yahweh’s; all the weights in the bag are his work.
12Abomenajxo por regxoj estas fari maljustajxon; CXar per justeco staras fortike la trono.
12It is an abomination for kings to do wrong, for the throne is established by righteousness.
13Al la regxoj placxas lipoj veramaj; Kaj ili amas tiun, kiu parolas la veron.
13Righteous lips are the delight of kings. They value one who speaks the truth.
14Kolero de regxo estas kuriero de morto; Sed homo sagxa igas gxin pardoni.
14The king’s wrath is a messenger of death, but a wise man will pacify it.
15Luma vizagxo de regxo estas vivo; Kaj lia favoro estas kiel nubo kun printempa pluvo.
15In the light of the king’s face is life. His favor is like a cloud of the spring rain.
16Akiro de sagxeco estas multe pli bona ol oro; Kaj akiro de prudento estas preferinda ol argxento.
16How much better it is to get wisdom than gold! Yes, to get understanding is to be chosen rather than silver.
17La vojo de virtuloj evitas malbonon; Kiu gardas sian vojon, tiu konservas sian animon.
17The highway of the upright is to depart from evil. He who keeps his way preserves his soul.
18Antaux la pereo iras fiereco; Kaj antaux la falo iras malhumileco.
18Pride goes before destruction, and a haughty spirit before a fall.
19Pli bone estas esti humila kun malricxuloj, Ol dividi akiron kun fieruloj.
19It is better to be of a lowly spirit with the poor, than to divide the plunder with the proud.
20Kiu prudente kondukas aferon, tiu trovos bonon; Kaj kiu fidas la Eternulon, tiu estas felicxa.
20He who heeds the Word finds prosperity. Whoever trusts in Yahweh is blessed.
21Kiu havas prudentan koron, tiu estas nomata sagxulo; Kaj agrablaj paroloj plivalorigas la instruon.
21The wise in heart shall be called prudent. Pleasantness of the lips promotes instruction.
22Sagxo estas fonto de vivo por sia posedanto; Sed la instruo de malsagxuloj estas malsagxeco.
22Understanding is a fountain of life to one who has it, but the punishment of fools is their folly.
23La koro de sagxulo prudentigas lian busxon, Kaj en lia busxo plivalorigxas la instruo.
23The heart of the wise instructs his mouth, and adds learning to his lips.
24Agrabla parolo estas fresxa mielo, Dolcxa por la animo kaj saniga por la ostoj.
24Pleasant words are a honeycomb, sweet to the soul, and health to the bones.
25Iufoje vojo sxajnas gxusta al homo, Kaj tamen gxia fino kondukas al la morto.
25There is a way which seems right to a man, but in the end it leads to death.
26Kiu laboras, tiu laboras por si mem; CXar lin devigas lia busxo.
26The appetite of the laboring man labors for him; for his mouth urges him on.
27Malbona homo kauxzas malbonon; Kaj sur liaj lipoj estas kvazaux brulanta fajro.
27A worthless man devises mischief. His speech is like a scorching fire.
28Malica homo disvastigas malpacon; Kaj kalumnianto disigas amikojn.
28A perverse man stirs up strife. A whisperer separates close friends.
29Rabemulo forlogas sian proksimulon Kaj kondukas lin sur vojo malbona.
29A man of violence entices his neighbor, and leads him in a way that is not good.
30Kiu faras signojn per la okuloj, tiu intencas malicon; Kiu faras signojn per la lipoj, tiu plenumas malbonon.
30One who winks his eyes to plot perversities, one who compresses his lips, is bent on evil.
31Krono de gloro estas la grizeco; Sur la vojo de justeco gxi estas trovata.
31Gray hair is a crown of glory. It is attained by a life of righteousness.
32Pacienculo estas pli bona ol fortulo; Kaj kiu regas sian spiriton, tiu estas pli bona ol militakiranto de urbo.
32One who is slow to anger is better than the mighty; one who rules his spirit, than he who takes a city.
33Sur la baskon oni jxetas loton; Sed gxia tuta decido estas de la Eternulo.
33The lot is cast into the lap, but its every decision is from Yahweh.