¹Kiam vi sidigxos, por mangxi kun reganto, Rigardu bone, kio estas antaux vi;

¹When you sit to eat with a ruler, consider diligently what is before you;

²Kaj vi metu trancxilon al via gorgxo, Se vi estas avidulo.

²put a knife to your throat, if you are a man given to appetite.

³Ne deziru liajn bongustajn mangxojn; CXar gxi estas trompa pano.

³Don’t be desirous of his dainties, since they are deceitful food.

⁴Ne penu ricxigxi; Forlasu vian pripensadon.

⁴Don’t weary yourself to be rich. In your wisdom, show restraint.

⁵CXu vi direktos viajn okulojn al gxi? gxi jam ne ekzistos; CXar ricxeco faras al si flugilojn kiel aglo, kaj forflugas al la cxielo.

⁵Why do you set your eyes on that which is not? For it certainly sprouts wings like an eagle and flies in the sky.

⁶Ne mangxu panon de malbondeziranto, Kaj ne deziru liajn bongustajn mangxojn.

⁶Don’t eat the food of him who has a stingy eye, and don’t crave his delicacies:

⁷CXar kiaj estas la pensoj en lia animo, tia li ankaux estas: Mangxu kaj trinku, li diros al vi, Sed lia koro ne estas kun vi.

⁷for as he thinks about the cost, so he is. “Eat and drink!” he says to you, but his heart is not with you.

⁸La pecon, kiun vi mangxis, vi elvomos; Kaj vane vi perdis viajn agrablajn vortojn.

⁸The morsel which you have eaten you shall vomit up, and lose your good words.

⁹En la orelojn de malsagxulo ne parolu; CXar li malsxatos la sagxecon de viaj vortoj.

⁹Don’t speak in the ears of a fool, for he will despise the wisdom of your words.

¹⁰Ne forsxovu la antikvajn limojn, Kaj sur la kampon de orfoj ne iru.

¹⁰Don’t move the ancient boundary stone. Don’t encroach on the fields of the fatherless:

¹¹CXar ilia Liberiganto estas forta; Li defendos ilian aferon kontraux vi.

¹¹for their Defender is strong. He will plead their case against you.

¹²Elmetu vian koron al instruo Kaj viajn orelojn al paroloj de prudento.

¹²Apply your heart to instruction, and your ears to the words of knowledge.

¹³Ne malvolu puni knabon: Se vi batos lin per kano, li ne mortos.

¹³Don’t withhold correction from a child. If you punish him with the rod, he will not die.

¹⁴Vi batos lin per kano, Kaj lian animon vi savos de SXeol.

¹⁴Punish him with the rod, and save his soul from Sheol Sheol is the place of the dead. .

¹⁵Mia filo, se via koro estos sagxa, Tiam gxojos ankaux mia koro.

¹⁵My son, if your heart is wise, then my heart will be glad, even mine:

¹⁶Kaj mia internajxo gxojos, Kiam viaj lipoj parolos gxustajxon.

¹⁶yes, my heart will rejoice, when your lips speak what is right.

¹⁷Via koro sin tiru ne al pekuloj, Sed al timo antaux la Eternulo cxiutage.

¹⁷Don’t let your heart envy sinners; but rather fear Yahweh all the day long.

¹⁸CXar ekzistas estonteco, Kaj via espero ne perdigxos.

¹⁸Indeed surely there is a future hope, and your hope will not be cut off.

¹⁹Auxskultu vi, mia filo, kaj estu sagxa, Kaj direktu vian koron al la gxusta vojo.

¹⁹Listen, my son, and be wise, and keep your heart on the right path!

²⁰Ne estu inter la drinkantoj de vino, Inter tiuj, kiuj mangxas tro da viando;

²⁰Don’t be among ones drinking too much wine, or those who gorge themselves on meat:

²¹CXar drinkemulo kaj mangxegemulo malricxigxos, Kaj dormemulo havos sur si cxifonajxojn.

²¹for the drunkard and the glutton shall become poor; and drowsiness clothes them in rags.

²²Auxskultu vian patron, kiu vin naskigis, Kaj ne malsxatu vian patrinon, kiam sxi maljunigxos.

²²Listen to your father who gave you life, and don’t despise your mother when she is old.

²³Veron acxetu, kaj ne vendu sagxon Kaj instruon kaj prudenton.

²³Buy the truth, and don’t sell it. Get wisdom, discipline, and understanding.

²⁴Grandan gxojon havas patro de virtulo, Kaj naskinto de sagxulo gxojos pro li.

²⁴The father of the righteous has great joy. Whoever fathers a wise child delights in him.

²⁵Via patro kaj via patrino gxojos, Kaj via naskintino triumfos.

²⁵Let your father and your mother be glad! Let her who bore you rejoice!

²⁶Donu, mia filo, vian koron al mi, Kaj al viaj okuloj placxu miaj vojoj.

²⁶My son, give me your heart; and let your eyes keep in my ways.

²⁷CXar malcxastulino estas profunda foso, Kaj fremda edzino estas malvasta puto.

²⁷For a prostitute is a deep pit; and a wayward wife is a narrow well.

²⁸SXi embuskas kiel rabisto, Kaj kolektas cxirkaux si perfidulojn.

²⁸Yes, she lies in wait like a robber, and increases the unfaithful among men.

²⁹CXe kiu estas ploro? cxe kiu estas gxemoj? cxe kiu estas malpaco? CXe kiu estas plendoj? cxe kiu estas senkauxzaj batoj? CXe kiu estas malklaraj okuloj?

²⁹Who has woe? Who has sorrow? Who has strife? Who has complaints? Who has needless bruises? Who has bloodshot eyes?

³⁰CXe tiuj, kiuj sidas malfrue cxe vino, CXe tiuj, kiuj venas, por gustumi aroman trinkajxon.

³⁰Those who stay long at the wine; those who go to seek out mixed wine.

³¹Ne rigardu la vinon, kiel rugxa gxi estas, Kiel gxi brilas en la pokalo, kiel glate gxi eniras:

³¹Don’t look at the wine when it is red, when it sparkles in the cup, when it goes down smoothly.

³²En la fino gxi mordas kiel serpento Kaj pikas kiel vipuro.

³²In the end, it bites like a snake, and poisons like a viper.

³³Viaj okuloj vidos fremdajxojn, Kaj via koro parolos malgxustajxojn.

³³Your eyes will see strange things, and your mind will imagine confusing things.

³⁴Kaj vi estos kiel dormanto meze de la maro, Kaj kiel dormanto sur la supro de masto.

³⁴Yes, you will be as he who lies down in the midst of the sea, or as he who lies on top of the rigging:

³⁵Ili batis min, sed gxi min ne doloris; Ili frapis min, sed mi ne sentis; Kiam mi vekigxos, mi denove tion sercxos.

³⁵“They hit me, and I was not hurt! They beat me, and I don’t feel it! When will I wake up? I can do it again. I can find another.”