1Parem kuiv paluke rahus kui kojatäis ohvriliha riiuga.
1Kßaxal us li tzacânc saß nebaßil chi sa saß kachßôl chiru nak yôko chi ninkßeîc rajlal ut yôko chi pletic.
2Tark sulane valitseb häbitu perepoja üle ning jagab pärisosa nagu üks vendadest.
2Junak môs cuan xnaßleb, aßan tâcuânk xcuanquil saß xbên li alalbej mâcßaß xnaßleb ut aßan tâtzßakônk riqßuin li cßaßru cuan re lix patrón saß xyânkeb li ralal xcßajol lix patrón.
3Sulatuspott on hõbeda ja ahi kulla jaoks, aga Issand katsub südamed läbi.
3Li oro ut li plata isinbil lix tzßajnil riqßuin xam. Abanan li Kâcuaß narisi li mâusilal saß xchßôleb li cristian.
4Kurjategija paneb tähele nurjatuid huuli, petis kuulab kurjakuulutavat keelt.
4Eb li incßaß useb xnaßleb nequeßxpâb chixjunil li incßaß us nequeßrabi. Ut eb laj ticßtiß nequeßxpâb li moco yâl ta li nayeheß reheb.
5Kes kehva pilkab, teotab tema Loojat, ei jää karistuseta, kes tunneb rõõmu teise õnnetusest.
5Li ani nequeßhoboc reheb li nebaß, aß li Dios li quiyîban reheb nequeßxhob. Ut li ani nasahoß saß xchßôl chirilbal li raylal nequeßxcßul, aßan incßaß tâcanâk chi incßaß teßxtoj xmâc.
6Lapselapsed on vanade kroon ja laste uhkuseks on nende vanemad.
6Lix lokßaleb li ac tîxeb, aßaneb li ri. Ut lix lokßaleb li alalbej cßajolbej, aßaneb lix naß xyucuaßeb.
7Selge jutt ei sobi rumalale, veel vähem siis vale kõne vürstile.
7Incßaß us chokß reheb li mâcßaß xnaßleb nak teßxnimobresi ribeb chi âtinac. Joßcan ajcuiß li cuînk li cuan xcuanquil, incßaß us cui naticßtißic.
8Meelehea on andja silmis nagu võlukivi: kuhu ta iganes pöördub, seal on tal edu.
8Li tuminânc u kßaxal terto xtzßak chiruheb li cßaynakeb chi tuminac u xban nak riqßuin aßan us nequeßel riqßuin chixjunil li nequeßxbânu.
9Kes üleastumise kinni katab, otsib armastust, aga kes seda meelde tuletab, lahutab ennast sõbrast.
9Li ani incßaß naâtinac chirix lix paltil li ramîg nacßutun nak naxra li ramîg. Ut li ani naâtinac chirix lix paltil naxqßue chßaßajquilal saß xyânkeb li ramîg.
10Noomitus mõjub arukale rohkem kui sada hoopi albile.
10Li ani cuan xnaßleb naxqßue retal lix kßusbal. Aßut li mâcßaß xnaßleb usta tâqßue jun cientak lix lôb incßaß naxtau xyâlal.
11Õel inimene püüab aina vastu hakata, ent temale läkitatakse kallale julm käskjalg.
11Li incßaß useb xnaßleb junes sicßoc plêt nequeßxbânu. Kßaxal ra li tojba mâc tâchâlk saß xbêneb.
12Pigemini tulgu mehele vastu karu, kellelt pojad on röövitud, kui alp oma rumalusega.
12Kßaxal us nak tâcßul jun li oso yô xjoskßil li qui-elkßâc li ral, chiru nak tâchßic âcuib riqßuin jun li incßaß naxnau xyâlal xban nak kßaxal ra cuißchic tâcßul.
13Kes head kurjaga tasub, selle kojast ei lahku õnnetus.
13Junelic cuânk li mâusilal saß lix jun cablal li ani naxbânu mâusilal re li nabânun usilal re.
14Kes alustab tüli, päästab otsekui vee valla: seepärast jäta järele, enne kui puhkeb riid!
14Li xtiquibanquil jun li plêt chanchan xtebal jun rok li haß xban nak junpât naniman ru. Joßcan nak kßaxal us chokß êre nak incßaß têchßic êrib saß li plêt.
15Õela õigeks- ja õige hukkamõistja - need mõlemad on Issanda meelest jäledad.
15Incßaß us xyebal nak mâcßaßeb xmâc li nequeßxbânu li incßaß us. Ut incßaß ajcuiß us nak teßxye nak cuanqueb xmâc li mâcßaßeb xmâc. Li cuib chi naßleb aßin xicß naril li Kâcuaß.
16Mis kasu on rahast albi käes, kui tal ei ole soovi omandada tarkust?
16¿Cßaßru aj e nak cuânk xtumin li mâcßaß xnaßleb? Mâcßaß aj e xban nak moco naru ta tixlokß xnaßleb riqßuin lix tumin.
17Tõeline sõber armastab igal ajal ja hädas tuleb ilmsiks, kes on vend.
17Li châbil amigo junelic narahoc, ut tixcßojob âchßôl nak yôkat chi cßuluc raylal joß junak tzßakal asbej.
18Arutu on inimene, kes kätt lööb, kes hakkab käendajaks oma ligimese ees.
18Li ani mâcßaß xnaßleb saß junpât naxcßûluban saß xbên xtojbal xcßas li ramîg chi incßaß naxcßoxla chi us.
19Kes armastab tüli, armastab üleastumist; kes teeb oma ukse kõrgeks, otsib hukatust.
19Li ani nacuulac chiru pletic naxra li mâc. Li ani naxnimobresi rib yô chixbokbal raylal saß xbên.
20Kel valelik süda, ei leia õnne, ja kes oma keelega keerutab, langeb õnnetusse.
20Li incßaß useb xnaßleb mâ jokße teßxtau li us. Ut li ani nacuulac chiru balakßic riqßuin li cßaßru naxye naxbok chßaßajquilal saß xbên.
21Alp on meelehärmiks oma sünnitajale ja rumala isa ei tunne rõõmu.
21Junak cuînk cuan ralal mâcßaß xnaßleb junelic ra saß xchßôl. Mâcßaß sahil chßôlej chokß re junak li yucuaßbej cuan junak ralal incßaß naxtau xyâlal.
22Rõõmus süda toob head tervenemist, aga rõhutud vaim kuivatab luudki.
22Junak cristian sa saß xchßôl, aßan naxqßue sahil chßôlej joß li châbil ban. Abanan junak cristian ra saß xchßôl, aßan naxqßue xrahil xchßôl li ras rîtzßin joß junak yajel.
23Õel võtab põuest vastu meelehead, et teha kõveraks õiguse teid.
23Eb li incßaß useb xnaßleb nequeßtuminâc ru chi mukmu re xsachbal xcuanquil li tîquilal.
24Arukal on tarkus näo ees, aga albi silmad sihivad maailma otsa.
24Li cuan xnaßleb junelic yô chixcßoxlanquil chanru nak tixtau xtzßakob lix naßleb. Abanan li incßaß naxtau xnaßleb moco chßolchßo ta ru li cßaßru naxbânu.
25Alp poeg on kurvastuseks isale ja meelekibeduseks oma sünnitajale.
25Li alalbej li incßaß naxtau xnaßleb, aßan naxqßue xjoskßileb ut xrahil xchßôleb lix naß xyucuaß.
26Ei ole hea karistada õiget ega peksta õilsat tema õigluse pärast.
26Relic chi yâl nak incßaß us nak teßxye nak cuan xmâc li mâcßaß xmâc. Ut incßaß ajcuiß us nak teßxqßue saß raylal li nequeßtaklan saß xyâlal.
27Kes oma sõnu peatab, on arukas, ja mõistlik mees on külmavereline.
27Eb li cuan xnaßlebeb incßaß nequeßcuulac chiruheb âtinac. Ut li ani naxnau cßoxlac incßaß najoskßoß saß junpât.Nequeßxye nak li incßaß naxtau xyâlal cuan xnaßleb cui incßaß naâtinac. Nequeßxye nak naxnau cßoxlac cui mâcßaß naxye.
28Isegi rumalat peetakse targaks, kui ta vaikib, ja mõistlikuks, kui ta oma huuled kinni peab.
28Nequeßxye nak li incßaß naxtau xyâlal cuan xnaßleb cui incßaß naâtinac. Nequeßxye nak naxnau cßoxlac cui mâcßaß naxye.