1Kes end eraldab, otsib, mida ta himustab; kõige jõuga tülitseb ta.
1Li ani naxsicß li us chokß re xjunes rib, incßaß naxcßûluban li châbil naßleb naqßueheß re.
2Albil pole head meelt arukusest, küll aga oma arvamuste avaldamisest.
2Li mâcßaß xnaßleb incßaß naraj xtzolbal rib. Li cßaßru nacuulac chiru, aßan xserakßinquil li cßaßru naxcßoxla xjunes.
3Kui tuleb ülekohtune, tuleb ka põlgus ja koos häbiga teotus.
3Li ani naxbânu mâusilal naxcßut xxutân. Ut li ani naxnimobresi rib narisi xlokßal xjunes rib.
4Sõnad mehe suust on sügav vesi, tarkuseallikas on vulisev oja.
4Li châbil âtin li naxye li cuînk li cuan xnaßleb, aßan chanchan li yußam haß li nabêc rok ut incßaß nachakic.
5Ei ole hea olla õela poolt, et õiget kohtus väärata.
5Incßaß us xyebal nak mâcßaßeb xmâc li incßaß useb xnaßleb. Incßaß us xqßuebal li mâc saß xbêneb li mâcßaß xmâc.
6Albi huuled toovad riidu ja tema suu kutsub lööke.
6Li mâcßaß xnaßleb naxchßic rib saß raylal riqßuin li cßaßru naxye. Ut riqßuin li âtin li naxye naxtzßâma xlob.
7Albi suu on hukatuseks temale enesele ja ta huuled on püüdepaelaks ta hingele.
7Li âtin li naxye li mâcßaß xnaßleb, aßan li nasachoc re. Li âtin li naxye, aßan chanchan jun raßal chokß re.
8Keelepeksja sõnad on nagu maiuspalad ja lähevad otse sisikonna soppidesse.
8Li ticßtiß, aßan chanchan li cocß cab chiruheb li nequeßcuulac chiru ticßtißic chirix li ras rîtzßin. Abanan ra nanak cuiß li cßaßru nequeßxye.
9Isegi see, kes oma töös on loid, on hävitaja vend.
9Li incßaß naraj trabajic, aßan juntakßêt riqßuin li nasachoc.
10Issanda nimi on tugev torn: sinna jookseb õige ja leiab varju.
10Kßaxal lokß xcßabaß li Kâcuaß ut kßaxal nim xcuanquil. Caßaj cuiß riqßuin aßan nequeßxic chixsicßbal lix colbaleb li tîqueb xchßôl.
11Rikka varandus on tema tugev linn ja ta enese kujutluses kõrge müüri sarnane.
11Eb li biom nequeßxcßoxla nak lix biomaleb naru nacoloc reheb. Nequeßxcßoxla nak lix biomaleb, aßan chanchan jun li tzßac li najt xteram re teßxcol cuiß ribeb.
12Enne langust läheb inimese süda ülbeks, aga enne au on alandus.
12Li ani naxnimobresi rib xjunes naxsach rib. Ut li ani naxcubsi rib naqßueheß xlokßal.
13Kui keegi vastab enne ärakuulamist, siis on see tema rumalus ja häbi.
13Xutânal na-el li mâcßaß xnaßleb nak naxsume li âtin chi toj mâjiß narabi li cßaßru tâyehekß re.
14Mehine meel talub haigust, aga kes võiks kannatada rusutud vaimu?
14Li ani yaj tixcacuubresi xchßôl. Aßan tâtenkßânk re chi cacuûc. Abanan junak li yaj incßaß cau xchßôl, ¿ani târûk tâtenkßânk re chi cacuûc?
15Mõistliku süda hangib teadlikkust ja tarkade kõrv otsib teadmisi.
15Li cuanqueb xnaßleb ut li sêbeb xchßôl nequeßxsicß xtzßakob lix naßleb ut nequeßxtau.
16And avab inimesele tee ja viib teda suurte ette.
16Riqßuin junak li mâtan li tâsi, naru naqßueheß âcue li cßaßru tâtzßâma. Ut naru nacat-oc chi âtinac riqßuineb li cuanqueb saß xcuanquil.
17Oma riiuasjas on esimesel õigus, kuni tuleb teine ja teda läbi katsub.
17Li ani nacuulac xbên cua chixyebal nak mâcßaß xmâc, nacßutun nak mâcßaß xmâc toj nak nacuulac li jun chic li yô chi jitoc re. Aßan nayehoc re nak cuan xmâc.
18Liisk lõpetab tülid ja otsustab vägevate vahel.
18Riqßuin bûlic naru teßxyîb ru lix chßaßajquilal li yôqueb chi pletic. Aßan naru tixrak li plêt usta cuanqueb xcuanquil li yôqueb chi pletic.
19Petetud venda on raskem võita kui tugevat linna, ja tülid on otsekui kindluse riiv.
19Junak asbej tâhobekß, aßan li kßaxal cuißchic tâjoskßok. Tâcacuûk xchßôl joß junak li tenamit cau rib. Mâ ani târûk tâtenkßânk re xban nak kßaxal cau lix chßôl joß li chßîchß li natzßapoc re li puerta.
20Oma suu viljast saab mehe kõht täis, ta küllastub oma huulte saagist.
20Li ani tââtinak châbil, châbil ajcuiß tixcßul. Li ani incßaß us tââtinak, incßaß ajcuiß us li cßaßru tixcßul.
21Surm ja elu on keele võimuses, ja kes seda armastab, saab süüa selle vilja.
21Li ani châbil naâtinac, cuânk xyußam. Ut li ani incßaß us tââtinak tixbok li câmc saß xbên. Li ani nequeßcuulac chiru âtinac chi nabal, teßxcßul lix tojbal rix.
22Kes leiab naise, leiab õnne ja saab Issanda hea meele osaliseks.
22Li ani naxtau rixakil naxtau li us. Ut naxtau ajcuiß rusilal li Dios.
23Kehv kõneleb anudes, aga rikas vastab karmilt.
23Li nebaß naâtinac riqßuin kßunil âtin re nak tâilekß xtokßobâl ru. Abanan li biom saß kßetkßetil nachakßoc.Cuan amigo incßaß chßaßaj nak nequeßxyôb junak chßaßajquilal. Abanan cuan li tzßakal amigo kßaxal cuißchic châbil chiru junak asbej.
24On sõpru, kes üksteist maha löövad, aga mõni sõber on ustavam kui vend.
24Cuan amigo incßaß chßaßaj nak nequeßxyôb junak chßaßajquilal. Abanan cuan li tzßakal amigo kßaxal cuißchic châbil chiru junak asbej.