1Kuninga süda on Issanda käes nagu veeojad: tema juhib seda, kuhu ta iganes tahab.
1Joß nak li Kâcuaß naxberesi li nimaß, joßcan ajcuiß nak naxberesi lix cßaßuxeb li rey.
2Kõik mehe teed on ta enese silmis õiged, aga Issand katsub südamed läbi.
2Eb li cristian nequeßxcßoxla nak us chixjunil li nequeßxbânu. Abanan li Kâcuaß naxnau ma us malaj ut incßaß us li cuan saß lix cßaßuxeb.
3Teha, mis õige ja kohus - see on Issandale olulisem kui ohver.
3Chexcuânk saß châbilal ut saß tîquilal xban nak aßan li kßaxal lokß chiru li Dios chiru li cßatbil mayej.
4Ülbed silmad ja hooplev süda, õelate lamp, on patt.
4Li kßetkßetil ut li nimobresînc ib, aßan mâc. Joßcan ajcuiß lix cßaßuxeb li incßaß useb xnaßleb.
5Virga kavatsused toovad küll kasu, aga kõik ruttajad saavad ometi kahju.
5Li ani nequeßxcßoxla chi us li cßaßru nequeßxbânu, us nequeßel riqßuin li cßaßru nequeßxbânu. Abanan li ani incßaß nequeßxcßoxla chi us li cßaßru nequeßxbânu, eb aßan incßaß us nequeßel riqßuin li cßaßru nequeßxbânu.
6Valeliku keelega varanduste soetamine on surma otsijate hajuv tuulevine.
6Mâcßaß na-oc cuiß li biomal sicßbil riqßuin balakßic. Yal nanumeß. Xban li balakßic nequeßxbânu yôqueb chixbokbal li câmc saß xbêneb.
7Õelate vägivald viib ära neid endid, sest nad ei taha õigust teha.
7Li mâusilal nequeßxbânu li incßaß useb xnaßleb, aßan ajcuiß tâsachok reheb xban nak incßaß nequeßraj cuânc saß tîquilal.
8Süüdlase tee on kõver, aga süütu eluviis on õige.
8Li incßaß useb xnaßleb junes mâusilal nequeßxbânu. Abanan li châbileb xnaßleb nequeßxbânu li tîquilal.
9Parem on elada katusenurgas kui riiaka naisega ühises kojas.
9Kßaxal us li cuânc saß junak cab nebaß chiru li cuânc saß junak xnimal ru cab riqßuin junak ixakilbej junes pletic naxbânu.
10Õela hing ihaldab kurja, ligimene ei leia armu tema silmis.
10Li incßaß useb xnaßleb junes mâusilal nequeßxcßoxla xbânunquil. Ut incßaß nequeßril xtokßobâl ruheb li ras rîtzßin.
11Kui pilkajat karistatakse, saab kohtlane targaks, ja kui tarka õpetatakse, võtab ta õpetust.
11Riqßuin lix kßusbal li incßaß useb xnaßleb nequeßxtzol ribeb li cubenak xcuanquil, usta mâcuaß aßan li yô xkßusbal. Joßcan ajcuiß li cuan xnaßleb. Naxqßue saß xchßôl lix kßusbal.
12Õige pidagu silmas õela koda: õelad tõugatakse õnnetusse.
12Li Dios, aßan tîc xchßôl ut naxnau cßaßru yô chi cßulmânc saß rochocheb li incßaß useb xnaßleb. Joßcan nak naxcanabeb chi osocß.
13Kes suleb oma kõrva viletsa hädakisale, see peab ka ise karjuma vastust saamata.
13Li ani incßaß narabi nak yô chixtzßâmanquil xtenkßanquil li nebaß, joßcan ajcuiß tixcßul aßan. Incßaß tâsumêk nak tixtzßâma xtenkßanquil.
14Salajane and vaigistab viha ja kingitus põue - tugeva raevu.
14Li ani nasihin chi mukmu, aßan narisi xjoskßil li yô xjoskßil.
15Õigele on rõõmuks, kui tehakse õigust, aga kurjategijaile on see ehmatuseks.
15Li tîquilal naxqßue xsahil xchßôl li tîc xchßôl. Abanan eb li nequeßxbânu mâusilal, nachal li sachecß saß xbêneb.
16Inimene, kes eksib tarkuse teelt, peab minema puhkama surnute seltsi.
16Li ani naxcanab xbânunquil li châbil naßleb, tâchâlk li câmc saß xbên.
17Kes armastab lõbu, jääb vaeseks meheks; kes armastab veini ja õli, ei saa rikkaks.
17Li ani nequeßxcßoxla chirix junes li naxqßue xsahil xchßôleb teßnebaßokß. Joßcan ajcuiß eb li nequeßcuulac chiru rucßbal li vino ut xqßuebal li sununquil ban incßaß teßbiomokß.
18Õel jääb lunahinnaks õige eest ja ausate asemele jääb autu.
18Li tîqueb xchßôl incßaß teßqßuehekß chi cßuluc raylal. Eb li incßaß useb xnaßleb teßqßuehekß chi cßuluc raylal.
19Parem on elada kõrbemaal kui riiaka ja pahura naisega.
19Kßaxal us li cuânc saß chaki chßochß bar mâcßaß cuan chiru li cuânc riqßuin junak ixakilbej junes pletic naxbânu.
20Targa kodus on kallist vara ja õli, aga alp inimene neelab need.
20Li ani cuan xnaßleb cuan xbiomal saß li rochoch ut cuan ajcuiß li sununquil ban. Abanan, li mâcßaß xnaßleb yal naxsach lix tumin chi mâcßaß rajbal.
21Kes taotleb õiglust ja headust, leiab elu, õiguse ja au.
21Li ani naraj cuânc saß tîquilal ut saß châbilal naxtau lix yußam ut lix lokßal.
22Tark tõuseb vägevate linna ja kisub maha kantsi, mille peale nad lootsid.
22Li ani cuan xnaßleb narêchani jun li tenamit cau rib ut naxpoßi li tzßac li sutsu cuiß, li cßojcßôqueb cuiß raj xchßôleb li tenamit.
23Kes valvab oma suud ja keelt, hoiab oma hinge hädade eest.
23Li ani incßaß naâtinac nabal, aßan yô chixcolbal rib chiru li raylal.
24Pilkaja on selle ülbe upsaka nimi, kes teeb oma tegusid määratus ülbuses.
24Kßetkßet ut aj hobonel nayeheß reheb li ani nequeßxnimobresi rib, li incßaß nequeßrâtina ras rîtzßin saß xyâlal.
25Laisale on ta ihkamine surmaks, sest ta käed ei taha tööd teha.
25Li ani incßaß nequeßcßanjelac nequeßcam. Xban nak incßaß nequeßcßanjelac, incßaß nequeßxtzaca li cßaßru nequeßxrahi ru.
26Päev otsa himustab ta aina saada, aga õiglane annab ega keela.
26Nequeßxnumsi li cutan chixrabal ru li cßaßak re ru. Abanan li tîqueb xchßôl nequeßsihin. Moco pixeb ta.
27Õelate ohver on jäledus, eriti kui seda tuuakse häbiteo eest.
27Li Kâcuaß xicß naril lix mayejeb li incßaß useb xnaßleb. ¿Ma tojaß ta chic tixcßul nak teßxqßue chi incßaß useb lix cßaßuxeb?
28Valetunnistaja hukkub, aga mees, kes midagi on kuulnud, võib alati rääkida.
28Li ani naticßtißic chiru laj rakol âtin tâsachekß ru. Abanan li ani naxye li yâl, xakxo saß xnaßaj li râtin.
29Õel mees näitab jultunud nägu, aga õige kinnitab oma teid.
29Eb li incßaß useb xnaßleb nequeßxye nak cauheb rib. Abanan li tîqueb xchßôl nequeßxnau cuânc saß tîquilal.
30Issanda vastu ei aita tarkus, mõistus ega nõu.
30Chiru li Kâcuaß mâcßaß na-oc cuiß li naßleb re li ruchichßochß.Eb li cuînk nequeßxcauresiheb lix cacuây re nak teßxic chi pletic. Abanan, aß li Kâcuaß, aßan li naqßuehoc reheb chi numtâc saß xbêneb li tenamit.
31Hobune seatakse valmis tapluse päevaks, aga võit on Issanda käes.
31Eb li cuînk nequeßxcauresiheb lix cacuây re nak teßxic chi pletic. Abanan, aß li Kâcuaß, aßan li naqßuehoc reheb chi numtâc saß xbêneb li tenamit.