1Kuin kastelupuro on Herran kädessä kuninkaan sydän, hän ohjaa sen minne tahtoo.
1Kiel akvaj torentoj estas la koro de regxo en la mano de la Eternulo: Kien Li volas, Li gxin direktas.
2Ihminen pitää oikeina kaikkia teitään, mutta Herra punnitsee sydämet.
2CXiuj vojoj de homo estas gxustaj en liaj okuloj; Sed la Eternulo pesas la korojn.
3Noudata oikeutta ja vanhurskautta, se on Herralle enemmän kuin teurasuhri.
3Plenumado de vero kaj justeco Estas al la Eternulo pli agrabla ol oferado.
4Ylpeät silmät, pöyhkeä sydän -- jumalattoman lyhdyt synnin tiellä.
4Fieraj okuloj kaj aroganta koro, Kulturajxo de malvirtuloj, estas peko.
5Uutteruus ja harkinta tuo menestyksen, turha kiire vie köyhyyteen.
5La entreprenoj de diligentulo donas nur profiton; Sed cxiu trorapidado kondukas nur al manko.
6Joka kokoaa omaisuutta valheen keinoin, se tuulta tavoittaa ja tuhonsa löytää.
6Akirado de trezoroj per lango mensogema Estas vanta bloveto, retoj de morto.
7Omaan pahuuteensa jumalaton kaatuu, kun hän hylkää sen, mikä on oikein.
7La rabo de malvirtuloj atakos ilin mem; CXar ili ne volis fari justajxon.
8Syyllisen tie on mutkainen, kunnon ihminen on teoissaan suora.
8Malrekta estas la vojo de homo kulpa; Sed la agado de purulo estas gxusta.
9Parempi katolla taivasalla kuin talossa toraisan vaimon kanssa.
9Pli bone estas logxi sur angulo de tegmento, Ol kun malpacema edzino en komuna domo.
10Jumalaton himoitsee pahaa, lähimpiäänkään hän ei säästä.
10La animo de malvirtulo deziras malbonon; Lia proksimulo ne estas favorata de li.
11Rankaise rehentelijää, se on kokemattomille opiksi, opeta viisasta, ja hänen tietonsa kasvaa.
11Kiam blasfemanto estas punata, senspertulo farigxas pli sagxa; Kaj kiam oni instruas sagxulon, li akiras prudenton.
12Oikein tekee oikeamielinen jumalattomille, hän syöksee tuhoon koko joukkion.
12La Justulo rigardas la domon de malvirtulo, Kaj Li faligas malvirtulojn en malbonon.
13Joka sulkee korvansa köyhän pyynnöltä, joutuu itse pyytämään saamatta vastausta.
13Se iu sxtopas sian orelon kontraux kriado de malricxulo, Li ankaux vokos kaj ne estos auxskultata.
14Salaa annettu lahja lepyttää vihan, poveen kätketty lahjus kiivaankin kiukun.
14Sekreta donaco kvietigas koleron, Kaj donaco en la sinon, fortan furiozon.
15Oikea teko on oikeamielisen ilo mutta väärämielisen kauhistus.
15Farado de justajxo estas gxojo por la virtulo Kaj teruro por la malbonaguloj.
16Joka eksyy ymmärryksen tieltä, päätyy lopulta varjojen maahan.
16Homo, kiu erarforigxis de la vojo de prudento, Eklogxos en komunumo de mortintoj.
17Ilonpitäjää odottavat ankeat ajat, juomari ja syömäri ei rikastu.
17Kiu amas gajecon, tiu havos mankon; Kiu amas vinon kaj oleon, tiu ne estos ricxa.
18Jumalattoman ja hurskaan osat vaihtuvat: petollinen joutuu uskollisen lunnaaksi.
18La malvirtulo estos liberiga anstatauxo por la virtulo, Kaj malpiulo por piuloj.
19Parempi asua autiomaassa kuin pahansisuisen vaimon kanssa.
19Pli bone estas logxi en lando dezerta, Ol kun malpacema kaj kolerema edzino.
20Viisaalla on varastossa kalleuksia ja herkkuja, tyhmä panee kaiken menemään.
20CXarma trezoro kaj oleo estas en la domo de sagxulo; Sed homo malsagxa cxion englutas.
21Joka pyrkii oikeuteen ja laupeuteen, saa elämän, kunnian ja vanhurskauden.
21Kiu celas justecon kaj bonecon, Tiu trovos vivon, justecon, kaj honoron.
22Viisas mies valtaa vahvankin kaupungin ja repii sen muurit ja varustukset.
22Kontraux urbon de fortuloj eliras sagxulo, Kaj li faligas gxian fortan fortikajxon.
23Joka suutaan ja kieltään varoo, varjelee itsensä ahdingoilta.
23Kiu gardas sian busxon kaj sian langon, Tiu gardas sian animon kontraux malfelicxoj.
24Rehentelijä saa herjaajan nimen, hänen röyhkeydellään ei ole mittaa eikä määrää.
24Fiera malbonulo, kiun oni nomas blasfemulo, Agas kun kolero kaj malboneco.
25Omiin mielitekoihinsa laiska kuolee, kun kädet kieltäytyvät työnteosta.
25La deziro de mallaborulo lin mortigas, CXar liaj manoj ne volas labori.
26Ahne on aina ottamassa, vanhurskas antaa, ei kitsastele.
26Tuttage li forte deziras; Sed virtulo donas kaj ne rifuzas.
27Jumalattoman uhrilahja on iljettävä, vielä iljettävämpi, jos hän hautoo pahaa.
27Oferdono de malvirtuloj estas abomenajxo; Kiom pli, kiam li gxin alportas kiel pekoferon!
28Väärän todistajan käy huonosti, tarkkaa todistajaa kuunnellaan aina.
28Mensoga atestanto pereos; Sed homo, kiu mem auxdis, parolos por cxiam.
29Jumalaton katsoo uhmakkaasti, vilpitön kulkee vakaasti tietään.
29Malvirtulo tenas sian vizagxon arogante; Sed virtulo zorgas pri sia vojo.
30Ei auta viisaus Herran edessä, ei ymmärrys, ei ihmisen harkinta.
30Ne ekzistas sagxo, ne ekzistas prudento, Ne ekzistas konsilo kontraux la Eternulo.
31Itse valjastat hevosesi taisteluun, mutta voitto on Herran kädessä.
31CXevalo estas preparata por la tago de milito; Sed la helpo venas de la Eternulo.