1Mon fils, si tu as cautionné ton prochain, Si tu t'es engagé pour autrui,
1 Fy mab, os rhoddaist wystl i'th gymydog, neu fynd yn feichiau i ddieithryn,
2Si tu es enlacé par les paroles de ta bouche, Si tu es pris par les paroles de ta bouche,
2 a chael dy rwymo gan dy eiriau dy hun, a'th ddal gan eiriau dy enau,
3Fais donc ceci, mon fils, dégage-toi, Puisque tu es tombé au pouvoir de ton prochain; Va, prosterne-toi, et fais des instances auprès de lui;
3 yna gweithreda fel hyn, fy mab, ac achub dy hun: gan dy fod yn llaw dy gymydog, dos ar frys ac ymbil �'th gymydog;
4Ne donne ni sommeil à tes yeux, Ni assoupissement à tes paupières;
4 paid � rhoi cwsg i'th lygaid na gorffwys i'th amrannau;
5Dégage-toi comme la gazelle de la main du chasseur, Comme l'oiseau de la main de l'oiseleur.
5 achub dy hun fel ewig o afael yr heliwr, neu aderyn o law yr adarwr.
6Va vers la fourmi, paresseux; Considère ses voies, et deviens sage.
6 Ti ddiogyn, dos at y morgrugyn, a sylwa ar ei ffordd a bydd ddoeth.
7Elle n'a ni chef, Ni inspecteur, ni maître;
7 Er nad oes ganddo arweinydd na rheolwr na llywodraethwr,
8Elle prépare en été sa nourriture, Elle amasse pendant la moisson de quoi manger.
8 y mae'n darparu ei gynhaliaeth yn yr haf, yn casglu ei fwyd amser cynhaeaf.
9Paresseux, jusqu'à quand seras-tu couché? Quand te lèveras-tu de ton sommeil?
9 O ddiogyn, am ba hyd y byddi'n gorweddian? Pa bryd y codi o'th gwsg?
10Un peu de sommeil, un peu d'assoupissement, Un peu croiser les mains pour dormir!...
10 Ychydig gwsg, ychydig hepian, ychydig blethu dwylo i orffwys,
11Et la pauvreté te surprendra, comme un rôdeur, Et la disette, comme un homme en armes.
11 a daw tlodi arnat fel dieithryn creulon, ac angen fel gu373?r arfog.
12L'homme pervers, l'homme inique, Marche la fausseté dans la bouche;
12 Un dieflig, un drwg, sy'n taenu geiriau dichellgar,
13Il cligne des yeux, parle du pied, Fait des signes avec les doigts;
13 yn wincio �'i lygad, yn pwnio �'i droed, ac yn gwneud arwyddion �'i fysedd.
14La perversité est dans son coeur, Il médite le mal en tout temps, Il excite des querelles.
14 Ei fwriad yw gwyrdroi, cynllunio drwg yn wastad, a chreu cynnen.
15Aussi sa ruine arrivera-t-elle subitement; Il sera brisé tout d'un coup, et sans remède.
15 Am hynny daw dinistr arno yn ddisymwth; fe'i dryllir yn sydyn heb fodd i'w arbed.
16Il y a six choses que hait l'Eternel, Et même sept qu'il a en horreur;
16 Chwe pheth sy'n gas gan yr ARGLWYDD, saith peth sy'n ffiaidd ganddo:
17Les yeux hautains, la langue menteuse, Les mains qui répandent le sang innocent,
17 llygaid balch, tafod ffals, dwylo'n tywallt gwaed dieuog,
18Le coeur qui médite des projets iniques, Les pieds qui se hâtent de courir au mal,
18 calon yn cynllunio oferedd, traed yn prysuro i wneud drwg,
19Le faux témoin qui dit des mensonges, Et celui qui excite des querelles entre frères.
19 gau dyst yn dweud celwydd, ac un sy'n codi cynnen rhwng perthnasau.
20Mon fils, garde les préceptes de ton père, Et ne rejette pas l'enseignement de ta mère.
20 Fy mab, cadw orchymyn dy dad; paid ag anwybyddu cyfarwyddyd dy fam;
21Lie-les constamment sur ton coeur, Attache-les à ton cou.
21 clyma hwy'n wastad yn dy galon, rhwym hwy am dy wddf.
22Ils te dirigeront dans ta marche, Ils te garderont sur ta couche, Ils te parleront à ton réveil.
22 Fe'th arweiniant ple bynnag yr ei, a gwylio drosot pan orffwysi, ac ymddiddan � thi pan gyfodi.
23Car le précepte est une lampe, et l'enseignement une lumière, Et les avertissements de la correction sont le chemin de la vie:
23 Oherwydd y mae gorchymyn yn llusern, a chyfarwyddyd yn oleuni, a cherydd disgyblaeth yn arwain i fywyd,
24Ils te préserveront de la femme corrompue, De la langue doucereuse de l'étrangère.
24 ac yn dy gadw rhag gwraig cymydog a rhag gweniaith y ddynes estron.
25Ne la convoite pas dans ton coeur pour sa beauté, Et ne te laisse pas séduire par ses paupières.
25 Paid � chwennych ei phrydferthwch, a phaid � gadael i'w chiledrychiad dy ddal;
26Car pour la femme prostituée on se réduit à un morceau de pain, Et la femme mariée tend un piège à la vie précieuse.
26 oherwydd gellir cael putain am bris torth, ond y mae gwraig rhywun arall yn chwilio am fywyd brasach.
27Quelqu'un mettra-t-il du feu dans son sein, Sans que ses vêtements s'enflamment?
27 A all dyn gofleidio t�n yn ei fynwes heb losgi ei ddillad?
28Quelqu'un marchera-t-il sur des charbons ardents, Sans que ses pieds soient brûlés?
28 A all dyn gerdded ar farwor heb losgi ei draed?
29Il en est de même pour celui qui va vers la femme de son prochain: Quiconque la touche ne restera pas impuni.
29 Felly y bydd yr un sy'n mynd at wraig ei gymydog; ni all unrhyw un gyffwrdd � hi heb gosb.
30On ne tient pas pour innocent le voleur qui dérobe Pour satisfaire son appétit, quand il a faim;
30 Oni ddirmygir lleidr pan fo'n dwyn i foddhau ei chwant, er ei fod yn newynog?
31Si on le trouve, il fera une restitution au septuple, Il donnera tout ce qu'il a dans sa maison.
31 Pan ddelir ef, rhaid iddo dalu'n �l seithwaith, a rhoi'r cyfan sydd ganddo.
32Mais celui qui commet un adultère avec une femme est dépourvu de sens, Celui qui veut se perdre agit de la sorte;
32 Felly, y mae'r godinebwr yn un disynnwyr, ac yn ei ddifetha'i hun wrth wneud hynny;
33Il n'aura que plaie et ignominie, Et son opprobre ne s'effacera point.
33 caiff niwed ac amarch, ac ni ddil�ir ei warth.
34Car la jalousie met un homme en fureur, Et il est sans pitié au jour de la vengeance;
34 Oherwydd y mae eiddigedd yn cynddeiriogi gu373?r priod, ac nid yw'n arbed pan ddaw cyfle i ddial;
35Il n'a égard à aucune rançon, Et il est inflexible, quand même tu multiplierais les dons.
35 ni fyn dderbyn iawndal, ac nis bodlonir, er cymaint a roddi.