¹Mein Sohn, hast du dich für deinen Nächsten verbürgt, für einen Fremden dich durch Handschlag verpflichtet;

¹Biri im, në qoftë se je bërë garant për të afërmin tënd, në rast se ke dhënë dorën si garanci për një të huaj,

²bist du durch ein mündliches Versprechen gebunden, gefangen durch die Reden deines Mundes,

²je zënë në lakun e fjalëve të gojës sate, je zënë nga fjalët e gojës sate.

³so tue doch das, mein Sohn: Rette dich; denn du bist in die Hand deines Nächsten geraten! Darum gehe hin, wirf dich vor ihm nieder und bestürme deinen Nächsten.

³Bëj këtë, pra, biri im, dhe shpengohu, sepse ke rënë në duart e të afërmit tënd. Shko, hidhu në këmbët e tij dhe ngul këmbë me të madhe te i afërmi yt.

⁴Gönne deinen Augen keinen Schlaf und deinen Augenlidern keinen Schlummer!

⁴Mos u jep gjumë syve të tu as çlodhje qepallave të tua;

⁵Rette dich aus seiner Hand wie eine Gazelle und wie ein Vogel aus der Hand des Vogelstellers!

⁵çlirohu si gazela nga dora e gjahtarit, si zogu nga dora e atij që kap zogjtë.

⁶Gehe hin zur Ameise, du Fauler, siehe ihre Weise an und lerne:

⁶Shko te milingona, o përtac, vër re zakonet e saj dhe bëhu i urtë.

⁷obwohl sie keinen Fürsten, noch Hauptmann, noch Herrscher hat,

⁷Ajo nuk ka as kryetar, as mbikëqyrës, as zot;

⁸bereitet sie dennoch im Sommer ihr Brot und sammelt in der Erntezeit ihre Speise.

⁸e gjen ushqimin në verë dhe mbledh zahirenë e saj gjatë korrjes.

⁹Wie lange willst du liegen bleiben, du Fauler? Wann willst du aufstehen von deinem Schlaf?

⁹Deri kur, o përtac, do të rrish duke fjetur? Kur do të shkundesh nga gjumi yt?

¹⁰«Ein wenig schlafen, ein wenig schlummern, ein wenig die Hände in den Schoß legen, um zu ruhen»:

¹⁰Të flesh pak, të dremitësh pak, të rrish me duar në ije për t'u çlodhur,

¹¹so holt dich die Armut ein wie ein Schnelläufer, und der Mangel wie ein Leichtbewaffneter!

¹¹kështu varfëria jote do të vijë si një vjedhës, dhe skamja jote si një njeri i armatosur.

¹²Ein Taugenichts, ein nichtswürdiger Mensch ist, wer falsche Reden führt

¹²Njeriu pa vlerë, njeriu i keq, ecën me një gojë të çoroditur;

¹³und dabei mit seinen Augen blinzelt, Kratzfüße macht und die Hände reibt.

¹³luan syrin, flet me këmbët, bën shenja me gishta;

¹⁴Verkehrtheit ist in seinem Herzen; er schmiedet allezeit Böses, richtet Zänkereien an.

¹⁴ka ligësi në zemër, kurdis vazhdimisht të keqen dhe mbjell grindje.

¹⁵Darum wird sein Schicksal plötzlich über ihn kommen, augenblicklich wird er zusammenbrechen, unrettbar.

¹⁵Prandaj shkatërrimi i tij do të vijë papritur, në një çast do të shkatërrohet pa rrugëdalje tjetër.

¹⁶Diese sechs Stücke haßt der HERR, und sieben sind seiner Seele ein Greuel:

¹⁶Zoti i urren këto gjashtë gjëra, madje shtatë janë të neveritshme për të:

¹⁷stolze Augen, falsche Zunge, Hände, die unschuldiges Blut vergießen,

¹⁷sytë krenare, gjuha gënjeshtare, duart që derdhin gjak të pafajshëm,

¹⁸ein Herz, das böse Pläne schmiedet, Füße, die schnell zum Bösen laufen,

¹⁸zemra që kurdis plane të këqija, këmbët që turren shpejt drejt së keqes,

¹⁹ein falscher Zeuge, der Lügen ausspricht, und wer Zwietracht zwischen Brüder wirft.

¹⁹dëshmitari i rremë që thotë gënjeshtra dhe ai që shtie grindje midis vëllezërve.

²⁰Bewahre, mein Sohn, das Gebot deines Vaters, und verwirf nicht die Lehre deiner Mutter!

²⁰Biri im, ruaje urdhërimin e atit tënd dhe mos harro mësimet e nënës sate.

²¹Binde sie beständig auf dein Herz, hänge sie um deinen Hals;

²¹Mbaji vazhdimisht të lidhura në zemrën tënde dhe fiksoji rreth qafës sate.

²²auf deinen Gängen sollen sie dich geleiten, auf deinem Lager dich behüten und wenn du aufstehst, dir in den Sinn kommen!

²²Kur do të ecësh, do të të udhëheqin; kur të pushosh, do të të ruajnë; kur të zgjohesh, do të flasin me ty.

²³Denn das Gebot ist eine Leuchte, und die Lehre ist ein Licht, Zucht und Vermahnung sind ein Weg des Lebens.

²³Sepse urdhërimi është një llambë, mësimi një dritë, dhe ndreqjet e mësimit janë rruga e jetës,

²⁴Sie sollen dich bewahren vor dem schlechten Weib, vor der glatten Zunge der Fremden;

²⁴për të të mbrojtur nga gruaja e keqe, nga lajkat e gjuhës të gruas së huaj.

²⁵daß du in deinem Herzen nicht nach ihrer Schönheit begehrest und sie dich nicht fange mit ihren Augenwimpern.

²⁵Mos dëshiro në zemrën tënde bukurinë e saj dhe mos u rrëmbe nga qepallat e saj.

²⁶Denn um einer Hure willen kommt man an den Bettelstab, und eines andern Weib gefährdet die teure Seele!

²⁶Sepse për një prostitutë burri katandiset për një copë bukë, dhe gruaja e një tjetri gjuan shpirtin e vyer të një burri.

²⁷Kann jemand Feuer in seinem Busen tragen, ohne daß seine Kleider in Brand geraten?

²⁷A mund të mbajë burri një zjarr në gji të tij pa djegur rrobat e trupit?

²⁸Oder kann einer auf glühenden Kohlen laufen, ohne die Füße zu verbrennen?

²⁸A mund të ecë burri mbi qymyr të ndezur pa djegur këmbët e tij?

²⁹Also geht auch keiner ungestraft zu seines Nächsten Eheweib und rührt sie an!

²⁹Në këtë gjendje është ai që shkon tek gruaja e një tjetri; kush e prek nuk do të mbetet pa u ndëshkuar.

³⁰Man verachtet den Dieb nicht, wenn er stiehlt, um sein Leben zu fristen, wenn er Hunger hat;

³⁰Nuk përçmohet hajduti që vjedh për të shuar urinë kur është i uritur;

³¹wird er ertappt, so muß er siebenfach bezahlen und alles hergeben, was er im Hause hat;

³¹por në rast se kapet në faj, duhet të kthejë shtatëfishin, dhe të japë tërë pasurinë e shtëpisë së tij.

³²wer aber ein Weib zum Ehebruch verführt, der ist ein herzloser Mensch; er ruiniert seine eigene Seele, indem er solches tut.

³²Por ai që kryen një shkelje kurore me një grua është një njeri pa mend; ai që bën një gjë të tillë shkatërron jetën e tij.

³³Schläge und Schmach werden ihn treffen, und seine Schande ist nicht auszutilgen;

³³Do të gjejë plagë dhe përçmim, dhe turpi i tij nuk do t'i hiqet kurrë.

³⁴denn der Zorn des Mannes glüht, und am Tage der Rache wird er nicht schonen;

³⁴sepse xhelozia e tërbon bashkëshortin, që do të jetë i pamëshirshëm ditën e hakmarrjes.

³⁵er sieht kein Lösegeld an und läßt sich durch das größte Geschenk nicht besänftigen.

³⁵Ai nuk do të pranojë asnjë shpërblim dhe nuk do të kënaqet, edhe sikur t'i bëjnë shumë dhurata.