1כי תשב ללחום את מושל בין תבין את אשר לפניך׃
1 Pan eisteddi i fwyta gyda llywodraethwr, rho sylw manwl i'r hyn sydd o'th flaen,
2ושמת שכין בלעך אם בעל נפש אתה׃
2 a gosod gyllell at dy wddf os wyt yn un blysig.
3אל תתאו למטעמותיו והוא לחם כזבים׃
3 Paid � chwennych ei ddanteithion, oherwydd bwyd sy'n twyllo ydyw.
4אל תיגע להעשיר מבינתך חדל׃
4 Paid �'th flino dy hun i ennill cyfoeth; bydd yn ddigon synhwyrol i ymatal.
5התעוף עיניך בו ואיננו כי עשה יעשה לו כנפים כנשר ועיף השמים׃
5 Os tynni dy lygaid oddi arno, y mae'n diflannu, oherwydd y mae'n magu adenydd, fel eryr yn hedfan i'r awyr.
6אל תלחם את לחם רע עין ואל תתאו למטעמתיו׃
6 Paid � bwyta gyda neb cybyddlyd, na chwennych ei ddanteithion,
7כי כמו שער בנפשו כן הוא אכל ושתה יאמר לך ולבו בל עמך׃
7 oherwydd bydd hynny fel blewyn yn ei lwnc; bydd yn dweud wrthyt, "Bwyta ac yf", ond ni fydd yn meddwl hynny.
8פתך אכלת תקיאנה ושחת דבריך הנעימים׃
8 Byddi'n chwydu'r tameidiau a fwyteaist, ac yn gwastraffu dy ganmoliaeth.
9באזני כסיל אל תדבר כי יבוז לשכל מליך׃
9 Paid � llefaru yng nghlyw'r ffu373?l, oherwydd bydd yn dirmygu synnwyr dy eiriau.
10אל תסג גבול עולם ובשדי יתומים אל תבא׃
10 Paid � symud yr hen derfynau, na chymryd meddiant o diroedd yr amddifaid;
11כי גאלם חזק הוא יריב את ריבם אתך׃
11 oherwydd y mae eu Gwaredwr yn gryf, a bydd yn amddiffyn eu hachos yn dy erbyn.
12הביאה למוסר לבך ואזנך לאמרי דעת׃
12 Gosod dy feddwl ar gyfarwyddyd, a'th glust ar eiriau deall.
13אל תמנע מנער מוסר כי תכנו בשבט לא ימות׃
13 Paid ag atal disgyblaeth oddi wrth blentyn; os byddi'n ei guro � gwialen, ni fydd yn marw.
14אתה בשבט תכנו ונפשו משאול תציל׃
14 Os byddi'n ei guro � gwialen, byddi'n achub ei fywyd o Sheol.
15בני אם חכם לבך ישמח לבי גם אני׃
15 Fy mab, os bydd dy galon yn ddoeth, bydd fy nghalon innau yn llawen.
16ותעלזנה כליותי בדבר שפתיך מישרים׃
16 Byddaf yn llawenhau drwof i gyd pan fydd dy enau yn llefaru'n uniawn.
17אל יקנא לבך בחטאים כי אם ביראת יהוה כל היום׃
17 Paid � chenfigennu wrth bechaduriaid, ond wrth y rhai sy'n ofni'r ARGLWYDD bob amser;
18כי אם יש אחרית ותקותך לא תכרת׃
18 os felly, bydd dyfodol iti, ac ni thorrir ymaith dy obaith.
19שמע אתה בני וחכם ואשר בדרך לבך׃
19 Fy mab, gwrando a bydd ddoeth, a gosod dy feddwl ar y ffordd iawn.
20אל תהי בסבאי יין בזללי בשר למו׃
20 Paid � chyfathrachu �'r rhai sy'n yfed gwin, nac ychwaith �'r rhai glwth;
21כי סבא וזולל יורש וקרעים תלביש נומה׃
21 oherwydd bydd y diotwr a'r glwth yn mynd yn dlawd, a bydd syrthni'n eu gwisgo mewn carpiau.
22שמע לאביך זה ילדך ואל תבוז כי זקנה אמך׃
22 Gwrando ar dy dad, a'th genhedlodd, a phaid � dirmygu dy fam pan fydd yn hen.
23אמת קנה ואל תמכר חכמה ומוסר ובינה׃
23 Pryn wirionedd, a phaid �'i werthu; pryn ddoethineb, cyfarwyddyd a deall.
24גול יגול אבי צדיק יולד חכם וישמח בו׃
24 Bydd rhieni'r cyfiawn yn llawen iawn, a'r rhai a genhedlodd y doeth yn ymhyfrydu ynddo.
25ישמח אביך ואמך ותגל יולדתך׃
25 Bydded i'th dad a'th fam gael llawenydd, ac i'r un a esgorodd arnat gael hyfrydwch.
26תנה בני לבך לי ועיניך דרכי תרצנה׃
26 Fy mab, dal sylw arnaf, a bydded i'th lygaid ymhyfrydu yn fy ffyrdd.
27כי שוחה עמקה זונה ובאר צרה נכריה׃
27 Y mae'r butain fel pwll dwfn, a'r ddynes estron fel pydew cul;
28אף היא כחתף תארב ובוגדים באדם תוסף׃
28 y mae'n llercian fel lleidr, ac yn amlhau'r godinebwyr ymysg dynion.
29למי אוי למי אבוי למי מדונים למי שיח למי פצעים חנם למי חכללות עינים׃
29 Pwy sy'n cael gwae? Pwy sy'n cael gofid? Pwy sy'n cael ymryson a chu373?yn? Pwy sy'n cael poen yn ddiachos, a chochni llygaid?
30למאחרים על היין לבאים לחקר ממסך׃
30 Y rhai sy'n oedi uwchben gwin, ac yn dod i brofi gwin wedi ei gymysgu.
31אל תרא יין כי יתאדם כי יתן בכיס עינו יתהלך במישרים׃
31 Paid ag edrych ar win pan yw'n goch, pan yw'n pefrio yn y cwpan, ac yn mynd i lawr yn esmwyth.
32אחריתו כנחש ישך וכצפעני יפרש׃
32 Yn y diwedd bydd yn brathu fel sarff, ac yn pigo fel gwiber.
33עיניך יראו זרות ולבך ידבר תהפכות׃
33 Bydd dy lygaid yn gweld pethau rhyfedd, a'th feddwl yn mynegi pethau cymysg.
34והיית כשכב בלב ים וכשכב בראש חבל׃
34 Byddi fel un yn mynd i'w wely yng nghanol y m�r, fel un yn gorwedd ar ben yr hwylbren.
35הכוני בל חליתי הלמוני בל ידעתי מתי אקיץ אוסיף אבקשנו עוד׃
35 Byddi'n dweud, "Y maent yn fy nharo, ond nid wyf yn teimlo briw; y maent yn fy nghernodio, ond ni wn hynny. Pa bryd y deffroaf, imi geisio cael diod eto?"