1אל תתהלל ביום מחר כי לא תדע מה ילד יום׃
1 Paid ag ymffrostio ynglu375?n ag yfory, oherwydd ni wyddost beth a ddigwydd mewn diwrnod.
2יהללך זר ולא פיך נכרי ואל שפתיך׃
2 Gad i ddieithryn dy ganmol, ac nid dy enau dy hun; un sy'n estron, ac nid dy wefusau dy hun.
3כבד אבן ונטל החול וכעס אויל כבד משניהם׃
3 Y mae pwysau mewn carreg, a thywod yn drwm, ond y mae casineb y ffu373?l yn drymach na'r ddau.
4אכזריות חמה ושטף אף ומי יעמד לפני קנאה׃
4 Y mae dicter yn greulon, a digofaint fel llifeiriant, ond pwy a all sefyll o flaen cenfigen?
5טובה תוכחת מגלה מאהבה מסתרת׃
5 Y mae cerydd agored yn well na chariad a guddir.
6נאמנים פצעי אוהב ונעתרות נשיקות שונא׃
6 Y mae dyrnodiau cyfaill yn ddidwyll, ond cusanau gelyn yn dwyllodrus.
7נפש שבעה תבוס נפת ונפש רעבה כל מר מתוק׃
7 Y mae un wedi ei ddigoni yn gwrthod m�l, ond i'r newynog, melys yw popeth chwerw.
8כצפור נודדת מן קנה כן איש נודד ממקומו׃
8 Fel aderyn yn crwydro o'i nyth, felly y mae rhywun sy'n crwydro o'i gynefin.
9שמן וקטרת ישמח לב ומתק רעהו מעצת נפש׃
9 Y mae olew a phersawr yn llawenhau'r galon, a mwynder cyfaill yn cyfarwyddo'r enaid.
10רעך ורעה אביך אל תעזב ובית אחיך אל תבוא ביום אידך טוב שכן קרוב מאח רחוק׃
10 Paid � chefnu ar dy gyfaill a chyfaill dy rieni, a phaid � mynd i du375? dy frawd yn nydd dy adfyd. Y mae cyfaill agos yn well na brawd ymhell.
11חכם בני ושמח לבי ואשיבה חרפי דבר׃
11 Fy mab, bydd ddoeth, a llawenha fy nghalon; yna gallaf roi ateb i'r rhai sy'n fy amharchu.
12ערום ראה רעה נסתר פתאים עברו נענשו׃
12 Y mae'r craff yn gweld perygl ac yn ei osgoi, ond y mae'r gwirion yn mynd rhagddo ac yn talu am hynny.
13קח בגדו כי ערב זר ובעד נכריה חבלהו׃
13 Cymer wisg y sawl sy'n mynd yn feichiau dros ddyn dieithr, a chadw hi'n ernes o'i addewid ar ran dieithryn.
14מברך רעהו בקול גדול בבקר השכים קללה תחשב לו׃
14 Y mae'r un sy'n bendithio'i gyfaill � llef uchel, ac yn codi'n fore i wneud hynny, yn cael ei ystyried yn un sy'n ei felltithio.
15דלף טורד ביום סגריר ואשת מדונים נשתוה׃
15 Diferion parhaus ar ddiwrnod glawog, tebyg i hynny yw gwraig yn cecru;
16צפניה צפן רוח ושמן ימינו יקרא׃
16 y mae ei hatal fel ceisio atal y gwynt, neu fel un yn ceisio dal olew yn ei law.
17ברזל בברזל יחד ואיש יחד פני רעהו׃
17 Y mae haearn yn hogi haearn, ac y mae pob un hogi meddwl ei gyfaill.
18נצר תאנה יאכל פריה ושמר אדניו יכבד׃
18 Yr un sy'n gofalu am ffigysbren sy'n bwyta'i ffrwyth, a'r sawl sy'n gwylio tros ei feistr sy'n cael anrhydedd.
19כמים הפנים לפנים כן לב האדם לאדם׃
19 Fel yr adlewyrchir wyneb mewn du373?r, felly y mae'r galon yn ddrych o'r unigolyn.
20שאול ואבדה לא תשבענה ועיני האדם לא תשבענה׃
20 Ni ddigonir Sheol nac Abadon, ac ni ddiwellir llygaid neb ychwaith.
21מצרף לכסף וכור לזהב ואיש לפי מהללו׃
21 Y mae tawddlestr i'r arian, a ffwrnais i'r aur, felly y profir cymeriad gan ganmoliaeth.
22אם תכתוש את האויל במכתש בתוך הריפות בעלי לא תסור מעליו אולתו׃
22 Er iti bwyo'r ff�l � phestl mewn morter yn gymysg �'r grawn m�n, eto ni elli yrru ei ffolineb allan ohono.
23ידע תדע פני צאנך שית לבך לעדרים׃
23 Gofala'n gyson am dy braidd, a rho sylw manwl i'r ddiadell;
24כי לא לעולם חסן ואם נזר לדור דור׃
24 oherwydd nid yw cyfoeth yn para am byth, na choron o genhedlaeth i genhedlaeth.
25גלה חציר ונראה דשא ונאספו עשבות הרים׃
25 Ar �l cario'r gwair, ac i'r adladd ymddangos, a chasglu gwair y mynydd,
26כבשים ללבושך ומחיר שדה עתודים׃
26 yna cei ddillad o'r u373?yn, a phris y tir o'r bychod geifr,
27ודי חלב עזים ללחמך ללחם ביתך וחיים לנערותיך׃
27 a bydd digon o laeth geifr yn ymborth i ti a'th deulu, ac yn gynhaliaeth i'th forynion.